Wyszukiwarka:

Wszędzie ------------------ Artykuły Newsy Informacje Linki Pliki

Scharakteryzuj główne systemy ekonomiczne i ich modele. Do głównych rodzajów systemów ekonomicznych należą: Systemy samoregulowane – rynkowe, Systemy regulowane – kierowane (systemy gospodarki centralnie planowanej), Systemy mieszane – dualne (obejmują mechanizmy i elementy obydwu powyższych). Ad.1. Systemy rynkowe Do niezbędnych warunków funkcjonowania systemu rynkowego zaliczamy występowanie w gosp.: przewaga własności prywatnej i prywatnych podmiotów gosp., dużego zakresu samodzielności podmiotów gosp., przewagi zdecentralizowanego funkcjonowania systemu podejmowania decyzji w sprawach produkcji i obrotu ekonom. oraz przepływu i odpływu środków finansowych i rzeczowych niezbędnych do samodzielnego prowadzenia działalności gosp., niezbędnych warunków podmiotowych, umożliwiających prowadzenie rynkowej wymiany towarów i usług; Ważnym warunkiem jest też posiadanie niezbędnego kapitału pieniężnego i źródeł jego zasilania na cele rozwoju produkcji i usług. Modele systemu rynkowego: Czysty model - zakłada stopień wolnej (doskonałej) konkurencji, Liberalny – z własnością prywatną i zdecentralizowanymi decyzjami, Samorządowy – z własnością grupową i decyzjami które są zdecentralizowane z samorządem gospodarczym, Preferujący dobrobyt Regulowany – z własnością prywatną i decyzjami, które są zdecentralizowane z systemem regulacji i nakazów, Centralnie regulowany – z własnością prywatną regulowaną i decyzjami, które są scentralizowane z systemem nakazów, Centralnie kierowany (planowany) – z własnością prywatną i decyzjami, które są zdecentralizowane z systemem regulacji korygujących. Ad.2. Systemy gospodarki centralnie planowanej Główne cechy polegają na tym, że: Podstawowe wybory ekonom., dotyczące tempa i kierunków rozwoju Centrum gospodarcze określa też środki rzeczowe, osobowe i kapitałowe oraz ich alokacje, a także podstawowe parametry ekonom. Samodzielność przedsiębiorstw jest ograniczona głównie do bieżących decyzji wykonawczych i gospodarczych, Powiązania i stosunki gospodarcze między podmiotami decyzyjnymi przebiegają pionowo oraz mają charakter administracyjny i wiążący, Gospodarka środkami finansowymi jest scentralizowana, Modele systemu gospodarki centralnie planowanej: § Dyrektywny – nakazowy rozdzielczy; ustalane w gospodarce plany i środki ich realizacji oraz środki realizacji zadań planowych były szczegółowe dyrektywne, przekazywano je w sposób adresowy i bezpośredni. § Parametryczny – pośrednio sterowany; zakłada on większą samodzielność§ przedsiębiorstw, przy uwzględnieniu przez centrum gospodarcze podstawowych parametrów ekonomicznych Modele i warianty mieszane czyli zawierające elementy centralnego systemu planowania oraz elementy gospodarki rynkowej.