Wyszukiwarka:
Artykuły > Studia >

Podmiot gospodarczy (przedsiębiorca) to podmiot zajmujący się zawodowo stałą działalnością




Podmiot gospodarczy (przedsiębiorca) to podmiot zajmujący się zawodowo stałą działalnością gospodarczą w celach zarobkowych, czyli prowadzeniem przedsiębiorstwa. Jednostka gospodarcza – jednostka organizacyjna zajmująca się prowadzeniem stałej działalności gospodarczej i specjalnie pod tym kątem uformowana. Czynności prawne podmiotu gospodarczego (przedsiębiorcy) dokonane w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej to czynności handlowe (jest to domniemanie). Jeżeli czynność prawna jest czynnością handlową dla jednej strony stosunku zobowiązującego staje się taką również dla innej strony. Rodzaje podmiotów gospodarczych: -osoba fizyczna -osoba prawna -jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej utworzone zgodnie z przepisami prawa, jeżeli ich przedmiot prawa obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej. Osoby prawne – podmioty prawa cywilnego. O tym, jaki podmiot jest osobą prawną decyduje prawo. 1.Przepis może imiennie wskazywać osobę prawną (NBP, Skarb Państwa) 2.Przepis zbiorczo (gatunkowo) określa jakie osoby są osobami prawnymi. • każda osoba prawna ma swoją odrębną od innych osób prawnych i osób fizycznych sferę prawnie chronionych interesów • nabywa we własnym imieniu prawa i obowiązki • włada określonym majątkiem • odpowiada za swoje zobowiązania własnym majątkiem Rodzaje osób prawnych: a)osoby prawne typu korporacyjnego (spółdzielnia, spółka z.o.o., Spółka Akcyjna). Ustawodawca przez personifikację pewnej grupy ludzi – ją jako grupę chce uczynić odrębnym podmiotem prawa. b)osoby prawne typu fundacyjnego (przedsiębiorstwa państwowe). Nadanie osobowości prawnej następuje z uwagi na potrzebę wyodrębnienia majątku. Mają prostą strukturę, istnieje nadzór ze strony władzy publicznej. Tak zwana ułomna osoba prawna: a)ma zdolność prawną – może być podmiotem praw i obowiązków b)ma zdolność sądową • nie ma przepisu określającego, że jest to osoba prawna • inna jest odpowiedzialność za zobowiązania Nie mają osobowości prawnej: - spółka komandytowa - spółka cywilna - państwowe jednostki budżetowe Przedsiębiorstwo a) w ujęciu funkcjonalnym – stała działalność gospodarcza (produkcja, budownictwo, handel, usługi) uprawiana samodzielnie w celach zarobkowych. b) w ujęciu przedmiotowym – zespół środków produkcji, odpowiednio zorganizowany kompleks majątkowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej zarobkowej. Cechy przedsiębiorstwa: 1. Odrębna i samodzielna pod względem gospodarczym, organizacyjnym, finansowo-majątkowym i prawnym jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. 2. Działalność ta jest działalnością podstawową opartą na zasadzie rentowności i opłacalności. 3. Samo przedsiębiorstwo posiada osobowość prawną (przedsiębiorstwo państwowe, spółka z.o.o., spółka akcyjna, spółdzielnia). 4. Przedsiębiorstwo samo nie występuje jako podmiot stosunków prawnych, lecz osoby fizyczne, dla których przedsiębiorstwo jest przedmiotem ich praw (jednoosobowe przedsiębiorstwo prywatne, spółka cywilna). 5. Przedsiębiorstwo nie posiada osobowości prawnej, ma jedynie zdolność prawną i zdolność sądową (spółka jawna, spółka komandytowa). Zakład - pewna całość pod względem technicznym, organizacyjnym czy lokalizacyjnym, ale ta odrębność ma charakter wewnętrzny - w ramach przedsiębiorstwa. Zakład nie posiada osobowości prawnej. Stosunki między zakładem a osobą prawną, w skład której wchodzi, reguluje statut tej osoby prawnej. Zakłady budżetowe - wyodrębnione państwowe jednostki organizacyjne. Głównym przedmiotem ich działalności jest odpłatne świadczenie określonych usług (żłóbki, przedszkola, muzea). Nie posiadają osobowości prawnej, występuje za nie skarb państwa. Systemy ewidencji podmiotów gospodarczych 1. Ogólny system identyfikacji i klasyfikacji jednostek gospodarczych (zwany w skrócie REGON prowadzony jest przez GUS. Jednostki otrzymują stały cyfrowy identyfikator). 2. system ewidencji podmiotów gospodarczych został zarejestrowany w Ustawie o Działalności Gospodarczej - ewidencję prowadzi właściwy organ miasta lub gminy - postępowanie prowadzone jest w oparciu o Kodeks Postępowania Administracyjnego - sama ewidencja jest jawna - podjęcie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne, jednostki administracyjne nie mające osobowości prawnej wymaga zgłoszenia 3. System rejestracji podatkowej. 4. Rejestry sądowe. Nie wymaga zgłoszenia: 1. Uboczne zajęcie zarobkowe osoby fizycznej. 2. Podjęcie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadownictwa i ogrodnictwa. 3. Podjęcie działalności gospodarczej przez osoby prawne. 4. Podjęcie działalności gospodarczej, która w myśl ustawy o działalności gospodarczej wymaga uzyskania koncesji lub zezwolenia. Koncesja - udziela ją oraz cofa: 1. Zajmuje się tym naczelny lub centralny organ administracji państwowej. 2. Koncesji udziela się w formie decyzji administracyjnej. 3. Koncesji udziela się w zasadzie na czas nieoznaczony, chyba, że ubiegający się żąda wydania na czas oznaczony. Ubieganie się o przyznanie koncesji można poprzedzić ubieganiem się o przyznanie promesy (przyrzeczenie o wydaniu koncesji). Okres ważności promesy - nie krócej niż 6 miesięcy. Rejestry sądowe: Rejestr handlowy. Rejestr przedsiębiorstw państwowych. Rejestr spółdzielni. Rejestr izb gospodarczych, i in. Formy koncentracji gospodarczej. Koncern - zgrupowanie prawnie samodzielnych przedsiębiorstw pod jednym kierownictwem. Kierownictwo koncernu może sprawować przedsiębiorstwo, które uzyskało kontrolę nad pozostałymi przedsiębiorstwami zgrupowanymi w koncernie albo wspólny dla całego koncernu organ. Forma prawna zgrupowania przedsiębiorstw może być dowolna: spółki, jednoosobowe przedsiębiorstwa. Sam koncern może być prowadzony w formie spółki cywilnej lub spółki kapitałowej. Najczęściej jednak w drodze nabycia kontrolnego pakietu akcji w pozostałych przedsiębiorstwach jest to holding. Kartel - porozumienie gospodarcze prawnie samodzielnych przedsiębiorstw, które prowadzi do uzgodnionego działania na rynku. Można wyróżnić: - kartel cenowy - jego celem jest porozumienie co do minimalnej ceny sprzedaży. - kartel kontyngentowy - dotyczy limitu produkcji. Organizacja kartelu: - spółka prawa cywilnego - spółka prawa handlowego - związek, zrzeszenie, itd. Syndykat jest odmianą kartelu - przedsiębiorstwa tworzą w drodze porozumienia wspólne biuro zakupu lub sprzedaży. Konsorcjum - porozumienie dwóch lub więcej samodzielnych podmiotów gospodarczych, na mocy którego zobowiązują się do wspólnego wykonania określonego przedsięwzięcia gospodarczego na rzecz oznaczonej osoby (inwestora). Joint - venture - wspólne przedsięwzięcie i wspólne ryzyko. Trust - porozumienie, w którym dochodzi do takiej koncentracji gospodarczej, że zgrupowane w truście przedsiębiorstwa tracą swoją prawną i gospodarczą niezależność i samodzielność (całkowicie lub w określonych sferach działalności). Konglomerat - luźny związek kapitałowy przedsiębiorstw lub ich grup zorganizowanych zazwyczaj w formie koncernu (występuje znaczna specjalizacja przedsiębiorstw). SPÓŁKA - organizacja o charakterze prywatnoprawnym, w której dla osiągnięcia wspólnego celu (gospodarczego) łączą się co najmniej dwie osoby. Osoby te dla realizacji tego celu wnoszą (z reguły) do spółki określone wartości majątkowe. Wszystkie spółki w polskim systemie muszą mieć cel gospodarczy. Spółka akcyjna jako jedyna może być tworzona dla uzyskania różnych celów (innych niż gospodarcze). Spółki osobowe - muszą być utworzone przez przynajmniej dwie osoby. Spółka z.o.o. może być jednoosobowa. Spółka akcyjna może też być jednoosobowa - w pewnych określonych warunkach (założona przez skarb państwa, gminę). Wniesione do spółki lub później przez nią nabyte prawa majątkowe objęte są współwłasnością łączną, stanowią wspólny majątek wspólników. Natomiast w spółkach kapitałowych stanowią majątek własny spółki jako osoby prawnej. W polskim systemie prawnym występują: - spółka cywilna - spółka jawna - spółka komandytowa - spółka z.o.o. - spółka akcyjna W polskim systemie prawnym nie występuje spółka cicha Podział spółek: 1. w zależności od tego, jakie przepisy regulują dany typ spółki a) spółki prawa cywilnego - spółka cywilna (regulowana przez Kodeks Cywilny) b) spółki prawa handlowego (regulowane przez Kodeks Handlowy): - spółka jawna - spółka komandytowa - spółka z.o.o. - spółka akcyjna 2. a)Spółki osobowe (wspólnicy): - spółka cywilna - spółka jawna - spółka komandytowa b) Spółki kapitałowe: - spółka akcyjna - spółka z.o.o. Spółki osobowe - organizacje prywatnoprawne stanowiące związek co najmniej 2 osób z wyodrębnionym od wspólników majątkiem objętym wspólnością łączną uczestników spółki. Niektóre spółki osobowe (spółka jawna i komandytowa) w obrocie występują jako tak zwane ułomne osoby prawne, mogą bowiem we własnym imieniu nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywanym. Cechy spółek osobowych: 1. Powstają zawsze na podstawie umowy (musi być co najmniej dwóch wspólników). 2. Pozostają zawsze związkiem (zrzeszeniem) osób - wspólników, którzy osobiście prowadzą działalność dla osiągnięcia określonego celu. 3. Stosunek członkostwa i prawa udziałowe w spółce osobowej mają charakter osobisty i jako takie nie mogą być w zasadzie przenoszone na osoby trzecie. 4. Za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem osobistym (wybór należy do wierzyciela). 5. W polskim systemie prawnym nie istnieje odpowiedzialność subsydialna. 6. W obrocie cywilnoprawnym spółki osobowe (tylko spółki handlowe) występują jedynie jako tak zwane ułomne osoby prawne. Spółki kapitałowe - korporacje, organizacje prywatnoprawne z osobowością prawną i własnym majątkiem, prawnie odrębne od osób wspólników, utworzone na substracie kapitałowym wniesionym przez wspólników (akcjonariuszy). Cechy spółki kapitałowej 1. Decydujący jest substrat kapitałowy, rzeczowy. Większe znaczenie ma połączenie kapitałów, dopiero w drugiej kolejności zrzeszenie osób (nie mogą powstać bez kapitału). 2. Są wyposażone w osobowość prawną. Stają się osobami prawnymi w momencie ich rejestracji w rejestrze handlowym. 3. Stosunek członkostwa jest związany z prawem udziałowym (udział i akcje), które jest prawem majątkowym podlegającym zbyciu na zasadach ogólnych. 4. Wspólnicy nie odpowiadają osobiście za zobowiązania spółki. 5. Zakres uprawnień wspólników (akcjonariuszy) zależy głównie od wielkości wpłaconego kapitału, czyli liczby udziałów lub akcji objętych w zamian za wniesione do spółki wkłady pieniężne lub niepieniężne. 6. Działają poprzez swoje organy (zarząd). SPÓŁKI OSOBOWE: Spółka cywilna Spółka prawa cywilnego, spółka osobowa, uregulowana w Kodeksie Cywilnym (art. 860 - 875 Kodeksu Cywilnego). Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony w tej umowie, w szczególności przez wniesienie wkładu do spółki (art. 860). Nazwa s-ki cywilnej = imiona, nazwiska wspólników z dodatkiem "s-ka cywilna" (s.c.) i dodatkowa nazwa. Cechy spółki cywilnej: 1. Musi być założona w celu gospodarczym. 2. Cel ten powinien zakładać uzyskiwanie korzyści gospodarczych materialnych dających się ocenić w pieniądzu. Korzyści materialnych nie należy utożsamiać z zyskiem, w konsekwencji nie muszą być również równoznaczne z osiąganiem wyłącznie celów zarobkowych. 3. Cel może być jednorazowy lub długotrwały. 4. Umowa spółki powinna być stwierdzona pismem. Forma pisemna jest zastrzeżona wyłącznie dla celów dowodowych (jeżeli nie ma sformułowania: pod rygorem nieważności). 5. Możliwa jest ustna umowa spółki. 6. Umowa może być zawarta na czas oznaczony lub nieoznaczony. 7. Spółka ta nie podlega rejestrom sądowym. 8. Jest wpisywana do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez właściwy organ miasta lub gminy. 9. Wspólnikiem s-ki cywilnej mogą być osoby fizyczne, prawne lub osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych - reprezentowana przez swojego przedstawiciela. 10. Może być różnego rozmiaru. Wkłady w spółce cywilnej: a) pieniądze b) rzeczy ruchome c) nieruchomości (grunt, budynek) d) prawa majątkowe - wszelkie te prawa, które są zbywalne, np. najem, dzierżawa, patent, licencja e) świadczenie określonych usług (świadczenie pracy, pośrednictwo) W przypadku gdy wkładem jest własność, rzeczy, nieruchomości - następuje przeniesienie własności na rzecz wszystkich wspólników. Rzecz przechodzi z majątku wspólnika do wspólnego majątku wszystkich wspólników. Przeniesienie własności rzeczy lub innych praw następuje z chwilą zawarcia umowy. Wkładem może być także własność rzeczy będącej przedmiotem współwłasności, której właścicielami mogą być wszyscy lub jakaś część wspólników. Przedmiotem wkładu musi być praca zewnętrzna. Wysokość wkładu powinna być określona w umowie spółki cywilnej. Jeżeli nie zostanie określona to domniemywa się, że wkłady wspólników mają jednakową wartość. Podwyższenie wkładu wymaga uchwały wszystkich wspólników dla celów dowodowych w formie pisemnej. Podwyższenie wkładu Jest to zmiana umowy spółki, chyba że w umowie zostały już określone zasady podwyższania wkładów. Obowiązek podwyższania wkładu wyraźnie powinien wynikać z umowy. Stosunki majątkowe w spółce cywilnej: Z momentem zawarcia umowy spółki cywilnej powstaje odrębny od majątku osobistego poszczególnych wspólników majątek wspólny każdego z nich objęty tzw. współwłasnością łączną opartą na zasadzie niepodzielności (tzw. prawo niepodzielnej ręki). Konsekwencje tego: 1) Nie da się wyodrębnić poszczególnych udziałów - każdy ze współwłaścicieli ma takie samo prawo do całości i poszczególnych elementów jak pozostałe. 2) Wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników ani w składnikach tego majątku, zarówno w stosunku do osoby trzeciej jak i na rzecz innych wspólników. Odnosi się to jednak do okresu trwania spółki cywilnej w stosunku do tego wspólnika. Skutkiem powstania współwłasności łącznej w momencie zawarcia umowy jest to, że: 1) wspólnik nie może domagać się podziału wspólnego majątku w czasie trwania spółki 2) majątek wspólny lub jego składniki są niedostępne dla osobistych wierzycieli wspólnika Przeciwnie: 1) może rozporządzać prawami, które będą mu przysługiwały w stosunku do spółki z momentem jego wystąpienia ze spółki lub rozwiązania umowy spółki 2) może domagać się wówczas majątku wspólnego 3) może domagać się prawa do udziału w zysku 4) ma również roszczenie o zwrot wkładu lub jego równowartość W czasie trwania spółki możliwe jest rozporządzenie przez wspólnika udziałem pod warunkiem zawieszającym, którym będzie ustanie spółki. Na majątek wspólny składa się: 1) Wniesione przez wspólników wkłady. 2) Uzyskiwane przez spółkę dochody. 3) Wszelkie wierzytelności. 4) Roszczenia o wniesienie wkładu. Do majątku wspólnego nie wlicza się świadczonych usług (pracy). Udział wspólników w zyskach i stratach 1) Wspólnik może żądać podziału i wypłaty zysków dopiero po rozwiązaniu spółki. 2) Jeżeli spółka została zawarta na czas dłuższy, wspólnicy mogą żądać podziału i wypłaty zysków z końcem każdego roku obrachunkowego (co najmniej na 2 lata obrotowe). Rok obrachunkowy nie musi być równy rokowi kalendarzowemu. Warunek podstawowy : Spółka musi mieć cel zarobkowy. Zysk - wartość, o którą zwiększył się majątek spółki w momencie rozwiązania lub na koniec roku obrotowego po odliczeniu wkładów oraz zobowiązań i wydatków poniesionych z majątku wspólnego wspólników. Strata - odwrotność zysku. Udział w zyskach i stratach powinien być określony w umowie. Jeżeli brak jest takiego zapisu, każdy wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach bez względu na rodzaj i wielkość wniesionego wkładu. Można zwolnić wspólnika lub wspólników z obowiązku pokrywania strat (nie wszystkich). Natomiast nie można wyłączyć wspólnika od udziału w zysku, bądź też ustanowić tzw. zysk pozorny Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki. Za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie. Jest to odpowiedzialność osobista całym majątkiem wspólnika. Prowadzenie spraw spółki to podejmowanie decyzji w sprawach dotyczących jej działalności, zarządzanie wewnętrznymi sprawami spółki. Każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki. Sprawy spółki mogą prowadzić osoby trzecie. Wspólnik nie może przenieść swojego uprawnienia do prowadzenia spraw spółki na inną osobę. Wspólnik powinien prowadzić sprawy spółki z należytą starannością. Wspólnik nie może żądać wynagrodzenia za prowadzenie spraw spółki, może natomiast żądać zwrotu wydatków, które poniósł. O zasadach prowadzenia spraw spółki decyduje umowa. Jeżeli nie ma o tym mowy w umowie: 1. Każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić sprawy, które nie przekraczają zakresu zwykłych czynności spółki. 2. Do dokonania czynności przekraczających zwykły zarząd potrzebna jest uchwała wszystkich wspólników. Wyjątek od tej zasady: - dotyczy wykonania czynności nagłej, której zaniechanie mogłoby narazić spółkę na niepowetowane straty. Taką czynność może wykonać każdy wspólnik nawet ten, który nie ma prawa do prowadzenia spraw spółki. Reprezentacja w spółce cywilnej: Spółka występuje na zewnątrz wobec osób trzecich, wykonywanie czynności prawnych na jej rzecz. Decyduje umowa bądź uchwała wspólników. Jeżeli w umowie brak jest określenia tych zasad to: - każdy wspólnik jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich uprawniony jest do prowadzenia jej spraw. - reprezentowanie spółki można powierzyć osobom trzecim (pełnomocnikom). Ich powołanie wymaga uchwały wszystkich wspólników, natomiast odwołać może każdy ze wspólników. Spółka jawna Jest to spółka handlowa (uregulowana w Kodeksie Handlowym - art. 75 - 142) i spółka osobowa. Jest to spółka, która prowadzi we wspólnym imieniu przedsiębiorstwo zarobkowe w większym rozmiarze a nie jest inną spółką handlową. Jest ona podtypem spółki cywilnej, ale nie jest to podtyp normatywny. - Musi prowadzić przedsiębiorstwo, cel gospodarczy ma tu jednocześnie charakter zarobkowy. - Przedsiębiorstwo prowadzone przez spółkę musi mieć większy rozmiar. - Przedsiębiorstwo spółki jawnej jest prowadzone przez spółkę, chociaż we wspólnym imieniu wspólników (pod wspólną firmą). - Spółka jawna sama jest odpowiedzialna za swoje zobowiązania, za zobowiązania odpowiadają również wspólnicy wobec wierzycieli. Każdy wspólnik odpowiada bez ograniczenia całym swoim majątkiem (teraźniejszym i przyszłym) solidarnie z pozostałymi wspólnikami i spółką. Zasada ta obowiązuje również w razie ogłoszenia upadłości spółki. - Kto przystępuje do spółki jawnej już istniejącej, odpowiada również za zobowiązania powstałe przed jego przystąpieniem. - Spółka jawna jest to podmiot prawny zbliżony do osoby prawnej - tak zwana ułomna osoba prawna. Elementy osobowe w spółce jawnej: 1. Wspólnicy zobowiązują się do osiągnięcia określonego celu gospodarczego. 2. Każdy ze wspólników jest uprawniony, obowiązany do prowadzenia spraw spółki. 3. Każdemu wspólnikowi przysługuje uprawnienie do reprezentowania spółki. 4. Wspólników obowiązuje w zasadzie jednomyślność (chodzi o zmianę umowy spółki. Nie ważne są postanowienia umowy, według których może być dokonana istotna jej zmiana bez zgody wszystkich wspólników). 5. Skład wspólników jest w zasadzie stały. Zmiana składu wymaga zazwyczaj zmiany umowy spółki. 6. Wspólnicy odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki wraz z pozostałymi wspólnikami i spółką. 7. Wspólnicy mają co do zasady prawo do równego udziału w zyskach i stratach spółki. Element kapitałowy - wkłady wspólników do spółki. - wniesienie do spółki własności lub innych praw - pozwolenie używania rzeczy lub praw - wykonywanie prac (wykonywanie usług) W razie wątpliwości uważa się, że wkłady wspólników są równe. Wspólnik nie jest zobowiązany do podwyższenia umówionego wkładu. Prawa wspólników w spółce jawnej: 1. Prawa organizacyjne (osobiste, członkowskie, korporacyjne). - prawo do uczestniczenia w podejmowaniu uchwał - prawo do zmiany i rozwiązania bądź wypowiedzenia umowy spółki - prawo prowadzenia spraw spółki - prawo do reprezentowania spółki - prawo uzyskiwania informacji o stanie spraw spółki Wszystkie te uprawnienia służą realizacji podstawowego prawa wspólnika o charakterze już czysto majątkowym, tzn. prawa do udziału w zyskach. 2. Prawa majątkowe (czysto majątkowe) o charakterze uprawnień obligacyjnych wynikających z zawartej umowy spółki jawnej. Stanowią funkcjonalny związek z uprawnieniami o charakterze organizacyjnym. Podstawowym prawem jest prawo do udziału w zyskach spółki. Zasady partycypacji w zysku określa umowa. Jeżeli umowa nie określa tej kwestii, każdy wspólnik ma prawo do równego podziału zysków i uczestniczy w stratach spółki. Umowa może zwalniać także innych wspólników od udziału w stratach. Jeżeli w umowie został określony stosunek udziału wspólników w zysku, to w razie wątpliwości odnosi się również do udziału w stratach. Wspólnik: 1. Może żądać podziału i wypłaty całości zysku z końcem każdego roku obrotowego. 2. Ma prawo do odsetek od udziału kapitałowego i to nawet wówczas, gdy spółka poniosła straty. 3. Ma prawo do wynagrodzenia za prowadzenie spraw spółki. To wynagrodzenie ma charakter „dodatkowy”. Nie jest to wynagrodzenie ze stosunku pracy. 4. Ma prawo do części majątku spółki w razie ustąpienia wspólnika lub rozwiązania spółki. Prowadzenie spraw spółki jawnej (stosunki wewnętrzne spółki). Umowa może powierzyć prowadzenie spraw spółki osobom trzecim z wyłączeniem wspólników. Umowa określa zasady prowadzenia spraw spółki, natomiast jeżeli umowa nie określa tych zasad, to obowiązują następujące zasady: 1. Każdy wspólnik ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. 2. Bez uprzedniej uchwały wspólników każdy wspólnik może prowadzić sprawy nie przekraczające zwykłych czynności spółki. Jeżeli jednak przed załatwieniem takiej sprawy choćby jeden ze wspólników zgłosił sprzeciw co do sposobów prowadzenia tej sprawy, wówczas potrzebna jest uchwała wspólników. 3. W sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności potrzebna jest zgoda wszystkich wspólników, nawet wyłączonych z prowadzenia spraw spółki. 4. Wspólnik, który ma prawo prowadzenia spraw spółki, może bez uprzedniej uchwały wspólników wykonać czynność nagłą, której zaniechanie mogłoby wyrządzić niepowetowane straty. 5. Ustanowienie prokury wymaga zgody wszystkich wspólników mających prawo prowadzenia spraw spółki, natomiast odwołać prokurę może każdy wspólnik mający prawo prowadzenia spraw spółki. 6. Wspólnik może być pozbawiony prowadzenia spraw spółki wyrokiem sądowym z ważnych powodów. 7. Wspólnik ma działać z należytą starannością. Reprezentowanie spółki jaw.(sfera zewnętrzna). 1. Każdy wspólnik ma prawo reprezentowania spółki. 2. W umowie wspólnik może być wyłączony od prawa reprezentowania spółki lub uprawniony do reprezentowania spółki łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem (tzw. reprezentacja łączna). 3. Pozbawienie wspólnika prawa reprezentowania spółki może nastąpić jedynie wyrokiem sądowym i to z ważnych powodów. Prawo wspólnika do reprezentowania spółki rozciąga się na wszystkie czynności sądowe i pozasądowe związane z prowadzeniem jakiegokolwiek przedsiębiorstwa handlowego nie wyłączając z tego zbywania i obciążania nieruchomości, ustanawiania i odwoływania prokury. Prawa reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich. Prawo reprezentowania można powierzyć pełnomocnikom (w szczególności prokurentowi). Majątek spółki – składają się rzeczy i prawa wniesione tytułem wkładu do spółki, a także nabyte lub uzyskane dla spółki w jaki bądź sposób w czasie jej istnienia. Jest to współwłasność łączna – to wspólny majątek wspólników. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Za zobowiązania spółki odpowiada każdy wspólnik wobec wierzycieli bez ograniczenia całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Ta zasada obowiązuje również w razie ogłoszenia upadłości spółki. Wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki w sposób bezpośredni (odpowiedzialność pierwotna a nie subsydiarna) i nieograniczony (odpowiedzialność całym swoim majątkiem osobistym teraźniejszym i przyszłym). Rozwiązanie spółki jawnej powodują: 1. Przyczyny przewidziane w umowie spółki. 2. Zgoda wszystkich wspólników. 3. Ogłoszenie upadłości spółki. 4. Śmierć wspólnika lub ogłoszenie jego upadłości. 5. Wypowiedzenie. 6. Wyrok sądowy. Rozwiązanie sp. jaw. może nastąpić: 1. Z mocy prawa: 1) w razie ogłoszenia upadłości spółki 2) w razie upadłości wspólnika, można zapobiec tej przyczynie rozwiązania spółki: - wyłączając wspólnika - wypłacając mu udziały - postanowienia umowy lub uchwała pozostałych wspólników 3) śmierć wspólnika, chyba że: • umowa przewiduje dalsze istnienie spółki między pozostałymi wspólnikami • wspólnicy podejmą uchwałę o dalszym trwaniu spółki • umowa może przewidywać dalsze trwanie spółki z udziałem spadkobiercy wspólnika. 2. Z woli wspólników. 1) Przyczyny przewidziane w umowie spółki • np. umowa zawarta na czas oznaczony, jeżeli po tym czasie wspólnicy nadal prowadzą spółkę, ustawodawca uważa, że spółkowicze milcząco przedłużyli umowę na czas nieokreślony 2) Jednomyślna uchwała wspólników podjęta w formie pisemnej dla celów dowodowych 3) Wypowiedzenie umowy przez wspólnika – jeżeli spółkę zawarto na czas nieoznaczony, wspólnik może wypowiedzieć umowę spółki na 6 miesięcy przed końcem roku obrachunkowego. Wypowiedzenie składa się poprzez zawiadomienie pozostałych wspólników lub wspólnika uprawnionego do reprezentowania spółki. 4) Wypowiedzenie przez wierzyciela spółki. 3. Na podstawie orzeczenia sądowego. Każdy ze wspólników może żądać rozwiązania spółki wyrokiem sądowym, ale tylko z ważnych powodów: • obiektywnych – niezależnych od wspólnika • subiektywnych – zależnych od wspólnika (długotrwała choroba). Jednakże jeżeli ten ważny powód zachodzi w osobie tylko jednego wspólnika, sąd może na wniosek pozostałych wspólników orzec, że wspólnik, w którego osobie zaszedł ważny powód ustępuje ze spółki. Likwidacja spółki jawnej. Gdy zajdzie przyczyna rozwiązania spółki, odbywa się jej likwidacja chyba, że wspólnicy umówili się co do innego sposobu zakończenia działalności spółki. - likwidatorami są wszyscy wspólnicy - mogą oni jednomyślnie powołać na likwidatorów tylko niektórych z nich lub nawet osoby trzecie - likwidatorów może również na wniosek wspólnika lub innej zainteresowanej osoby ustanowić sąd rejestrowy. Wniosek powinien być oparty o ważne powody. - likwidatorzy mogą być odwołani jednomyślną uchwałą wspólników. Ponadto z ważnych powodów sąd rejestrowy może na wniosek wspólnika lub osoby zainteresowanej odwołać likwidatorów. - likwidatorów ustanowionych przez sąd może odwołać jedynie sąd - likwidację prowadzi się pod firmą spółki z dodatkiem „w likwidacji” - otwarcie likwidacji, imiona i nazwiska likwidatorów oraz sposób reprezentowania przez nich spółki powinny być zgłoszone do rejestru handlowego - w czasie likwidacji nie może być ustanowiona prokura - prokura ustanowiona wcześniej wygasa - likwidacja polega na zakończeniu bieżących spraw spółki, w szczególności na ściągnięciu wierzytelności i pokryciu zobowiązań - zakończenie likwidacji likwidatorzy składają do rejestru handlowego w celu wykreślenia spółki. SPÓŁKA KOMANDYTOWA Spółka ta została przywrócona w 1991 roku. Przywrócono dział X Kodeksu Handlowego – „Spółka komandytowa”. Jest to spółka osobowa prawa handlowego – uregulowana w Kodeksie Handlowym art. 143-157. Jest to spółka mająca na celu prowadzenie w większym rozmiarze przedsiębiorstwa zarobkowego albo gospodarstwa rolnego pod wspólną firmą, jeżeli wobec wierzycieli za zobowiązania spółki przynajmniej jeden wspólnik (zwany komplementariuszem) odpowiada bez ograniczenia, a odpowiedzialność przynajmniej jednego wspólnika (zwanego komandytariuszem) jest ograniczona. Komplementariusze ponoszą cały ciężar przedsiębiorstwa. Cechy spółki: 1. Spółka komandytowa jest podtypem spółki jawnej i to podtypem normatywnym. 2. Zawarcie umowy spółki wymaga zachowania formy aktu notarialnego. 3. Spółka komandytowa powstaje z momentem zarejestrowania spółki w rejestrze handlowym. Wpis spółki ma charakter konstytutywny (tworzy spółkę). Prawa i obowiązki komandytariuszy: 1. Komandytariusz za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli odpowiada wyłącznie do wysokości sumy komandytowej. 2. Komandytariusz zwolniony jest od odpowiedzialności w granicach wkładu wniesionego do majątku spółki. Jeżeli wkład jest niższy, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami i spółką, ale jedynie w zakresie tej różnicy. Obniżenie sumy komandytowej nie ma skutku prawnego wobec wierzycieli, których roszczenia powstały przed zarejestrowaniem obniżenia. 3. Komandytariusz, który przystępuje do spółki już istniejącej, odpowiada również za zobowiązania spółki istniejące w chwili wpisania go do rejestru handlowego. Komandytariusz 1. Prowadzenie spraw spółki przez komandytariuszy. - komandytariusz nie ma prawa ani obowiązku prowadzenia spraw spółki, chyba że umowa tak stanowi - w sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności spółki wymagana jest zgoda komandytariusza 2. Reprezentowanie spółki przez komandytariuszy. Komandytariusz nie ma prawa ani obowiązku reprezentowania spółki chyba, że na zasadzie udzielonego mu pełnomocnictwa. Szczególne uprawnienia komandytariusza. 1. Komandytariusz ma prawo domagać się odpisu rocznego bilansu oraz przeglądać księgi i dokumenty celem sprawdzenia rzetelności bilansu. 2.Na wniosek komandytariusza sąd rejestrowy może z ważnych powodów zarządzić w każdym czasie udzielenie bilansu lub innych wyjaśnień, jak również zezwolić na przejrzenie ksiąg i dokumentów. Z tych uprawnień nie można komandytariusza wyłączyć ani ograniczyć. Podział zysków i udział w stratach. Ani komandytariusza, ani komplementariusza nie można pozbawić prawa do udziału w zyskach. Można zwolnić z obowiązku pokrywania strat. W razie wątpliwości komandytariusz uczestniczy w stratach spółki jedynie do wysokości umówionego wkładu. Zasady podziału zysku i strat powinna określać umowa spółki. Rozwiązanie spółki komandytowej. Przyczyny te same jak w spółce jawnej, poza jedną: śmierć komandytariusza nie stanowi przyczyny rozwiązania spółki. Spadkobiercy komandytariusza powinni wskazać spółce do wykonania jego praw jedną osobę. Czynności dokonane przez pozostałych wspólników przed takim wskazaniem są dla spadkobiercy komandytariusza wiążące. Podział między spadkobiercą udziałów komandytariusza jest skuteczny jedynie za zgodą pozostałych wspólników. SPÓŁKI KAPITAŁOWE: Spółka Z O.O. Jest to powoływana w celach gospodarczych organizacja o strukturze korporacyjnej posiadająca osobowość prawną, wyposażona w utworzony z wkładów wspólników kapitał zakładowy podzielony na udziały, odpowiadająca za zobowiązania wobec wierzycieli wyłącznie majątkiem własnym z wyłączeniem osobistej odpowiedzialności wspólników. Jest spółką handlową – uregulowana w Kodeksie Handlowym (art. 158-306) i spółką kapitałową. Cechy spółki z.o.o. 1. Osoba prawna od momentu wpisania spółki do rejestru handlowego (wpis do rejestru ma charakter konstytutywny). 2. Jest formą pośrednią między spółką akcyjną jako czystym typem spółki kapitałowej a spółką jawną czy komandytową. Mimo, że jest to spółka kapitałowa, ma elementy typowe dla spółki osobowej: 1. Ściślejszy związek między wspólnikiem a spółką (inaczej niż w spółce akcyjnej). 2. Indywidualne prawo kontroli przysługujące wspólnikowi (art. 205 K.H.). 3. Ograniczenie możliwości zbywania udziałów. 4. Zachowanie przez wspólników kontroli w zakresie zmian stanu osobowego uczestników spółki (przystępujących). Dalsze cechy spółki z.o.o. 3. Spółka z.o.o. jako korporacja posiada organ uchwałodawczy, którym jest zgromadzenie wspólników oraz organ wykonawczy, którym jest zarząd spółki. 4. Występuje pod własną firmą. 5. Z reguły tworzona jest dla prowadzenia przedsiębiorstw małych lub średnich przez dwóch lub więcej wspólników, ale możliwe jest utworzenie spółki jednoosobowej. 6. Może być tworzona wyłącznie w celach gospodarczych, niekoniecznie zarobkowych. Rodzaje spółek z.o.o. - spółki zwykłe (dwie lub więcej osób) - spółki jednoosobowe – wspólnikiem takiej spółki może być spółka jawna czy komandytowa, nie może być spółka cywilna. Wspólnikami są wówczas wspólnicy spółki cywilnej. Jedynym wspólnikiem spółki z.o.o. nie może być inna spółka z.o.o. składająca się z jednego wspólnika. - spółki prawnicze - spółki z udziałem zagranicznym Nie mogą być prowadzone w formie spółki z.o.o. przedsiębiorstwa ubezpieczeniowe, bankowe, giełda papierów wartościowych, fundusze powiernicze. DO POWSTANIA SPÓŁKI Z.O.O ustawodawca wymaga: 1. Zawarcia umowy spółki, która powinna być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Obligatoryjna treść umowy. Umowa powinna określać: - Firmę i siedzibę spółki - Przedmiot działalności. - Czas trwania spółki (jeżeli jest ograniczony). - Wysokość kapitału zakładowego. - Czy wspólnik może mieć tylko jeden udział, czy też większą ich liczbę. - Ilość i wysokość udziałów objętych przez poszczególnych wspólników. Jeżeli wspólnik spółki pokrywa swój udział w spółce wkładem niepieniężnym, wówczas umowa powinna określać osobę wspólnika, przedmiot wkładu (aportu) oraz ilość i wysokość przyznanych w zamian udziałów. Jeżeli wspólnikowi lub wspólnikom mają być przyznane szczególne korzyści lub szczególne obowiązki wobec spółki to umowa powinna to zastrzegać. 2. Wniesienia całego kapitału zakładowego. W każdej spółce z.o.o. wspólnicy muszą zgromadzić cały kapitał w momencie rejestracji spółki. 3. Ustanowienia władz spółki (może nie wystąpić). 4.Wpisu do rejestru handlowego. Przez wpis do rejestru spółka nabywa osobowość prawną. Umowę należy zgłosić do rejestru w ciągu 6 miesięcy od daty jej zawarcia (w innym przypadku umowa traci moc obowiązującą). Kapitał zakładowy – ustalona w umowie spółki wielkość liczbowa wyrażona w PLN, która stanowi sumę wartości nominalnej wszystkich udziałów wspólników. Kapitał zakładowy jest ujmowany w bilansie spółki po stronie pasywów. Gdy kapitał zakładowy został pokryty przez wspólników z nadwyżką, kwota nadwyżki jest księgowana w funduszu zapasowym spółki. Jeżeli nie został pokryty w całości, spółka ma roszczenie o uzupełnienie brakującej wpłaty. Ustawowe minimum kapitału zakładowego – 4000 zł. (jest stały) - element pasywów- w bilansie spółki wielkość liczbowa Kapitał wniesiony- łączna wartość realnie przekazanych spółce pieniędzy i praw majątkowych Funkcje kapitału zakładowego 1. Stanowi wiarygodność spółki. 2. Stanowi zabezpieczenie dla wierzycieli. Wkłady pieniężne i aporty nie mogą być niższe od wartości udziałów, których pokryciu służą. Dopuszczalne jest wniesienie wkładów (aportów) niedoszacowanych, tzn. wycenionych poniżej ich wartości rzeczywistej, natomiast niedopuszczalne jest zawyżanie aportów. Majątek spółki-suma praw oraz innych składników majątkowych posiadających wartość ekonomiczną (np. renoma spółki) - majątek spółki obciążają zobowiązania spółki, wobec wierzycieli odpowiada spółka majątkiem spółki Wartość majątku – różnica między aktywami a zobowiązaniami spółki. - ulega ciągłym zmianom Podwyższenie kapitału zakładowego może nastąpić na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki lub przez zmianę umowy spółki. Objęcie przez wspólnika udziału lub udziału nowoutworzonego w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego wymaga złożenia oświadczenia przez osobę obejmującą udział lub udziały wraz z oświadczeniem co do sposobu pokrycia udziału wkładem pieniężnym lub aportem. Jeżeli udział obejmuje nowy wspólnik to oświadczenie powinno obejmować: 1) przystąpienie do spółki na zasadzie umowy spółki 2) objęcie udziałów w oznaczonej wysokości Wszystko to w formie aktu notarialnego. Zarząd spółki zgłasza podwyższenie kapitału zakładowego do sądu rejestrowego. Do zgłoszenia należy załączyć: 1. Uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego. 2. Oświadczenie lub oświadczenia o objęciu podwyższonego kapitału zakładowego. 3. Oświadczenia wszystkich członków zarządu, że wpłaty na podwyższony kapitał zostały dokonane i że przejście wkładów niepieniężnych na spółkę z momentem zarejestrowania podwyższenia jest zapewnione. Podwyższenie kapitału zakładowego staje się w pełni skuteczne z chwilą wpisu do rejestru handlowego. Podwyższenie kapitału zakładowego może też nastąpić poprzez przesunięcie określonej kwoty z kapitału zapasowego lub rezerwowego do kapitału zakładowego. Wspólnicy obejmują nowo utworzone udziały w stosunku do już posiadanych. Nie można podwyższyć kapitału zakładowego poprzez jego waloryzację. OBNIŻENIE KAPITAŁU ZAKŁADOWEGO—następuje w trybie zmiany umowy spółki, więc wymaga formy aktu notarialnego. Uchwała O OBNIŻENIU KAPITAŁU zakładowego powinna zawierać określone kwoty o jaką kapitał ma być obniżony oraz wskazywać sposób obniżenia SPOSOBY OBNIŻENIA KAPITAŁU ZAKŁADOWEGO 1).zmniejszenie wartości nominalnej udziału 2).określone udziały w kapitale zakładowym podlegają umożeniu 3).obniżenie kapitału zakładowego o sumę strat poniesionych przez spółkę w danym roku obrachunkowym. UDZIAŁY (1000 ZŁ-minimum ustawowe) 1) -jako cząstka kapitału zakładowego, 2)-jako ogół praw i obowiązki wspólnika w spółce z o.o., wynikająca z jego uczestnictwa w spółce Na udziały prawa, albo zysku w spółce nie mogą być wystawione dokumenty na okaziciela ani też dokumenty na zlecenie. ZASADY OBJĘCIA UDZIAŁÓW--powinna określać umowa spółki 1.Jeżeli wspólnicy mogą mieć tylko po jednym udziale, wówczas udziały mogą być różnej wielkości i umowa może dopuszczać zbycie części udziałów 2. Każdy ze wspólników może mieć więcej niż 1 udział. UDZIAŁ JAKO PRAWO UDZIAŁOWE—1).niedopuszczalny jest obrót p. oszczególnymi uprawnieniami wspólnika 2)--.Z udziałem może być związany obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych. Za te świadczenia należy się wynagrodzenie nawet wówczas,gdy bilans spółki nie wykazuje czystego zysku. 3)--Umowa spółki może przewidywać obowiązki dokonania opłat do udziałów w granicach wysokości oznaczonej cyfrowo w stosunku do udziału. 4)—udział rozumiany jako prawo udziałowe jest nie podzielne. Gdy uprawnionych do udziału jest kilka osób , udział przysługuje im wspólnie MOŻLIWE JEST USTANOWIENIE UDZIAŁÓW UPRZYWILEJOWANYCH 1.udziały równe i nierówne 2. udziały zwykłe i uprzywilejowane 3. Gotówkowe 4 .aportowe 5.związane z obow. świadczeń niepieniężnych. UDZIAŁY UPRZYWILEJOWANE-powinna je przewidywać umowa. Umowa powinna określać rodzaj i zasady uprzywilejowania:-udział uprzyw. co do dywidenty - udział uprzyw.co do głosu, - / -co do pierwszeństwa umożenia, -/- co do pierwszeństwa objęcia nowych udziałów , -/- co do -/- przy podziale majątku spółki w razie likwidacji spółki, inne ZBYCIE UDZIAŁU W SPÓŁCE-Udział w z o.o. jest zbywany. Zbycie lub zastawienie udziału, umowa spółki może uzależnić od zezwolenia spółki albo w inny sposób ograniczyć. Ograniczenia mogą wynikać z umowy spółki. Jeżeli umowa spółki uzależnia zbycie udziału od zgody spółki to takie zbycie bez tej zgody stanowi czynność bezskuteczną i to zarówno wobec spółki jak i między stronami tej umowy. SPÓŁKA JAKO OSOBA PRAWNA- KONSEKWENCJE 1) jest odrębną od założycieli jed. Organizacyjną 2). ma własny wyodrębniony majątek 3). za zobowiązania odpowiada wyłącznie własnym majątkiem 4). ma zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych 5)działa przez swoje organy PRAWA WSPÓLNIKÓW W SPÓŁCE Z O.O. Dzielimy je na dwie grupy: 1).prawa korporacyjne-służą do realizacji drugiej grupy:-prawo kontroli przysługujące każdemu wspólnikowi spółki, -prawo do współdecydowania, -prawo do udziału w zgromadzeniach wspólników, -prawo głosu, -prawo do inf. o stanie spraw spółki, -prawo zaskarżenia uchwał i inne . 2).prawa majątkowe -prawo wspólnika do zysku bilansowego, -prawo do umorzenia udziału, - prawo do kwoty likwidacyjnej w razie rozwiązania i likwidacji spółki, -prawo do szczególnych korzyści. WŁADZA SPÓŁKI-osoba prawna działa poprzez organy: 1. zarząd 2.rada nadzorcza, komisja rewizyjna 3. Zgromadzenie wspólników ZARZĄD-jest to organ wykonawczy spółki- prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje. Zarząd jednoosobowy lub wieloosobowy. Członkami zarządu są osoby spośród wspólników lub z poza ich grona. Członków zarządu ustanawiają wspólnicy stosowną uchwałą. Członkowie zarządu mogą być odwołani w każdej chwili. Prawo członka zarządu do reprezentowania spółki rozciąga się na wszystkie czynnościsądowe lub poza sądowe. Przy zarządzie wieloosobowym sposób reprezentowania określa umowa spółki. Uchwały zarządu zapadają bezwzględną większością głosów obecnych. W umowach między spółką a członkami zarządu ,a także w sporach z nimi spółkę reprezentuje RADA NADZORCZA-składa się przynajmniej z trzech członków powołanych uchwałą wspólników przy czym umowa spółki może przewidywać inny sposób powołania. Radę nadzorczą powołuje się na rok. Członków można odwołać w każdej chwili. KOMISJA REWIZYJNA-składa się przynajmniej z 3 członków powoływanych i odwoływanych według tych samych zasad co członkowie rady nadzorczej. Pełnią funkcje nadzorcze i kontrolne przy czym w zakresie funkcji szczególnych są różnice między Radą Nad. A Kom. Rew. ZGROMADZENIE WSPÓLNIKÓW- JEST TO ORGAN UCHWAŁODAWCZY. Mamy dwa rodzaje zgromadzeń: -zwyczajne- powinno się odbyć w ciągu 6 miesięcy po upływie każdego roku obrotowego. Przedmiotem takiego zgromadzenia powinno być: 1.rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania, bilansu oraz rachunku zysku i strat za rok ubiegły 2.podjęcie uchwały o podziale zysków lub pokryciu strat, jeżeli umowa tę sprawę pokazuje 3.udzielenie władzy spółki absolutorium z wykonania przez nie obowiązków ;w tych sprawach pisemne głosowanie jest wyłączone -nadzwyczajne- zwołuje się w przypadkach oznaczonychw kiodeksie handlowym lub w umowie spółki a ponadto gdy uprawnienie do zwoływania zgromadzeń uznają to za wskazane ROZWIĄZANIE I LIKWIDACJA SPÓŁKI--rozwiązanie powoduje: 1). )-przyczyny przewidziane w umowie spółki 2).-uchwała wspólników stwierdzona protokołem notarialnym o rozw. Spółki. 3)-ogłoszenie upadłości spółki Generalnie likwidacja polega na zakończeniu bieżących spraw spółki, osiągnięciu wierzytelności , zaspokojeniu zobowiązań spółki. Likwidatorami spółki są członkowie zarządu SPÓŁKA AKCYJNA -cechy:1. Jest najczystrzą postacią spółki kapitałowej 2.jest to spółka handlowa uregulowana w kodeksie handlowym 3. Kapitał podzielony na akcje o równej wartości nominalnej 4. Załorzycieli jest co nalmniej 3 5.znaczna liczba przepisów o charakterze bewzględnie obowiązującym 6. Spółka akcyjna jest osobą prawną. Osobowość prawną nabywa przez zarejestrowanie spółki w rejestrze handlowym 7. Spółka akcyjna działa za pośrednictwem swoich organów. Reprezentowany przez zarząd lub przez Radę Nad. 8. Ma zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych, także zdolność wekslową i czekową PORÓWNANIE SPÓŁKI AKCYJNEJ Z SPÓŁKĄ Z O.O. -SPÓŁKA z o.o. ma wiele atrybótuw spółki osobowej, natomiast spółka akcyjna -brak tych atrybutów, 2. Z o.o.-prawo kontroli składu osobowego przez ograniczenie zbycia lub zastawienia udziałów. Spółka akcyjna -akcje są zbywalne 3. Akcja w spółce akcyjnej jest papierem wartościowym,w z o.o. nie jest papierem wart. GENERALNE OKREŚLENIE SP. AKCYJNEJ. Spółka akcyjna jest organizacją prywatno-prawną o strukturze korporacyjnej, powołana w dowolnym celu prawnie, posiadająca osobowość prawną, posiadająca utworzony z wkładów akcjonariuszy i ustalony w statucie spółki kapitał akcyjny podzielony na akcje o równej wartości nominalnej odpowiadającej za zobowiązania wyłącznie własnym majątkiem. KAPITAŁ AKCYJNY-jest to ustalona w statucie spółki akcylnej określona wielkość jednostek pieniężnych w złotch, która stanowi sumę wartości nominalnej wszystkich akcji w spółce. Kapitał akcyjny- dzieli się na akcje o równej wartości nominalnej. RÓZNICA OD SP. Z O.O.-przed zarejestrowaniem spółki efektywnie powinny być wniesione do spółki zadeklarowane aporty- wpłaty niepieniężne, ponadto przynajmniej, ćwierć części wkładu pieniężnego każdego akcjonariusza zobowiązanego do wniesienia gotówki PODWYŻSZENIE KAPITAŁU AKCYJNEGO 1.-mozliwe jest przesunięcie środków z funduszu zapasowego lub funduszu rezerwowego do kapitału akcyjnego z części zysku netto spółki 2.-Podwyższenie wymaga uchwały walnego zgromadzenia podjętej kwalifikowaną większością trzechczwartych głosów, przy czym statut spółki może przewidywać kryterium ostrzejsze. OBNIŻENIE KAPITAŁU AKCYJNEGO- Może być dokonane przez:1. Zmniejszenie nominalnej wartości akcji w spółce 2. Umożenie części akcji. O obniżeniu kapitału akcyjnego zarząd ogłasza w Monitorze gospodarczym sądowym i w pismach przeznaczonych do ogłoszenia spółki z wezwaniem wierzycieli spółki do wniesienia sprzeciwu w ciągu 3 miesięcy, licząc od dnia ogłoszenia. Wierzyciele , którzy w ciągu 3 miesięcy zgłoszą sprzeciw powinni być przez spółkę zabezpieczeni. PODMIOTY GOSPODARCZE Rodzaje podm.gosp. P.g prowadzącym dział.gosp. może być osoba fiz., prawna lub jedn.organ.nie mająca osob.prawn. utworzona zgodnie z przepisami prawa. Osoba fiz.jako p.g powinna prowadzić dział.gosp.w celach zarobkowych i na własny rachunek. Ustawa nie wymaga u niej pełnej zdolności do czynności prawnych. Osoba prawna to każda jednostka organiz., której osobowość prawną przyznają przepisy obowiązującego prawa. Podjęcie dział.gosp.nie wymaga zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej. Osoby prawne z reguły uzyskują także osobowość prawną z chwilą zarejestrow. Jedn.organiz.nie mające osobow.pr. to spółki prawa cyw.,tzw.ułomne osoby prawne (sp.jawne i komandyt.), zakłady przedsiębiorstwa wielozakładowego bę-dące na pełnym rozrachunku gosp., pań-stwowe jedn.budżet.itp.- są to więc tylko takie jedn.,które podejmując dział.gosp. nie są zobowiązane do jej rejestracji w inny sposób i na podst.innych przepisów prawnych. Podział podm.gosp.ze względu na formę organizacyjnoprawną: wyróżnić tu można p.g.typu korporacyj-nego, działające jako przedsiębiorstwa w formie spółek (cyw., handl.itd.), spół-dzielni, zrzeszeń itp., i przedsiębiorstwa państwowe, fundacje oraz inne podm. (z reguły typu fundacyjnego), jak Skarb Państwa, gminy, przedsięb.komunalne itp. można też wyróznić p.g. prawa pu-blicznego (np.Skarb Państwa, gmina ) i prywatnego np.sp., spółdzielnie. Inne formy org.pr.działalności gosp.to gosp. pomocnicze i zakłady budżetowe. Systemy ewidencyjne podm.gosp. 1)ogólny syst.identyfikacji i klasyfikacji jednostek gosp. „REGON” - prowadzo-ny przez GUS obejmuje wszystke jedno-stki gospodarcze. Nadaje stały, cyfrowy identyfikator, będący kolejnym nume-rem jednostki w rejestrze, które łącznie stanowią jej numer statystyczny. Jedn. taka ma obowiąz.aktualizacji jej cech klasyfikacji. 2)system ewidencji podm gosp. - przeprowadza właściwy organ gminy lub miasta; zapewnia tzw.jawność formalną, tj.prawo wglądu do ewidencji dział.gosp.prowadzonej przez organ administracji oraz sporządz.z niej odpi-sów i notatek. Podm.zobowiąz.jest zgłaszać w ciągu 14 dni zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do podm.gosp.i dział.gosp.powstałe po wpisie do ewidencji. Zgłoszenia do ewid. nie wymagają: uboczne zajęcia zarobko-we os.fiz.; podjęcie dział.wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, ogrodnictwa i sadowni-ctwa; podj.dział.gosp.przez os.prawne; podj.dział.która wymaga uzyskania kon-cesji lub promesy. 3)syst.rejestracji po-datkowej. 4)wewnętrzny syst.ewid-infor-macyjny przedsięb.państw. i in.jednostek gosp.- sąone obowiązane prowadzić ten syst.w celu wykonania obowiązków sprawozdawczych nałożonych przez ustawę o statystyce publicznej. 5)rejestry sądowe i inne - zapewniają pewność i bezpieczeństwo obrotu gosp. Obowiązu-jące przepisy mogą nakładać na dany podm.obowiązek prawny wpisu do reje-stru-wpis obligatoryjny, mogą jednakże przewid.tylko możliwość takiego wpisu-wpis fakultatywny. Wpisy tego rodzaju mogą mieć albo charakter deklaratywny, gdy potwierdzają tylko pewne zdarzenia prawne, których skutek następuje nieza-leżnie od wpisu, albo charakter konsty-tutywny, gdy zaistnienie określonego skutku prawnego uzależnione jest od wpisu do rejestru. Wpisy mogą mieć też char.konwalidacyjny (sanujący), gdy skutkiem wpisu jest usunięcie braków prawnych przy obowiązującej rejestracji. Rejestry pełnią funkcję informacyjną i są wyposażone w cechę jawności formalnej (pełnej lub ograniczonej) oraz material-nej, która opiera się na zupełności i wia-rygodności funkcji informacyjnej. Współdziałanie podm.gosp. Kooperacja to współdziałanie różnych podm.gosp.zarówno w sferze produkcyj-nej jak nieprodukcyjnej. Może ona przybierać postać k.funkcjonalnej (gdy do współdziałania dochodzi na podstaw. czynności prawnych stron) i k.struktu-ralnej (gdy istnieje przynależność koope-rantów do jednej organizacji gosp.). SPÓŁKI OSOBOWE: Spółka prawa cywilngo. Przez umowę wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gosp. przez działanie w sposób oznaczo-ny, w szczególności przez wniesienie wkładów. Może ona być założona dla każdego celu gosp.: jednorazowego lub długotrwałego, w celu osiągnięcia zysku lub nie. W zasadzie służyć winna prowa-dzeniu przedsiębiorstw w mniejszym i średnim rozmiarze. Umowa spółki po-winna być stwierdzona pismem (dla celów dowodowych) oraz ma char.kon-sensualny, dwu- lub wielostronny, loso-wy. Spółka ta nie podlega wpisowi do żadnego z rejestrów sądowych, ale do ewidencji gospodarczej. Stosunki majątkowe i odpowiedzialność za zobowiązania Wkłady: wkład wspólnika może polegać albo na wniesieniu do spółki własności lub innych praw, albo na świadczeniu usług. Są więc cztery sytuacje: a)wspól-nik zobowiązał się wnieść własność rze-czy; b)rzeczy mają być wniesione tylko do używania; c)jeśli wspólnik wnosi wkłady pieniężne to wyróżnić trzeba czy jest to wkład gotówkowy, czy wręczenie czeku etc.; d) „świadczenie usług”. Wkłady wniesione przez wspólników oraz dochody uzyskiwane przez spółkę w czasie jej trwania są majątkiem wspól-nym. Na majątek wspólników składają się: a) wkłady w formie własności i in-nych praw podmiotowych; b)dochody, łącznie ze środkami pieniężnymi oraz prawami nabytymi w drodze surogacji; c) wszelkie wierzytelności oraz roszcze-nia o wniesienie wkładu. Charakter prawny majątku spółki Ma on char.współwłasności łącznej, więc każdy wspólnik jest właścicielem majątku jako niepodzielnej całości, jak również rzeczy i prawa wchodzącego w skład tej całości-to tzw.prawo niepo-dzielnej ręki. Istnieje tu zakaz rozporzą-dzania przez wspólników własnym udziałem we wspólnym majątku albo w poszczególnych jego składnikach i zakaz domagania się podziału tego majątku. Można przyjąć, że wspólnik może rozpo-rządzić należnymi mu prawami majątko-wymi wobec spółki, które będą mu przy-sługiwać z chwilą wystąpienia ze spółki albo z chwilą jej rozwiązania. Tak samo wspólnik może rozporządzać prawem do wypłaty części zysku przypadającej na niego w czasie trwania spółki, jak i pra-wem zwrotu wydatków poniesionych osobiście przez niego w związku z pro-wadzeniem spraw spółki. Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki. Zobowiązaniami spółki są wszelkie zo-bowiązania zaciągnięte przez jednego wspólnika, kilku lub wszystkich wspól-ników, jeśli pozostają one w związku z działalnością spółki. Należą tu również zobowiązania z czynów niedozwolo-nych. Chodzi tu tylko o zobowiązania powstałe w czasie trwania spółki lub odnoszące się do okresu istnienia spółki. Wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie, co oznacza, że każdy ze wspólników odpowiada za zobow.nie tylko mają-tkiem spółki, ale i majątkiem osobistym, przy czym odpowiedzialność wspólni-ków jest niezależna od ich udziału w zyskach i stratach spółki. Wierzyciel może natomiast dochodzić swojej wie-rzytelności z całego majątku wspólni-ków oraz z całego m.osobistego każdego ze wspólników. Natomiast wspólnik, który przystąpił do spółki już istniejącej, nie odpowiada solidarnie z pozostałymi wspólnikami za zobowiązania spółki powstałe przed datą jego przystąpienia do spółki. Z kolei osobista odpow. wspólnika, który wystąpił ze spółki trwa nadal w zakresie zobowiązań zaciągnię-tych za jego obecności. Odpowiedzial-ność taka trwa również w chwili rozwią-zania spółki. Odpow.solidarna wspólni-ków nie może być zniesiona ani zmie-niona w drodze czynności prawnej mię-dzy nimi - jest bowiem nieważna. Prowadzenie praw spółki. Każdy wspólnik jest uprawniony do pro-wadzenia spraw spółki. W umowie lub uchwale wspólnicy mogą postanowić, że sprawy spółki prowadzić będzie jeden lub kilku wymienionych wspólników. Wspólnicy mogą również powierzyć prowadz.spraw sp.osobie trzeciej. Wspólnicy z tego tytułu nie są uprawnie-ni do pobierania wynagrodzeń, ze wzglę-du na członkostwo. Mogą natomiast żą-dać zwrotu poniesionych w związku z prowadz.spraw wydatków. Jeżeli sprawy prowadzi osoba trzecia wówczas stosuje się przepisy o umowie zlecenia lub o dzieło lub o pracę. Upoważnienie do prowadzenia spraw spółki przez każ-dego ze wspólników ogranicza ustawa do zakresu zwykłych czynności spółki. Jeśli przed zakończeniem takiej sprawy chociaż jeden ze wspólników sprzeciwił się jej prowadzeniu, potrzebna jest uchwała wspólników. Jest ona potrzebna także wtedy, gdy wspólnik prowadzący sprawy spółki ma dokonać czynności przekraczających zakres „zwykłych czynności spółki”. Powierzając prowa-dzenie spraw spółki niektórym tylko wspólnikom lub osobom trzecim sami wspólnicy nie pozbawiają się tym sa-mym prawa do podejmowania uchwał w sprawach dotyczących spółki. Reprezentacja spółki. Reprezentacja dotyczy kontaktów ze światem zewnętrznym. Każdy ze wspól-ników umocowany jest do repr.spółki w takich granicach w jakich uprawniony jest do prowadzenia jej spraw, chyba że umowa spółki lub uchwała stanowi ina-czej. Jeżeli natomiast do repr.umocowna została osoba trzecia, wówczas działa ona zgodnie z umową zlecenia, jeśli wspólnicy nie postanowią inaczej. Zyski i straty. Wspólnik w zasadzie może żądać po-działu i wypłaty zysku dopiero po roz-wiązaniu spółki i jeśli miała ona cel zarobkowy. Wtedy dopiero można bo-wiem ustalić prawidłowo i ostatecznie wyniki jej działalności. Jeżeli jednak spółka zawarta została na czas dłuższy, każdy ze wspólników ma prawo żądać podziału i wypłaty zysków na koniec roku obrach. Wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w stra-tach, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. W umowie można jednak usta-lić inaczej podział zysków i strat. Można nawet zwolnić niektórych wspólników od udziału w stratach, ale nie można wy-łączyć nikogo od udziału w zyskach. Zmiana i rozwiązanie umowy spółki. Wspólnicy mogą przyjąć nowego człon-ka lub wyrazić zgodę na wstąpienie no-wego członka, w drodze zmiany umowy spółki. Możliwe jest też wystąpienie wspólnika ze spółki oraz rozwiązanie spółki. Wystąpienie: a)przez wypowie-dzenie swego udziału na trzy miesiące przed upływem roku obrachunkowego, o ile spółka zawarta została na czas nie-oznaczony; b)przez wypowiedzenie udziału ze strony wierzyciela osobistego wspólnika. Rozwiązanie spółki następ-uje z przyczyn przewidzianych w umo-wie. Kodeks cyw.zakłada , że najpierw należy spłacić długi spółki, zwrócić wspólnikom wkłady wg. zasad jak przy występowaniu ze spółki, a pozostałą resztę podzielić między wspólników w takim stopniu, w jakim uczestniczyli w zyskach. SPÓŁKA JAWNA Spółka jawna jest niczym innym jak tyl-ko wyspecjalizowanym typem i odmianą spółki prawa cywilnego. Jest jednak odrębnym typem umowy, do której nie mają zastosowania przepisy K.c o spół-ce. Zalicza się ją do tzw.ułomnych osób prawnych (posiada więc właściwości, które są zazwyczaj atrybutem tylko osób prawnych), która jest powoływana do działalności zarobkowej w większym rozmiarze. Powstanie spółki. Nie zachodzi bynajmniej potrzeba, aby strony wyraźnie oświadczyły, że zawie-rają między sobą spółkę jawną, zaś umo-wa spółki jawnej winna być zawarta na piśmie. Wpis spółki do rejestru. Podlega ona wpisowi do rejestru handlo-wego. Każdy wspólnik ma prawo i obo-wiązek zgłoszenia spółki do rejestru w ciągu dwóch tygodni od zawarcia umo-wy lub uruchomienia przedsiębiorstwa. Wpis ma char.deklaratoryjny; wyjątek stanowi spółka prowadząca gospodar-stwo rolne w większym rozmiarze- jej wpis ma char.konstytutywny. Prowadzenie spraw spółki. Tak samo jak w spółce cywilnej, ale za wyjątkiem nst.sytuacji: a) w syt.powie-rzenia spraw jednemu lub kilku wspólnikom-pozostali są wyłączeni; b) nie można powierzyć prowadz. spraw osobom spoza spółki z wyłączeniem wspólników. Wkłady. O wysokości wkładu rozstrzyga umowa spółki, a w razie wątpliwości uważa się, żę wkłady powinny być równe. Wszelkie dodatkowe wkłady wymagają zgody po-zostałych wspólników. Wkład może po-legać na wniesieniu własności lub in-nych praw, na dozwolonym używaniu rzeczy lub praw albo na wykonywaniu pracy. Uczestnictwo w spółce nie jest zatem związane z koniecznością przeniesienia na spółkę prawa własności przedmiotów wnoszonych do niej tytu-łem wkładu. Udział wspólnika w zyskach i stratach. O wysokości tej decyduje umowa, a jeśli jej brak to zasada, że każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zysku i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku, bez względu na rodzaj i war-tość wkładu. Wspólnik, który wniósł ty-tułem wkładu tylko swą pracę, w razie braku wyraźnych, odmiennych posta-nowień umownych, nie uczestniczy w stratach. Także inni mogą być zwolnieni od udziału w stratach, jeśli tak wskazuje umowa. Podział i wypłata zysku nastę-puje z końcem każdego roku obrach. Jeśli jednak wkład wspólnika doznał uszczuplenia, zysk przeznacza się odpo-wiednio na jego uzupełnienie. Bardzo ważną zasadą jest, że wspólnik ma pra-wo żądać corocznie wypłacenia odsetek w wysokości cztery od sta od swego udziału, nawet gdyby spółka poniosła straty. Prawa majątkowe wspólników. Wraz z przystąpieniem wspólnika do spółki powstają tzw.prawa spółkowe wspólnika o char.praw osobistych (np. reprezentowanie spółki) oraz praw majątkowych: rzeczowych (prawo do majątku spółki) lub obligacyjnych (np. prawo do odsetek, do udziału w zysku). Rozporządzanie prawami spółki. Wspólnikowi nie wolno rozporządzać prawami przysługującymi mu z tytułu przynależności do spółki, z wyjątkiem praw obligacyjnych. Poza tym wspólnik nie może przekazywać swych praw oso-bom trzecim lub swoim wspólnikom ze skutkiem dla spółki. Zakaz udziału w interesach konkurencyjnych. Każdy wspólnik musi powstrzymać się od działalności sprzecznej z interesami spółki, bez wyraźnego lub domniemane-go zezwolenia pozostałych wspólników. Przekroczenie owych zakazów zobowią-zuje nielojalnego wspólnika do wydania spółce osiągniętych korzyści, wypłatę odszkodowania, rozwiązanie spółki lub jego ustąpienie. Prawo do reprezentacji. Wspólnik nie może być w zasadzie poz-bawiony prawa reprezentowania spółki. Wyłączyć może bowiem jedynie umowa spółki, a także z „ważnych powodów”. Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki. Za zobowiązania spółki odpowiada ka-żdy wspólnik wobec wierzycieli bez ograniczenia, całym swym majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Każdemu z wierzycieli przysługuje prawo pozwania zarówno spółki, jak jej wspólników i egzekwo-wania należności z ich osobistego mają-tku. Istnieje tu rozszerzenie odpowie-dzialności wspólników na czas poprze-dzający przystąpienie danego wspólnika do spółki. Rozwiązanie i likwidacja spółki. a) z mocy prawa; b) z woli wspólników lub osób trzecich; c) z mocy orzeczenia sądowego. Ustąpienie wspólnika. a) w przypadku wypowiedzenia - ostatni dzień roku obrach., w którym upłynął termin wypowiedzenia; b) w przypadku śmierci lub upadłości; c) w przypadku ustąpienia z mocy wyroku sądowego. Likwidacja spółki. a) zakończenie bieżących interesów; b) ściągnięcie wierzytelności i spieniężenie innych aktywów; c) zaspokojenie wie-rzycieli spółki; d) zwrot wkładów wnie-sionych przez wspólników tylko do uży-tku; e) podział pozostałego majątku mię-dzy wspólników (proporcjonalnie do udziału w zyskach i w stratach). SPÓŁKA KOMANDYTOWA Jest odmianą spółki jawnej; jest spółką osobową, nie posiada osobowości pra-wnej, a jej wpis do rejestru jest obliga-toryjny i ma char.konstytutywny, powstaje bowiem z chwilą wpisu do re-jestru. Zawarcie spółki wymaga formy aktu notarialnego-pod rygorem niewa-żności. To spółka mająca na celu pro-wadz.przedsiębiorstwa zarobkowego albo gospodarstwa rolnego pod wspólną firmą, jeśli wobec wierzycieli za zobo-wiązania spółki przynajmniej jeden wspólnik (komplementariusz) odpowia-da bez ograniczeń, a odpowiedzialność drugiego jest ograniczona (komandyta-riusz). Prawo do kontroli. Komandytariusz może jedynie domagać się odpisu rocznego bilansu oraz prze-glądać księgi i dokumenty, celem spra-wdzenia jego wierzytelności. Sąd reje-strowy na wniosek komandytariusza może zarządzić udostępnienie mu bilan-su lub udzielenie innych wyjaśnień w każdym czasie, a także dopuścić do przejrzenia ksiąg i dokumentów, co nie może być ograniczone umownie. Rozwiązanie spółki i ustąpienie wspólnika. Mają tu zastosowanie przepisy identy-czne jak w spółce jawnej. Do tej spółki nie mają jednak zastosowania przepisy o śmierci komandytariusza, które w spółce komand. nie są podstawą do rozwiązania spółki. SPÓŁKA AKCYJNA Spółka akcyjna jest rozwiniętą formą spółki kapitałowej. W prawno-organizacyjnej postaci spółki akcyjnej prowadzą działalność większe organizacje gospodarcze. Podstawową cechą spółki akcyjnej jest wyłącznie majątkowy charakter stosunków między nią samą a udziałowcami. Stosunki są bardzo luźne, nawiązują się przez nabycie akcji, będących świadectwem wniesienia wkładu kapitałowego i posiadania praw członkowskich, a rozwiązują przez ich zbycie. Członkostwo w spółce akcyjnej jest anonimowe, ponieważ akcje są z reguły wystawiane na okaziciela. W obrocie gospodarczym pewną osobliwością spółki akcyjnej może się wydawać, że dopuszczalne jest jej zawiązanie nie tylko w celu zarobkowym, czy raczej - gospodarczym, ale również w celu niegospodarczym, na przykład charytatywnym. Spółka akcyjna jest osobą prawną, w której dominującą rolę odgrywa element majątkowy w postaci kapitału. Element ludzki ma znaczenie marginesowe. Decyzje podejmowane przez zgromadzenie wspólników w głosowaniach zależą od liczby akcji, jakimi dysponują wspólnicy popierający daną opcję, nie zaś od liczby wspólników. Decyduje więc większość kapitałowa, nie osobowa, podobnie jak w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Utworzenie spółki akcyjnej Pierwszy sposób (tzw. założenie łączne) jest zbliżony do tego, jaki charakteryzuje spółkę z O.O. Polega on na utworzeniu spółki przez samych założycieli, bądź przez założycieli i osoby trzecie. Sposób ten charakteryzuje się koncentracją procesu powstawania spółki w czasie i określonym z góry składem osobowym, wzajemnie zaakceptowanym przez przyszłych akcjonariuszy. Zwiększa to znaczenie czynnika ludzkiego, który skądinąd w spółkach kapitałowych odgrywa, jak o tym była mowa, rolę uboczną, w tym osobistych cech wspólników, które dla spółki stają się istotne. Większość powstających obecnie spółek akcyjnych tworzonych jest właśnie na tej drodze. Łączy się to zazwyczaj z zamierzonym hermetycznym składem osobowym spółki, która według woli założycieli ma być zamknięta dla osób z zewnątrz. Tryb ten rozpoczyna się od ustalenia i podpisania statutu przez założycieli spółki (min trzech chyba że założycielem jest Skarb Państwa lub samorząd terytorialny). Statut - forma aktu normatywnego. Założyciele spółki to osoby, które podpisują uzgodniony przez siebie statut. Statut sp.akcyj. powinien określać: 1) firmę, siedzibę i przedmiot przedsiębiorstwa spółki, 2) czas trwania spółki, jeśli jest ograniczony, 3) wysokość kapitału akcyjnego i sposób jego zebrania oraz li i nominalną wartość akcji ze wskazaniem, czy są to akcje imienne, czy okaziciela, 4) imiona i nazwiska (firmy) oraz adresy założycieli, 5) organa władz spółki, 6) związane z akcjami obowiązki świadczeń na rzecz spółki, 7) warunki i sposoby umarzania akcji. Udział w spółce osób trzecich, to znaczy osób spoza grona założycieli wymaga zgody założycieli. Może ona być wyrażona z góry w statucie, bądź w późniejszych aktach dokonywanych wspólnie o osobami trzecimi lub odrębnych. Zawiązując spółkę założyciele sami lub z udziałem osób trzecich, w jednym lub kilku aktach notarialnych, wyrażają zgodę na powstanie spółki i treść statutu, ustalają liczbę i rodzaj akcji objętych przez poszczególnych akcjonariuszy, cenę emisyjną akcji i terminy wpłat na akcje oraz stwierdzają dokonanie wyboru pierwszych władz spółki. Jeżeli do spółki są wnoszone wkłady niepieniężne, w aktach tych należy wymienić osoby wnoszące oraz przedmiot wkładu i wysokość zapłaty. 2-gi sposób powołania spółki (tzw. założenie sukcesywne) nie jest aktem jednorazowym, lecz procesem, składa pgmpv.pl/oferta-dla-biznesu/