Wyszukiwarka:
Artykuły > Epoka - Renesans > Polska myśl publicystyczna w XVI wieku

Publicystyka renesansowa: 1. Andrzej Frycz - Modrzewski - pisarz polityczny, pionier myśli demokratycznej i szermierz postępu. Jako prawnik dostrzegał niedociągnięcia w prawodawstwie, dlatego rozpoczął aktywną działalność publicystyczną Europejski rozgłos zyskał dzięki dziełu „O poprawie Rzeczypospolitej". Autor przedstawił tu zasady życia społecznego, politycznego, religijnego i obyczajowego. Pragnął poprawy stosunków społecznych w Polsce. Żądał zrównania wszystkich obywateli wobec prawa. Występował przeciwko przywilejom stanowym wynikającym zbycia szlachcicem. Podkreślał znaczenie odpowiedniego doboru osoby do zajmowanego stanowiska. Modrzewski dedykował swe dzieło królowi i szlachcie, chciał udowodnić konieczność reform. Radykalne poglądy pisarza zostały docenione dopiero przez pochodnych; nazwano go ojcem polskiej myśli demokratycznej. 2. Piotr Skarga - jezuita, nadworny kaznodzieja Zygmunta III Wazy, pisarz, krasomówca, ideolog polskiej kontrreformacji, wybitny przedstawiciel 16 wiecznej publicystyki Wszystkie swoje poglądy zawarł Skarga w wielkim traktacie politycznym „Kazania Sejmowe"( wydane w 1597 w większym zbiorze „Kazania na Niedzielę i święta całego roku). W 8 kazaniach autor dokonał analizy słabości Rzeczypospolitej, oskarżając szlachtę o warcholstwo i egoizm stanowy i postulując wzmocnienie władzy królewskiej, sprzymierzoną z władzą Kościoła. Wady społeczeństwa zostały nazwane „chorobami", które należy leczyć. Choroby Rzeczypospolitej: • brak miłości ojczyzny • spory wewnętrzne • tolerowanie herezji • słaba władza króla • zły system prawny • grzechy i złości jawne W kazaniu II Ojczyzna ukazana jest jako matka z tymi chorobami lub jako tonący okręt; obywatele dostawali wszystko a sami nie dawali nic. Antyteza [ długie zdanie a następnie negujące je krótkie] Odwołania do Biblii 3. Sęp Szarzyński - „O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem światem i ciałem" - obraz świata i człowieka, który jest wątły, rozdwojony w sobie.