Wyszukiwarka:
Artyku造 > J瞛yk Polski >

„Memento mori” i „Non omnis morial”, jako przyk豉dy odmiennych postaw cz這wieka 鈔edniowiecza i cz這wiek




„Memento mori” i „Non omnis morial”, jako przyk豉dy odmiennych postaw cz這wieka 鈔edniowiecza i cz這wieka renesansu. Wiemy, 瞠 s這wa „Memento mori” by造 podstawowym has貫m epoki 鈔edniowiecza. Znacz one – „Pami皻aj, 瞠 umrzesz”. Natomiast „Non omnis morial” znaczy – „Nie wszystek umr”. R騜nica w znaczeniu tych dw鏂h zda wi捫e si z podstawowymi r騜nicami w pogl康ach zawartych w tych epokach oraz w mentalno軼i ludzi w nich 篡j帷ych. Epoka 鈔edniowiecza to czas, w kt鏎ym kr鏊uje TEOCENTRYZM, czyli B鏬 w centrum wszech鈍iata. Zostaje On uznany za warto嗆 najwy窺z i Jemu s podporz康kowane wszystkie my郵i i dzia豉nia ludzkie. 砰cie jest uwa瘸ne jedynie za etap przej軼iowy w drodze do 篡cia wiecznego, dlatego ka盥y stara si post瘼owa w taki spos鏏, aby po 鄉ierci, na to szcz窷cie wieczne sobie zas逝篡. Literatura, kt鏎a pokazuje ten w豉軼iwy spos鏏 篡cia, propaguje wzorce do na郵adowania. S to: wzorzec ascety (鈍i皻ego), wzorzec rycerza oraz wzorzec w豉dcy. Wszystkie te trzy osoby „doskona貫”, 篡j wed逝g Bo篡ch Przykaza i prawd g這szonych przez Pismo 安i皻e. S religijne, cnotliwe i poprzez 篡cie po鈍i璚one Bogu, na pewno osi庵n Kr鏊estwo Wieczne. Cz這wiek epoki 鈔edniowiecza skupia si na warto軼i najwy窺zej – na Bogu, a nie na warto軼iach przyziemnych. Wszystkie ziemne przyjemno軼i to ‘vanitas” (czyli marno嗆), kt鏎a zawsze przemija. Natomiast B鏬 jest wieczny, Jego istnienie nie ma ko鎍a. Ide, kt鏎a g這si odrzucenie wszystkich wyg鏚 zwi您anych z 篡ciem na ziemi jest ASCEZA, czyli 鈍iadome umartwianie cia豉, w celu doskonalenia duszy. Dzia豉nia te s nam najdok豉dniej ukazane przez wzorzec 鈍i皻ego w literaturze (np. 安. Aleksy). Propagowany jest r闚nie idea ub鏀twa, do kt鏎ego najwierniej stosuje si 安. Franciszek, 篡j帷 wed逝g Ewangelii. Postaw cz這wieka 鈔edniowiecznego, kt鏎y jest cz這wiekiem prostym, nie potrzebuj帷ym wyr騜nienia w鈔鏚 innych, widzimy r闚nie na podstawie cech 闚czesnej literatury. By豉 ona, przede wszystkim anonimowa. Starano si unika „pr騜nej s豉wy”, a zamiast tego, skupi si na funkcji wychowawczej, pouczaj帷ej, parenetycznej, i moralizatorsko dydaktycznej dzie豉. Mia這 ono spe軟ia podstawowe zadanie – prowadzi cz這wieka do Boga. Postawa cz這wieka renesansowego, g這sz帷ego has這 – „Non omnis morial”, jest zupe軟ie r騜na. W epoce tej kr鏊uje ANTROPOCENTRYZM, czyli „cz這wiek w centrum”. Zacz皻o bardziej interesowa si istot cz這wieka, jego 篡ciem i potrzebami. Has這 renesansu to s造nne zdanie Terencjusza: „Cz這wiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce”. Kiedy my郵i ludzi zacz窸y skupia si wok馧 cz這wieka, a nie wok馧 Boga, jak to by這 do tej pory, zosta podwa穎ny autorytet ko軼io豉. Szczeg鏊nie podwa篡豉 go REFORMACJA. Najwi瘯szym dowodem na zmian postawy cz這wieka jest nowy pr康 filozoficzny i artystyczny, powsta造 w renesansie – HUMANIZM. By to pr康, kt鏎y w centrum zainteresowania my郵icieli, artyst闚, uczonych stawia cz這wieka. Humani軼i g這sili potrzeb poznania i kszta速owania indywidualnej, silnej jednostki ludzkiej. W my郵 humanizmu cz這wiek jest wielce warto軼iowy, liczy si jego talent, liczy si ka盥e odr瑿ne istnienie. Nast瘼stwem takiego rozumowania by這 zerwanie z anonimowo軼i. Cz這wiek zaczyna pragn望 osi庵ni璚ia s豉wy na ziemi. Wybitnymi tw鏎cami i artystami w dziedzinie kultury i sztuki zacz皻o si nawet opiekowa. Wspiera ich, zw豉szcza finansowo – MECENAT. W renesansie, zjawisko to sta這 si bardzo modne i ogromnie przyczyni這 si do rozwoju r騜nych dziedzin sztuki. Renesans to epoka ludzi przedsi瑿iorczych. Po wielkiej zarazie („czarnej 鄉ierci”), kt鏎a zdziesi徠kowa豉 ludno嗆 Europy, ci, co pozostali, zapragn瘭i cieszy si 篡ciem i doceni jego warto嗆. Zamiast idea逝 ub鏀twa, zacz皻o odkrywa warto嗆 pieni康za. Inwestowano, tworzono banki, budowano pa豉ce. Organizowano wyprawy morskie i dokonywano odkry geograficznych. Patrycjusze potrzebowali innej ideologii ni asceza i ub鏀two. Potrzebowali humanizmu, bo dowarto軼iowywa cz這wieka. Pierwsza naprawd renesansowa wizja cz這wieka zanurzonego w 鈍iecie spraw doczesnych, wy豉nia si z „Dekameronu” Boccaccia. Cz這wiek 篡je pe軟i 篡cia i nie obawia si przyzna, 瞠 chce korzysta z przyjemno軼i 篡cia, kocha – nie tylko platonicznie – d捫y do s豉wy i bogactwa. Jest energiczny, nie stroni od podst瘼u i oszustwa, jak瞠 jest daleki od skromnego przedstawiciela 鈔edniowiecza. Wed逝g polskiego przedstawiciela renesansu, Kochanowskiego, cz這wiek jest bardzo wa積y – jest spadkobierc Boskiej W豉dzy na ziemi. 安iat jest pe貫n harmonii, ka盥y element machiny wszech鈍iata ma sw鎩 cel i sens, ma swoje miejsce. Cz這wiek w takim 鈍iecie jest szcz窷liwy, zachwyca si dzie貫m boskim, ch這nie pi瘯no natury. 砰cie powinno up造wa mu harmonijnie i spokojnie. leczenie nowotwor闚 toru