Wyszukiwarka:
Artyku造 > Studia >

Podatki - zagadnienia (27 stron)




Obowi您ek podatkowy i zobowi您anie podatkowe. Obowi您ek podatkowy /definicje/: a. abstrakcyjny obowi您ek podatkowy okre郵ony w ustawach podatkowych obejmuj帷y z jednej strony podatkowo prawny stan faktyczny z drugiej za jego nast瘼stwa prawne b. zindywidualizowany obowi您ek podatkowy ci捫帷y na konkretnej osobie od chwili spe軟ienia przez ni ustawowych przes豉nek c. /ordynacja podatkowa/ à nie skonkretyzowana powinno嗆d. poniesienia przymusowego 鈍iadczenia pieni篹nego w zwi您ku z zaistnieniem zdarzenia okre郵onego w ustawie Obowi您ek podatkowy jest kategori prawn i faktycznie zobiektywizowan powstaj帷 w warunkach przez ustaw okre郵onych niezale積ie od woli podmiot闚 temu obowi您kowi podlegaj帷ych czy te podmiot闚 ustawowo zobowi您anych do stosowania r騜nych 鈔odk闚 jego realizacji. Zobowi您anie podatkowe. Wynikaj帷e z obowi您ku podatkowego zobowi您anie podatnika do zap豉cenia na rzecz skarbu pa雟twa albo jednostki samorz康u terytorialnego podatku w wysoko軼i i w terminie oraz w miejscu okre郵onych w przepisach prawa podatkowego. Zwykle zobowi您anie podatkowe jest normatywnym nast瘼stwem obowi您ku podatkowego jednostek nieraz przeradza si w zobowi您anie podatkowe np. przedawnienie prawa do ustalania zobowi您ania podatkowego lub np. organ podatkowy orzeknie na wniosek podatnika o zaniechaniu wnioskodawcy ustalenia w ca這軼i zobowi您ania podatkowego z uwagi na to, 瞠 pobranie podatku zagra瘸 wa積ym interesom podatnika a w szczeg鏊no軼i jego egzystencji. Powstawanie zobowi您a podatkowych. Dwie metody powstawanie zobowi您a podatkowych: e. z dniem dor璚zenia decyzji organu podatkowego ustalaj帷ej wysoko嗆f. tego zobowi您ania Zwi您ana jest z decyzjami konstytutywnymi organ闚 podatkowych, skutek ex nunc od momentu dor璚zenia tej decyzji biegn skutki prawne. 14 dniowy bieg terminu p豉tno軼i podatku termin 5 letni przedawnienia zobowi您a podatkowych g. z dniem zaistnienia zdarzenia z kt鏎ym ustawa podatkowa wi捫e powstanie takiego zobowi您ania Zwi您ana z sam obliczeniem zobowi您ania przez podatnika lub obliczeniem przez p豉tnika. Organy podatkowe zaczynaj dzia豉nie dopiero wtedy gdy stwierdz jakie uchybienie dzia豉niach podatnika i wtedy podejmuj deklaratoryjn decyzj podatkow /skutek ex tunc/ 3. Wygasanie zobowi您a podatkowych. metody efektywne /gdzie zwi您ek publicznoprawny realizuje swoje dochody/: zap豉ta podatku potr帷enie zaliczenie nadp豉ty na poczet zaleg這軼i podatkowych przeniesienie w豉sno軼i rzeczy lub innych praw maj徠kowych w zamian za zaleg這軼i podatkowe metody nieefektywne /gdzie zwi您ek publicznoprawny nie otrzymuje nale積ych dochod闚/: zaniechanie poboru podatku umorzenie zaleg這軼i podatkowej przedawnienie zobowi您ania podatkowego rezygnacja wierzyciela podatkowego z dochodzenia nale積o軼i podatkowej ustanie egzystencji podatnika nie powoduje wyga郾i璚ia zobowi您ania podatkowego Zap豉ta podatku. Przez podatnik闚 prowadz帷ych dzia豉lno軼i gospodarza i obowi您anych do prowadzenia ksi璕i rachunkowej winno nast徙i w formie bankowych rozlicze bezgot闚kowych Zap豉ta podatku znakami op豉ty skarbowej Zap豉ta podatku przez jego zap豉t okre郵onej ilo軼i pieni璠zy Potr帷enie /kompensacja/ Mo瞠 mie miejsce na wniosek podatnika lub z urz璠u – gdy wierzytelno嗆 podatnika wobec Skarbu pa雟twa jest wzajemna, bezsporna, wymagalna i powsta豉 z takstatywnie wyliczonych tytu堯w. Potr帷eniom podlegaj nast瘼uj帷e wierzytelno軼i podatnika wobec skarbu pa雟twa /niekt鏎e/: Z tytu逝 odszkodowania za nies逝szne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie uzyskane na podstawie przepis闚 k.p.k. Z tytu逝 rob鏒 budowlanych, dostaw i us逝g Moment dokonania potr帷enia zobowi您anie podatkowego z wierzytelno軼i podatnika wobec skarbu pa雟twa zale篡 od sposobu wszcz璚ia post瘼owania w tym zakresie. Przeniesienie w豉sno軼i rzeczy lub praw maj徠kowych podatnika na rzecz Skarbu pa雟twa albo gminy, powiatu czy wojew鏚ztwa w zamian za zaleg這軼i podatkowe wobec tych podmiot闚 /na wniosek podatnika/. Przedmiotem 鈍iadczenia podatnika mog by zar闚no rzeczy ruchome, nieruchomo軼i, prawa maj徠kowe o charakterze rzeczowym jak i obligacyjnym a tak瞠 prawa na dobrach niematerialnych je瞠li s zbywalne. Umorzenie zaleg這軼i podatkowej i odsetek za zw這k. Nieefektywny spos鏏 wygasania zobowi您a podatkowych Nast瘼uje na podstawie jednostkowego i konstytutywnego aktu administracyjnego organ ma si kierowa wa積ym interesem podatnika i interesem publicznym. Prawem do umorzenia dysponuje nie tylko organ podatkowy, ale te Minister Finans闚. Nie mo積a prowadzi post瘼owanie o umorzenie je瞠li zobowi您anie wygas這 i nie istnieje zaleg這嗆 podatkowa. Nie mo積a umorzy jedynie zaleg這軼i podatkowej odmawiaj帷 umorzenia odsetek za zw這k. Zaliczenie nadp豉ty na poczet zaleg這軼i podatkowych lub bie膨cych zobowi您a podatkowych. Z nadp豉conym podatkiem mamy do czynienia wtedy gdy istnieje podstawa do uiszczenia podatku przez okre郵onego podatnika tyle, 瞠 闚 podatek zosta uiszczony w kwocie wy窺zej od nale積ej wskutek decyzji konstytutywnej lub deklaratoryjnej wydanej przez organ podatkowy czy na skutek b喚du pope軟ionego przez samego podatnika przy samo obliczeniu podatku. Ordynacja podatkowa przewiduje dwie metody wysoko軼i nadp豉ty: - przez organ podatkowy - przez samego podatnika Dwa terminy zwrotu nadp豉ty: - 30 dniowy - 3 miesi璚zny à nadp豉ty zwi您anej z zobowi您aniami w kt鏎ych podatnik zobowi您any by do wp豉cenia zaliczek na podatek albo czyni to za niego p豉tnik. Termin pierwszy liczony jest od dnia wydania decyzji o zmianie decyzji ustalaj帷ej wysoko嗆 zobowi您ania podatkowego lub okre郵aj帷ej wysoko嗆 zaleg這軼i podatkowej, zmiany decyzji o odpowiedzialno軼i podatkowej p豉tnika lub inkasenta uchylenia lub stwierdzenia niewa積o軼i decyzji ustalaj帷ej wysoko嗆 zobowi您ania podatkowego lub okre郵aj帷ej wysoko嗆 zaleg這軼i podatkowej oraz decyzji o stwierdzeniu nadp豉ty, a tak瞠 zwrotu nadp豉ty powsta貫j w wyniku orzeczenia Trybuna逝 Konstytucyjnego. Zaniechanie poboru podatk闚. Zaniechanie ustalanie podatku à zobowi您anie podatkowe w og鏊e nie powstanie, nie nast瘼uje konkretyzacja obowi您ku podatkowego. Zaniechanie poboru podatk闚 à zobowi您anie podatkowe istniej帷e nie mo瞠 by stosowane do zobowi您ania maj帷ego powsta w przysz這軼i. Przedawnienie zobowi您ania podatkowego. Po up造wie 5 lat zaleg這嗆 podatkowa z mocy prawa wygasa. Terminy przedawnienia to terminy prekluzyjne /zawite/. Przedawnienie powoduje, 瞠 dokonane po up造wie okresu przedawnienia zap豉ta podatku jest 鈍iadczeniem nienale積ie uiszczonym lub pobranym, a wi璚 stanowi nadp豉t podatku i kwota ta winna by przez wierzyciela podatkowego zwr鏂ona podatnikowi. Z mocy prawa ulegaj przedawnieniu wszelkie zobowi您ania podatkowe, niezale積ie od sposobu powstania, a tak瞠 nale積o軼i p豉tnik闚 i inkasent闚 z tytu逝 nie pobranych albo nie wyp豉conych podatk闚. Instytucja przedawnienia zobowi您anie podatkowego nie mo瞠 by uto窺amiane z instytucj przedawnienia prawa do wymiaru – ustalenia zobowi您ania podatkowego. Po up造wie 3 lat zwi您ek publicznoprawny traci prawo do konkretyzacji tego obowi您ku za pomoc konstytutywnej decyzji /termin ten nie ma zastosowania do decyzji deklaratoryjnej/. Odpowiedzialno嗆 podatnika p豉tnika i inkasenta za zobowi您ania. 安iadczenie podatkowe jest przymusowe. Wyst瘼uj dwa rodzaje sankcji, sankcje podatkowe i karno – skarbowe. Odpowiedzialno嗆 osobista d逝積ika podatkowego jest nieograniczona. Podatnik à odpowiada ca造m swoim maj徠kiem i wsp馧ma鹵onka. P豉tnika à ponosi odpowiedzialno嗆 osobist ca造m swoim maj徠kiem. Inkasent à ponosi osobist odpowiedzialno嗆 maj徠kow ca造m swoim maj徠kiem za pobierane, a nie wp豉cone w terminie podatki. Decyzje o odpowiedzialno嗆 podatkowej p豉tnika i inkasenta nie mo瞠 by wdane w dw鏂h przypadkach: Gdy przepis szczeg鏊ny wyklucza mo磧iwo嗆 poci庵ni璚ia do odpowiedzialno嗆 p豉tnika lub inkasenta. Gdy podatek nie zosta pobrany z winy podatnika Nast瘼stwo prawne w ordynacji podatkowej Rodzaje i przyczyny przekszta販e podmiot闚 gospodarczych. Wyr騜nia si przekszta販enia formy prawnej prowadzenia dzia豉lno軼i gospodarczej w szerokim uj璚iu, kt鏎e dzieli si na przekszta販enia dokonywane przez formalne rozwi您anie dotychczasowego podmiotu gospodarczego i przeniesienia w drodze i pod tytu貫m szczeg鏊nym jego maj徠ku na inny podmiot prawny oraz przekszta販enie bez likwidacji dotychczasowego podmiotu. Fuzje podmiot闚 gospodarczych to po陰czenie dw鏂h lub wi瘯szej liczby podmiot闚 o dowolnej formie prawnej w jedno嗆 gospodarcz i prawn. Nast瘼stwo prawne podmiot闚 gospodarczych w ordynacji podatkowej. Wyr騜niamy dwie zasadnicze grupy przepis闚 dotycz帷e sukcesji uniwersalnej: nast瘼stwo prawne przy przekszta販aniu lub po陰czenia os鏏 prawnych oraz komercjalizacji i prywatyzacji przedsi瑿iorstw pa雟twowych oraz nast瘼stwo prawne spadkobierc闚 i zapisobierc闚. Osoba prawna wst瘼uje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowi您ki przekszta販onej osoby prawnej albo ka盥ej z 陰cz帷ych si os鏏 prawnych. Nast瘼stwo prawne przewidziano tak瞠 dla podzia逝 os鏏 prawnych. Przedmiotem sukcesji uniwersalnej w przypadku przekszta販e i fuzji s zar闚no uprawnienia i obowi您ki prawnopodatkowe powstaj帷e z mocy prawa, jak i powstaj帷e z konstytutywnych decyzji wydawanych na podstawie przepis闚 prawa podatkowego. W przypadku podzia逝 os鏏 prawnych chodzi o uprawnienia podatkowe powstaj帷e z mocy prawa i konstytutywnych decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepis闚 prawa podatkowego. Nast瘼stwem prawnym w sferze podatkowej zostali r闚nie obj璚i nabywcy przedsi瑿iorstw pa雟twowych oraz sp馧ek, kt鏎e na podstawie przepis闚 o komercjalizacji i prywatyzacji przedsi瑿iorstw pa雟twowych naby造 lub przej窸y te przedsi瑿iorstwa. Nast瘼stwo prawne spadkobierc闚 i zapisobierc闚. Postanowienia Ordynacji podatkowej zmieniaj w spos鏏 zasadniczy pozycj prawnopodatkow spadkobierc闚, czyni帷 ich uniwersalnymi nast瘼cami prawnymi. Spadkobiercy przejmuj bowiem nie tylko przewidziane w przepisach prawa podatkowego maj徠kowe prawa i obowi您ki spadkodawcy, ale i r闚nie prawa niemaj徠kowe zwi您ane z prowadzon dzia豉lno軼i gospodarcz, pod warunkiem jednak瞠 dalszego prowadzenia tej dzia豉lno軼i na w豉sny rachunek. Odrzucenie spadku powoduje brak sukcesji uniwersalnej, natomiast przej璚ie spadku z dobrodziejstwem inwentarza powoduje. 疾 sukcesja podatkowa jest r闚nie ograniczona do aktyw闚 przejmowanego spadku w zakresie praw maj徠kowych. Odpowiedzialno嗆 spadkobierc闚 dotyczy r闚nie pobranych, a nie wp豉conych podatk闚 z tytu逝 sprawowanej przez spadkodawc funkcji p豉tnika lub inkasenta; odsetek za zw這k zaleg這軼i podatkowych spadkodawcy; nie zwr鏂onej przez spadkodawc zaliczki naliczonego VAT oraz ich oprocentowania; op豉ty prolongacyjnej i koszt闚 post瘼owania egzekucyjnego. Odpowiedzialno嗆 spadkobierc闚 za zobowi您anie podatkowe spadkodawcy kszta速owana jest konstytutywn decyzj organu podatkowego, w豉軼iwego ze wzgl璠u na miejsce zamieszkania spadkodawcy. O tym, i jest to decyzja konstytutywna przes康za fakt, i dopiero z momentem dor璚zenia powstaj skutki prawne w postaci obowi您ku uiszczenia w terminie 14 dni okre郵onych w decyzji o zakresie odpowiedzialno軼i nale積o軼i. Na organy podatkowe w zwi您ku z ewentualnym ustaleniem zakresu odpowiedzialno軼i spadkobiercy, zosta造 na這穎ne okre郵one obowi您ki. I tak maj one m.in. obowi您ek zawiadamiania spadkobierc闚 o z這穎nych przez spadkodawc odwo豉niach od decyzji, za瘸leniach na postanowienia i skargach do s康u administracyjnego. Odpowiedzialno嗆 os鏏 trzecich w ordynacji podatkowej. Zasady og鏊ne odpowiedzialno軼i os鏏 trzecich. Odpowiedzialno嗆 podatkowa os鏏 trzecich np. rozwiedzionego ma鹵onka – oznacza solidarne obci捫enie tych podmiot闚 nast瘼stwami niewykonania obowi您k闚 podatkowych os鏏 bezpo鈔ednio do tego zobowi您anych z danego stosunku prawnopodatkowego, a tak瞠 p豉tnik闚 i inkasent闚. Odpowiedzialno嗆 podatkowa os鏏 trzecich ma zawsze charakter posi趾owy. Oznacza to m.in., 瞠 w przypadku 鄉ierci lub likwidacji podatnika, osoba trzecia odpowiada za jego zaleg這軼i podatkowe solidarnie z sukcesorem podatnika. Instytucja odpowiedzialno軼i podatkowej os鏏 trzecich wykorzystywana by mo瞠 w trzech zasadniczych sytuacjach: gdy zabraknie podatnika, p豉tnika lub inkasenta, kt鏎y ponosi osobist odpowiedzialno嗆 maj徠kow za zaleg這嗆 podatkow lub niewykonanie swych innych obowi您k闚 podatkowych; gdy podatnika, p豉tnik i inkasent nie wykonuj swego zobowi您ania podatkowego lub innych obowi您k闚 wynikaj帷ych z ustawy we w豉軼iwy spos鏏 i we w豉軼iwym terminie; gdy dochody i maj徠ek podatnika, p豉tnika i inkasenta w wyniku wszcz皻ej egzekucji, okazuj si by niewystarczaj帷ymi. Akcesoryjny charakter odpowiedzialno軼i podatkowej os鏏 trzecich - organy podatkowe o odpowiedzialno軼i osoby trzeciej winny orzeka bowiem dopiero po stwierdzeniu bezskuteczno軼i egzekucji do maj徠ku podatnika, p豉tnika czy inkasenta. Osoby trzecie nie ponosz odpowiedzialno軼i podatkowej z mocy prawa. Nie mo積a wyda decyzji o odpowiedzialno軼i podatkowej osoby trzeciej, je瞠li do ko鎍a roku kalendarzowego, w kt鏎ym, powsta豉 zaleg這嗆 podatkowa, up造n窸o 5 lat. Przedawnienie zobowi您ania wynikaj帷ego z decyzji o odpowiedzialno軼i nast瘼uje po up造wie 3 lat od ko鎍a roku kalendarzowego, w kt鏎ym ta decyzja zosta豉 wydana, czyli 瞠 na skutek nie wykonywania tej decyzji, nast瘼uje wyga郾i璚ie tam wynikaj帷ego zobowi您ania na skutek up造wu czasu z mocy prawa. Zasady odpowiedzialno軼i podatkowej poszczeg鏊nych kategorii os鏏 trzecich. Pierwsz grup os鏏 kt鏎e mog by poci庵ni皻e do odpowiedzialno軼i prawnej stanowi: rozwiedziony ma鹵onek podatnika, ma鹵onek ze zniesion ustawowo wsp鏊no軼i maj徠kow oraz cz這nek jego rodziny. I tak rozwiedziony ma鹵onek podatnika odpowiada ca造m swoim maj徠kiem solidarnie z by造m ma鹵onkiem za zaleg這軼i podatkowe z tytu逝 zobowi您a podatkowych powsta造ch w czasie trwania wsp鏊no軼i maj徠kowej, jednak瞠 tylko do wysoko軼i warto軼i przypadaj帷ego mu udzia逝 w maj徠ku wsp鏊nym. Odpowiedzialno嗆 rozwiedzionego ma鹵onka, nie obejmuje jednak瞠 odsetek za zw這k oraz koszt闚 egzekucyjnych powsta造ch po dniu uprawomocnienia si orzeczenia o rozwodzie, a tak瞠 nie pobranych podatk闚 przez p豉tnika. Poci庵a zatem b璠zie mo積a do odpowiedzialno軼i rozwiedzionego ma鹵onka p豉tnika i inkasenta w czasie trwania wsp鏊no軼i maj徠kowe gdy: pobrane podatki nie zosta造 przez nich terminowo wp豉cone organowi podatkowemu. Odpowiedzialno嗆 cz這nka rodziny podatnika oparta jest z jednej strony na powi您aniach rodzinnych, z drugiej natomiast strony na powi您aniach gospodarczych polegaj帷ych na sta造m wsp馧dzia豉niu w prowadzeniu dzia豉lno軼i gospodarczej oraz osi庵aniu korzy軼i z tego tytu逝. Odpowiedzialno嗆 powy窺za ograniczona jest do wysoko軼i uzyskanych przez cz這nka rodziny korzy軼i oraz nie obejmuje nie pobranych nale積o軼i zwi您anych z funkcjami p豉tnika i inkasenta, z wyj徠kiem nie pobrania ich od cz這nk闚 rodziny. Odpowiedzialno軼i podatkowej podlega r闚nie nabywca przedsi瑿iorstwa podatnika, jego zorganizowanej cz窷ci, a tak瞠 鈔odk闚 trwa造ch o warto軼i co najmniej 10.000 z, za powsta貫 do dnia nabycia zaleg這軼i podatkowe zwi您ane z prowadzon dzia豉lno軼i gospodarcz. Osoba trzecia ponosi solidarn odpowiedzialno嗆 z podatnikiem, z zakres tej odpowiedzialno軼i jest ograniczony do warto軼i nabytego maj徠ku. Ograniczenie odpowiedzialno軼i do warto軼i nabytego maj徠ku nie ma miejsca, gdy jego nabywc by cz這nek rodziny. Odpowiedzialno嗆 podatkowa firmuj帷ego. Samo firmactwo polega, najog鏊niej rzecz bior, na tym, 瞠 osoba podlegaj帷a opodatkowaniu cz窷 lub ca這嗆 swej dzia豉lno軼i gospodarczej prowadzi pod nazwiskiem, nazw lub firm innego osoby. Firmanctwo ma na celu zatajenie prowadzonej dzia豉lno軼i gospodarczej lub rzeczywistych rozmiar闚 dzia豉lno軼i firmowanego. Odpowiedzialno嗆 dzier瘸wcy nieruchomo軼i. Odpowiadaj oni ca造m swoim maj徠kiem solidarnie z podatnikiem b璠帷ym w豉軼icielem, u篡tkownikiem wieczystym lub posiadaczem samoistnym nieruchomo軼i za zaleg這軼i podatkowe z tytu逝 zobowi您a podatkowych, wynikaj帷ych z opodatkowania nieruchomo軼i, powsta造ch podczas trwania dzier瘸wy. Ordynacja podatkowa przewiduje r闚nie odpowiedzialno嗆 os鏏 trzecich za zaleg這軼i podatkowe sp馧ek prawa cywilnego i handlowego. Zabezpieczenie wykonania zobowi您a podatkowych. Zabezpieczenie na maj徠ku podatnika. Zabezpieczenie wykonania zobowi您ania podatkowego na maj徠ku podatnika. I tak zobowi您anie podatkowe mo瞠 by zabezpieczone na maj徠ku podatnika przed terminem p豉tno軼i podatku, je瞠li zachodzi uzasadniona obawa, 瞠 nie zostanie ono wykonane. Drugim przypadkiem zabezpieczenia na maj徠ku podatnika jest zabezpieczenie zobowi您ania przed wydaniem decyzji ustalaj帷ej wysoko嗆 tego zobowi您ania, a wi璚 przed powstaniem zobowi您ania podatkowego, gdy z dowod闚 zgromadzonych w post瘼owaniu wynika, 瞠 zobowi您anie mo瞠 nie zosta wykonane. Trzeci natomiast przypadek, to zabezpieczenie przed wydaniem decyzji okre郵aj帷ej wysoko嗆 zaleg這軼i podatkowej powsta這 z mocy prawa i up造n掖 jednoczenie termin p豉tno軼i podatku Hipotek ustawowa. Hipotek jest instytucj znan prawu cywilnemu, stanowi帷 ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomo軼i w celu zabezpieczenia okre郵onej wierzytelno軼i pieni篹nej. Istot zabezpieczenia hipotecznego jest to, i wierzyciel mo瞠 dochodzi swej wierzytelno軼i z nieruchomo軼i bez wzgl璠u na to, czyj sta豉 si w豉sno軼i i z pierwsze雟twem przed osobistym wierzycielami ka盥oczesnego w豉軼iciela nieruchomo軼i. Hipotek ustawowa powstaje z dniem: dor璚zenia podatnikowi decyzji ustalaj帷ej wysoko嗆 zobowi您ania podatkowego albo wydania przez organ podatkowy decyzji okre郵aj帷ej wysoko嗆 zaleg這軼i podatkowej albo wydania decyzji o odpowiedzialno軼i podatkowej p豉tnika lub inkasenta. Na wniosek organu podatkowego w豉軼iwy s康 rejonowy dokonuje wpisu hipotek ustawowej do ksi璕i wieczystej. Zastaw skarbowy. Zabezpieczenie wykonania zobowi您ania podatkowego mo瞠 r闚nie nast瘼owa poprzez zastaw skarbowy. W celu zabezpieczania oznaczonej wierzytelno軼i – rzecz ruchom mo積a obci捫y prawem, na mocy kt鏎ego wierzyciel b璠zie m鏬 dochodzi zaspokojenia z rzeczy bez wzgl璠u na to, czyj sta豉 si w豉sno軼i, i z pierwsze雟twem przed wierzycielami osobistymi w豉軼iciela rzeczy, wyj患szy tych, kt鏎ym z mocy ustawy przys逝guje pierwsze雟two szczeg鏊ne. Wpis do rejestru zastaw闚 skarbowych dokonywany jest na podstawie decyzji ustalaj帷ej wysoko嗆 zobowi您ania podatkowego lub okre郵aj帷ej zaleg這嗆 podatkow, a w przypadku p豉tnika i inkasenta decyzji o odpowiedzialno軼i podatkowej. Post瘼owanie podatkowe w 鈍ietle ordynacji podatkowej. Og鏊ne post瘼owanie administracyjne, a post瘼owanie podatkowe. Og鏊na charakterystyka. Post瘼owanie podatkowe ma na celu ustalenie istnienia i zakresu roszcze pieni篹nych pa雟twa oraz samorz康y terytorialnego w stosunku do podmiot闚, kt鏎e znajduj si w sytuacji okre郵onej przez prawo podatkowe. Rozstrzygni璚ie ka盥ej sprawy podatkowej wymaga ustalenia dw鏂h stan闚: stanu prawnego okre郵onego w przepisach prawnych dotycz帷ych poszczeg鏊nych podatk闚 i w przepisach og鏊nych prawa podatkowego materialnego oraz podatkowego stanu faktycznego. Modele prawne post瘼owania podatkowego. Pierwszy model, kt鏎y mo積a okre郵i mianem „roz陰cznego”, zak豉da oddzielne uregulowanie prawne post瘼owania podatkowego i og鏊nego post瘼owania administracyjnego. W modelu tym nie zak豉da si bezpo鈔edniego stosowania przepis闚 og鏊nego post瘼owania administracyjnego przy rozstrzyganiu spraw podatkowych. Drugi mo磧iwy model, zwany „inkorporacyjnym” polega na ca趾owitym w陰czeniu post瘼owania podatkowego do og鏊nego post瘼owania administracyjnego. W modelu tym dla rozstrzygni璚ia indywidualnych spraw podatkowych znajdowa造by zastosowanie tylko i wy陰cznie przepisy obowi您uj帷e w zakresie og鏊nego post瘼owania administracyjnego, natomiast nie mia造by racji bytu odr瑿ne instytucje prawne, w豉軼iwe tylko post瘼owaniu podatkowemu. Powy窺zy model post瘼owania podatkowego jest modelem tylko teoretycznym, Trzeci model nazywany mianem „mieszanego” b康 „po鈔edniego” zak豉da, i post瘼owanie podatkowe jest szczeg鏊nym post瘼owaniem administracyjnym. Zasady og鏊ne post瘼owania podatkowego. Tre嗆 zasad og鏊nych post瘼owania podatkowego. Fundamentaln zasad post瘼owania podatkowego jest zasada praworz康no軼i polegaj帷a na tym, 瞠 organy podatkowe dzia豉j na podstawie prawa i zgodnie z prawem. Zasada prawdy obiektywnej jest naczeln zasad post瘼owania podatkowego, maj帷 wp造w na ukszta速owanie ca貫go toku post瘼owania, a zw豉szcza na roz這瞠nia ci篹aru dowodu w tym post瘼owaniu. Zobowi您uje ona w toku post瘼owania organy podatkowe do podejmowanie wszelkich niezb璠nych dzia豉 w celu dok豉dnego wyja郾ienia stanu faktycznego oraz za豉twienia sprawy. 字odkami, kt鏎e s逝膨 w post瘼owaniu do ustalenia prawdy obiektywnej s przede wszystkim dowody. Zasada udzielania pomocy /informacji/ prawnej nak豉da na organy podatkowe obowi您ek nale篡tego i wyczerpuj帷ego informowania na wniosek strony o przepisach prawa podatkowego pozostaj帷ych w zwi您ku z przedmiotem post瘼owania podatkowego. Organ podatkowy nie jest zatem zobowi您any do udzielania wnioskodawcy informacji o przepisach innych ani瞠li podatkowe, nawet je瞠li pozostaj w zwi您ku z tocz帷ym si post瘼owaniem podatkowym. Zasada czynnego udzia逝 stron w ka盥ym stadium post瘼owania podatkowego – organy podatkowe obowi您ane s zapewni stronom ich czynny udzia w ka盥ym stadium post瘼owania, a przed wydaniem decyzji umo磧iwi im wypowiedzenie si co do zebranych dowod闚 i materia堯w oraz zg這szonych 膨da. Sformu這wanie zasady o takiej tre軼i nale篡 wi您a z tym, i post瘼owanie podatkowe nie ma charakteru kontradyktoryjnego, dominuj帷a jest w nim pozycja organu podatkowego. Z zasad czynnego udzia逝 stron w post瘼owaniu wi捫e si 軼i郵e zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej oraz zasada praworz康no軼i. Gwarancjami procesowymi realizacji tych zasad s uprawnienia zapewniaj帷e stronom bezpo鈔edni wp造w na przebieg post瘼owania wyja郾iaj帷ego i dowodowego oraz na sam decyzj. Zasada przekonywania stron nawi您uje do metod dzia豉nia pa雟twa demokratycznego. Organy podatkowe prowadz帷e post瘼owanie maj obowi您ek uzasadniania oraz wyja郾iania stronom przes豉nej i motyw闚 podejmowania takiej, a nie innej decyzji. Strona w toku ca貫go przeprowadzonego post瘼owania podatkowego oraz uzasadnienia decyzji winna by przekonana, i w danym stanie prawnym i faktycznym niedopuszczalne by這 inne rozstrzygni璚ie, ani瞠li te kt鏎e zapad這. Zasada szybko軼i i prostoty post瘼owania nakazuje organom podatkowym wnikliwe i szybkie dzia豉nie oraz pos逝giwanie si mo磧iwie najprostszymi 鈔odkami prowadz帷ymi do za豉twienia sprawy. Sprawy, kt鏎e nie wymagaj zbierania dowod闚, informacji lub wyja郾ie powinny by za豉twiane niezw這cznie. Zasada zaufania do organ闚 podatkowych – spina w ca這嗆 og鏊ne zasady post瘼owania podatkowego. Zasada pisemno軼i – nakazuje za豉twia sprawy podatkowe w formie pisemnej. Zasada dwuinstancyjno軼i polega na tym, i od rozstrzygni璚ia I instancji przys逝guje stronie 鈔odek odwo豉wczy do drugiej - wy窺zej instancji. Zasada trwa這軼i decyzji ostatecznych jest nie tylko ochrona praw nabytych strony, ale w og鏊e istniej帷ego porz康ku prawnego. Pewno嗆 obrotu prawnego /bezpiecze雟two prawne/ wymaga, by decyzje ostateczne w sprawach podatkowych by造 co do zasady trwa貫, by podatnik uiszczaj帷 nale積o嗆 pieni篹n wynikaj帷 z decyzji mia pewno嗆, i po raz drugi organy podatkowe nie b璠 膨da造 zap豉cenia podatku. Decyzja podatkowa staje si w post瘼owaniu ostateczna wtedy, gdy strona nie z這篡豉 w terminie 14 dni odwo豉nia, albo gdy decyzj wyda organ odwo豉wczy, albo gdy decyzj tylko w jednej instancji wyda na skutek ustawowego upowa積ienia Minister Finans闚. Ostatecznej decyzji podatkowej przys逝guje ponadto domniemanie legalno軼i, a to oznacza, 瞠 do chwili jej uchylenia b康 stwierdzenia jej niewa積o軼i mo瞠 ona by przez uprawnion stron wykonywana. Zasada jawno軼i post瘼owania wy陰cznie dla stron ma na wzgl璠zie interes samej strony i nie jest znana og鏊nemu post瘼owaniu administracyjnemu. Organy podatkowe w trakcie post瘼owania podatkowego gromadz ca造 szereg danych o sytuacji finansowej, maj徠kowej i osobistej podatnika, o rodzaju i rozmiarach prowadzonej rzecz niego dzia豉lno軼i. Zasada s康owej kontroli legalno軼i decyzji podatkowej przez niezawis造 i bezstronny s康 administracyjny. Postanowienia og鏊ne post瘼owania podatkowego. W豉軼iwo嗆 organ闚 podatkowych. W stosunku do orzecze w鎩t闚 /burmistrz闚, prezydent闚/, starosty i marsza趾a wojew鏚ztwa w sprawach podatkowych – organami wy窺zego stopnia /II instancji/ s samorz康owe kolegia odwo豉wcza, a w stosunku do orzecze urz璠闚 skarbowych i inspektor闚 kontroli skarbowej – izby skarbowe. Organem naczelnym w stosunku do wszystkich pa雟twowych organ闚 podatkowych jest Minister Finans闚. Przez w豉軼iwo嗆 rzeczow nale篡 rozumie uprawnienia organu podatkowego do prowadzenia post瘼owania i wydania decyzji raz postanowie, czy za鈍iadcze w sprawach podatkowych. Do zakresu dzia豉nia urz璠闚 skarbowych w I instancji nale篡: ustalanie lub okre郵anie i pob鏎 podatk闚 oraz niepodatkowych nale積o軼i bud瞠towych, jak r闚nie innych nale積o軼i na podstawie odr瑿nych przepis闚; rejestrowanie podatnik闚 oraz przyjmowanie deklaracji podatkowych; wykonywanie kontroli podatkowej; podzia i przekazywanie, na zasadach okre郵onych w odr瑿nych przepis闚, dochod闚 bud瞠towych mi璠zy bud瞠tem pa雟twa i bud瞠tami jednostek samorz康y terytorialnego; prowadzenie dochodze w sprawa karanych skarbowych; wykonywanie egzekucji administracyjnej nale積o軼i pieni篹nych, a tak瞠 kar maj徠kowych w zakresie okre郵onym w przepisach Kodeksu karnego wychowawczego oraz kodeksu karnego skarbowego. Do izby skarbowej jako organu wy窺zego stopnia w stosunku do urz璠u skarbowego – na podstawie art. 5 ust. 7 powy窺zej ustawy nale篡 m.in. rozstrzyganie w II instancji w sprawach nale膨cych w I instancji do urz璠闚 skarbowych. Do ich kompetencji nale篡 ponadto ustalanie i udzielanie oraz analizowanie prawid這wo軼i wykorzystania dotacji przedmiotowych dla podmiot闚 gospodarczych w zakresie ustalonym przez Ministra Finans闚. Organami wy窺zego stopnia w indywidualnych w sprawach rozpatrywanych w I instancjach przez orany samorz康u terytorialnego s samorz康owe kolegia odwo豉wcza. S one organami w豉軼iwymi w szczeg鏊no軼i do rozpatrywania odwo豉 od decyzji, za瘸le na postanowienia, 膨da wznowienia post瘼owania lub stwierdzenia niewa積o軼i oraz skarg w trybie uregulowanym przez przepisy Ordynacji podatkowej. Cz窷ci sk豉dow w豉軼iwo軼i rzeczowej organ闚 podatkowych jest tzw. w豉軼iwo嗆 instancyjna /funkcjonalna/. Rozstrzyga ona, kt鏎y z w豉軼iwych w danej sprawie organ闚 podatkowych jest uprawniony do za豉twienia okre郵onej sprawy w I instancji, a kt鏎y jako II instancja /odwo豉wcza/. Przez w豉軼iwo嗆 miejscow nale篡 rozumie uprawnienie organu podatkowego do prowadzenia post瘼owania w okre郵onej sprawie ze wzgl璠u na terytorialny zasi璕 jego kompetencji. Przy ustalaniu w豉軼iwo軼i rzeczowej, funkcjonalnej czy te miejscowej mog powstawa spory kompetencyjne mi璠zy organami podatkowymi. Spory takie mog przybiera charakter spor闚 pozytywnych /w przypadku, gdy przynajmniej dwa organy uwa瘸j si za uprawnione do za豉twienia sprawy podatkowej/ lub spor闚 negatywnych /w przypadku, gdy 瘸den organ nie uwa瘸 si za w豉軼iwy do za豉twienia sprawy/. Wy陰czenie organu podatkowego lub pracownika organu podatkowego. Dzia豉lno嗆 organ闚 podatkowych w za豉twianiu spraw tak konfliktowych jak sprawy podatkowe winna cechowa bezstronno嗆, dzia豉nie wolne od jakichkolwiek wp造w闚 mog帷ych podwa篡 zaufanie obywateli do ich rozstrzygni耩 oraz s逝篡 przede wszystkim urzeczywistnieniu zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej. Gwarancj procesow bezstronno軼i dzia豉nia aparatu fiskalnego s m.in. postanowienia art. 131 i 132 o.p., normuj帷e instytucj wy陰czenia organu podatkowego w okre郵onych sytuacjach, rozumian jako wy陰czenie ca貫j instancji. Tak瞠 instytucja wy陰czenia pracownika organu podatkowego s逝篡 realizacji w post瘼owaniu podatkowym zasady zaufania do organ闚 podatkowych oraz zasady prawdy obiektywnej. Katalog przyczyn wy陰czenia pracownika od udzia逝 w post瘼owaniu podatkowym mo積a podzieli na dwie zasadnicze grupy: blisko嗆 wobec sprawy oraz blisko嗆 wobec stron. Strony post瘼owania podatkowego. Stron w post瘼owaniu podatkowym jest ka盥y, kto 膨da czynno軼i organu podatkowego, do kogo czynno嗆 organu podatkowego si odnosi lub czyjego interesu dzia豉nie organu podatkowego cho熲y po鈔ednio dotyczy. Do wszcz璚ia samego post瘼owania wystarczy zatem, subiektywne mniemanie wnioskodawcy, 瞠 jego wniosek jest oparty na interesie prawnym, a z chwil jego wniesienia podmiot ten uzyskuje status strony. Powy窺ze definicja opisowa strony jest dodatkowo w art. 134 o.p. uzupe軟iona definicj poprzez wyliczenie podmiot闚, kt鏎e w post瘼owaniu podatkowym musz by uwa瘸ne za stron i kt鏎a ogranicza kr庵 os鏏 mog帷ych by stronami wed逝g uj璚ia subiektywnego. I tak stron w post瘼owaniu podatkowym jest zawsze podatnik, p豉tnik, inkasent lub ich nast瘼cy prawni, a tak瞠 osoby trzecie jak: rozwiedziony ma鹵onek, cz這nek rodziny. W post瘼owaniu podatkowym mo瞠 r闚nie bra udzia na prawach strony – prokurator, je瞠li uzna, 瞠 jego udzia mo瞠 przyczyni si do usuni璚ia stanu niezgodnego z prawem oraz Rzecznik Praw Obywatelskich. Mo磧iwo嗆 skutecznego i samodzielnego dzia豉nia strony w post瘼owaniu podatkowym zwana zdolno軼i procesow uzale積iona jest od zdolno軼i prawnej i zdolno軼i do czynno軼i prawnych. W imieniu osoby fizycznej nie posiadaj帷ej zdolno軼i do czynno軼i prawnych winien zatem dzia豉 przedstawiciel ustawowy, natomiast w przypadku stron nie b璠帷ych osobami fizycznymi – dzia豉j one albo przez swego ustawowego przedstawiciela albo przez w豉軼iwy organ osoby prawnej. Strony w post瘼owaniu podatkowym mog pos逝giwa si pe軟omocnikami procesowymi, kt鏎ymi mo瞠 by ka盥a osoba fizyczna maj帷a pe軟 zdolno嗆 do czynno軼i prawnych. Terminy. Termin mo積a rozmaicie klasyfikowa. Terminy rozumiane jako pewien okres czasu mo積a podzieli na: terminy ustawowe /wynikaj帷e z postanowie Ordynacji podatkowej i innych przepis闚 prawa podatkowego/ i terminy urz璠owe, czyli terminy wyznaczone przez organ podatkowy prowadz帷y post瘼owanie. Przyk豉dem termin闚 ustawowych wyznaczonych z g鏎y przepisy prawa podatkowego s: terminy za豉twienia spraw podatkowych, termin wypowiedzenia si strony w sprawie zebranego materia逝 dowodowego. Cech termin闚 ustawowych jest to, 瞠 nie mog by one zmieniane ani przez organ podatkowy, ani przez stron. Zar闚no terminy ustawowe jak i urz璠owe s w post瘼owaniu podatkowym terminami zawitymi /prekluzyjnymi/, co oznacza 瞠 dana czynno嗆 procesowa mo瞠 by wykonana tylko w ramach wyznaczonego okresu. Niekt鏎e terminy w post瘼owaniu podatkowym mog mie charakter termin闚 instrukcyjnych, najcz窷ciej odnosz帷ych si do zachowa organ闚 podatkowych, kt鏎ych naruszenie nie pozbawia dokonanych czynno軼i skuteczno軼i prawnej. Przyk豉dem tego rodzaju termin闚 instrukcyjnych s terminy za豉twiania spraw podatkowych. Mo磧iwo嗆 uchylenia ujemnych skutk闚 prawnych dla strony, spowodowanych uchybieniem terminu procesowego, za pomoc instytucji przywr鏂enia terminu. Przywr鏂enie terminu nie nast瘼uje nigdy z urz璠u, a tylko i wy陰cznie na wniosek strony. Strona ubiegaj帷a si o przywr鏂enie terminu winna: uprawdopodobni brak swej winy, kt鏎e powinno odnosi si wy陰cznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu, a nie by skierowane przeciwko podstawy prawnej lub okoliczno軼iom faktycznym dotycz帷ym samej decyzji; wnie嗆 pro軸 o przywr鏂enie terminu w ci庵u 7 dni od ustalenia przyczyny uchybienia terminowi, dope軟i czynno軼i, da kt鏎ej by okre郵ony termin. Dor璚zenia pism procesowych i wezwania. Przez dor璚zanie pism procesowych w post瘼owaniu podatkowym nale篡 rozumie przekazywanie wszelkiego rodzaju wezwa, zawiadomie, protoko堯w, decyzji czy postanowie przez organy podatkowe stronom i innym uczestnikom tocz帷ego si post瘼owania. Z uwagi na skutki prawne, istotne znaczenie w post瘼owaniu podatkowym ma prawid這we dor璚zanie pism procesowych stronom. Nieprawid這we dor璚zone pismo procesowe nie mo瞠 powodowa dla stron powstania ujemnych skutk闚. Ordynacja podatkowa dzieli sposoby dor璚ze pism w sprawach podatkowych na dwa rodzaje: zwyk貫 i szczeg馧owe. Do zwyk造ch sposob闚 zalicza si dor璚zanie pism procesowych za pokwitowaniem przez poczt, swoich pracownik闚 lub przez inne upowa積ione osoby np. polskie urz璠y konsularne. Szczeg馧owe sposoby dor璚zania pism wchodz w rachub w闚czas kiedy adresat uchyla si od przyj璚ia pism lub kiedy nie jest znane jego miejsce zamieszkania czy siedziba. Wezwanie przez organ podatkowy strony lub innej osoby do osobistego stawienia si w celu z這瞠nia wyja郾ie lub zezna lub dokonania okre郵onej czynno軼i. Post瘼owanie podatkowe przed organem I instancji. Wszcz璚ie post瘼owania. Dla podatnika wa積e znaczenie ma data wszcz璚ia post瘼owania podatkowego. Istotne jest to zar闚no z uwagi na termin za豉twienia sprawy podatkowej oraz z uwagi na termin przedawnienia zobowi您a podatkowych. Dat wszcz璚ia post瘼owania z urz璠u jest dzie dor璚zenia stronie postanowienia o wszcz璚iu post瘼owania. Wsp馧uczestnictwo w post瘼owaniu podatkowym tj. wszcz璚ie i rozstrzyganie w ramach jednego post瘼owania o kilku spraw podatkowych. Post瘼owanie wst瘼ne. Wyr騜nia si niekiedy tzw. faz post瘼owania wst瘼nego, poprzedzaj帷 swym zakresem samo wszcz璚ie post瘼owania. W fazie tej nast瘼uje ewidencjonowanie podmiot闚, potencjalnych podatk闚 przede wszystkim przez zarejestrowanie, przesy豉nie informacji podatkowej przez zobowi您ane do tego podmioty, czy te zbieranie r騜nego rodzaju informacji o podatnikach przez same organy podatkowe. Dane dotycz帷e ewidencji podatnik闚 s w posiadaniu poszczeg鏊nych urz璠闚 skarbowych oraz gromadzone w centralnym rejestrze podatnik闚, prowadzonym przez Ministra Finans闚, pod nazw Krajowa Ewidencja Podatnik闚. Dowody i post瘼owanie dowodowe. Celem ka盥ego post瘼owania podatkowego jest dok豉dne wyja郾ienie podatkowego stanu faktycznego sprawy, aby jej za豉twienie opiera這 si na udowodnionych faktach i aby do tych fakt闚 zosta造 zastosowane w豉軼iwe normy materialnego prawa podatkowego. Realizacja prawdy obiektywnej wymaga, aby dopu軼i jako dow鏚 w sprawie podatkowej wszystko, co mo瞠 przyczyni si do wyja郾ienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem. Zasada swobodnej oceny dowod闚 zak豉da , i organ podatkowy nie jest kr瘼owany przy ocenie okre郵onych dowod闚 kryteriami formalnymi, ma on bowiem swobodnie, na podstawie ca這kszta速u materia逝 dowodowego oceni, czy dana okoliczno嗆 zosta豉 udowodniona. 字odki dowodowe w post瘼owaniu podatkowym klasyfikowane by mog na podstawie r騜nych kryteri闚. I trak z uwagi na spos鏏 zetkni璚ia si organu podatkowego z faktem, mo積a og馧 鈔odk闚 dowodowych podzieli na bezpo鈔ednie tj., takie przy kt鏎ych organ ma mo磧iwo嗆 bezpo鈔edniego spostrzegania i stwierdzenia prawdziwo軼i okre郵onego faktu i dowody po鈔ednie, gdzie pewne fakty s stwierdzane na podstawie innego faktu. Wg kryterium rodzaju informacji – 鈔odki dowodowe mo積a podzieli na rzeczowe, gdy, 廝鏚貫m informacji s cechy danej rzeczy lub dowodowy osobowe, w kt鏎ych 廝鏚貫m informacji s osoby. Z uwagi na kryterium dopuszczalno軼i 鈔odka dowodowego mo積a je podzieli na podstawowe tj. takie kt鏎ych przeprowadzenie nie jest obwarowane okre郵onymi przes豉nkami i dowody posi趾owe, tj. 鈔odki, kt鏎ych dopuszczalno嗆 jest uzale積iona od spe軟ienia okre郵onych przes豉nek. Ze wzgl璠u na kryterium prawnej regulacji 鈔odk闚 dowodowych mo積a je podzieli na takie, kt鏎e okre郵ono w Ordynacji podatkowej oraz tzw. dowody nienazwane. Dowodem w post瘼owaniu podatkowym mog by: ksi璕i podatkowe, rozumiane jako ksi璕i rachunkowe, podatkowa ksi璕a przychod闚 i rozchod闚, ewidencje i rejestry itd. Kontrola podatkowe jest istotnym 鈔odkiem pozwalaj帷ym w wielu sytuacjach organom podatkowym pierwszej instancji na ustalenie rzeczywistego stanu podatkowego oraz zweryfikowanie danych wynikaj帷ych z deklaracji podatkowych i ksi庵 podatkowych. Celem kontroli podatkowej przeprowadzonej na podstawie imiennego upowa積ienia przez organ podatkowy pierwszej instancji jest sprawdzenie wywi您ywania si przez podatnik闚, p豉tnik闚 i inkasent闚 ze swych obowi您k闚. Dlatego przebieg czynno軼i kontrolnych dokumentowany musi by protoko貫m. Osobie kontrolowanej przez organ podatkowy przys逝guje ca造 szereg gwarancji procesowych. I tak, nie zgadzaj帷 si z ustaleniami zawartymi w protokole – podmiot kontrolowany mo瞠 zg這si niezw這cznie do protoko逝 odpowiednie wyja郾ienia lub zastrze瞠nia. Mo瞠 r闚nie swoje zastrze瞠nia i wyja郾ienia zg這si w terminie 21 dni od daty dor璚zenia protoko逝, wskazuj帷 r闚nocze郾ie stosowane wnioski dowodowe. Organ podatkowy – pami皻aj帷 o uprawnieniach podatnika wynikaj帷ych z art. 291 par. 2 o.p. – winien wstrzyma si z wydawaniem decyzji co najmniej przez okres 21 dni od dor璚zenia protoko逝 kontroli. Adnotacja jest rodzajem notatki urz璠owej sporz康zanej przez organ podatkowy w sytuacjach nie wymagaj帷ych sporz康zenia protoko逝. Adnotacj od protoko逝 odr騜nia m.in. to, i dotyczy ona kwestii maj帷ych znaczenie dla sprawy lub toku post瘼owania, ale kwestie te nie maj znaczenia istotnego. Istotne znaczenie dowodowe w post瘼owaniu podatkowym maj sk豉dane przez strony deklaracje podatkowe. Deklaracje podatkowe stanowi o鈍iadczenie wiedzy strony o faktach, kt鏎e maj znaczenie dla powstania obowi您ku i zobowi您ania podatkowego. Organ podatkowy zwi您any jest z domniemanie prawdziwo軼i z這穎nej deklaracji. Podstawowe znaczenie w post瘼owaniu dowodowym prowadzonym przez organy podatkowe maj ksi璕i podatkowe. Przez ksi璕 podatkow nale篡 rozumie ksi璕i rachunkowe, podatkow ksi璕 przychod闚 i rozchod闚, ewidencje oraz rejestry, do kt鏎ych prowadzenia do cel闚 podatkowych, na podstawie odr瑿nych przepis闚 obowi您ania s podatnicy, p豉tnicy lub inkasenci. Ustawodawca ksi璕i podatkowe nakazuje uwa瘸 za rzetelne tylko wtedy, gdy dokonywane w nich zapisy odzwierciedlaj stan rzeczywisto軼i, faktyczny. Za niewadliw ksi璕 podatkow nakazuje natomiast ustawodawca uznawa ksi璕 prowadzon prawid這wo pod wzgl璠em formalnym tj. zgodnie z zasadami wynikaj帷ymi z przepis闚 szczeg鏊nych. Opr鏂z dokument闚 prywatnych, w jurysdykcyjnym post瘼owaniu podatkowym dowodami mog by r闚nie dokumenty urz璠owe, kt鏎e stanowi dokumenty pochodz帷e od organ闚 pa雟twowych oraz samorz康u terytorialnego, instytucji i organizacji, kt鏎e wydaj je w okre郵one formie w ramach swych kompetencji prawnej, dla uzewn皻rznienia swej woli. Dokumenty urz璠owe korzystaj z dwojakiego rodzaju domniema: domniemania pochodzenia od organu widniej帷ego jego wystawcy oraz zgodno軼i z prawd tego, co zosta這 w nich urz璠owo stwierdzone. Istotnym dowodem w post瘼owaniu podatkowym mog by tak瞠 informacje bankowe /informacja instytucji finansowych/. 安iadkiem w post瘼owaniu podatkowym nie mo瞠 by osoba niezdolna do postrzegania lub komunikowania swych spostrze瞠. W sprawie wymagaj帷ej wiadomo軼i specjalnych organ podatkowy mo瞠 powo豉 bieg貫go lub bieg造ch w celu wydawania opinii. 字odkiem dowodowym bardzo podobnym w swej istocie do zezna 鈍iadk闚 jest przes逝chanie strony. Obligatoryjne podstawy zawieszenia post瘼owania podatkowego, do kt鏎ych zaliczono: 鄉ier strony, je瞠li post瘼owanie nie ulega umorzeniu jak bezprzedmiotowe, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zale篡 od uprzedniego rozstrzygni璚ia wst瘼nego przez inny organ lub s康; w razie 鄉ierci przedstawiciela ustawowego strony; w razie utraty przez stron lub jej ustawowego przedstawiciela zdolno軼i do czynno軼i prawnych; w sprawie dotycz帷ej odpowiedzialno軼i osoby trzeciej przed up造wem termin闚 przewidzianych w art. 108 par 2 o.p. Zawieszenie fakultatywne tocz帷ego si post瘼owania mo瞠 nast徙i na wniosek strony tylko i wy陰cznie w sprawie udzielania ulg w zap豉cie zobowi您a podatkowych. Tylko strona lub jej przedstawiciel ustawowy lub pe軟omocnik ma prawo przegl康ania akt sprawy oraz sporz康zania z nich notatek, kopii lub odpis闚 w lokalu organu podatkowego i w obecno軼i pracownika tego organu. Ustawodawca w art. 200 o.p. nakaza, by organ podatkowy wyznacza zawsze stronie 3-dniowy termin do wypowiedzenia si w sprawie zebranego materia逝 dowodowego. Niewyznaczenie takiego terminu lub wcze郾iejsze wydanie decyzji /przed up造wem 3 dni/ powoduje, i tak wydana decyzja narusza jaskrawo prawa strony i nie mo瞠 by utrzymana. Akty ko鎍z帷e post瘼owanie. Za豉twienie sprawy podatkowej nast瘼uje przez wydanie decyzji, kt鏎a rozstrzyga spraw co do jej istoty w ca這軼i lub w cz窷ci albo te w inny spos鏏 ko鎍zy spraw w danej instancji. Zapadaj帷e decyzje w sprawach podatkowych mo積a klasyfikowa z r騜nego punktu widzenia. I tak z uwagi na kryterium 軼i郵e finansowe, a mianowicie zwi您ek pomi璠zy rozstrzygni璚iem organu podatkowego a ukszta速owaniem zobowi您ania podatkowego mo積a wyr騜ni trzy podstawowe rodzaje decyzji podatkowych: Decyzje stricte wymiarowe à dotycz帷e wysoko軼i zobowi您ania podatkowego Decyzje odst瘼uj帷e od konkretyzacji obowi您ku podatkowe à np. decyzje o okresowym zwolnieniu od podatk闚 z tytu逝 podj璚ia okre郵onej dzia豉lno軼i gospodarczej czy te decyzje o zaniechaniu ustalania zobowi您a podatkowych Decyzje wydawane po ustaleniu wysoko軼i zobowi您ania podatkowego, gdy z takich lub innych powod闚 wyst瘼uj normatywne i faktyczne przes豉nki dla dokonania zmian w stanie pierwotnym, np. decyzje w sprawie umorzenia zaleg這軼i podatkowych czy te decyzje o przeniesieniu odpowiedzialno軼i na osoby trzecie. Z punktu widzenia materialnego prawa podatkowego istotne znaczenie ma podzia decyzji w zale積o軼i od tego, czy ich wydanie tworzy nowe sytuacje prawne. Decyzje konstytutywne tworz nowe sytuacje prawnopodatkowe z chwil ich wydania tj. ex nunc. Do tej grupy mo積a przyk豉dowo zaliczy decyzje ustalaj帷e zobowi您ania podatkowe wydane na podstawie art. 21 par. 1 pkt. 1 o.p. oraz wszystkie decyzje wydawane w ramach uznania administracyjnego. Podatkowe decyzje deklaratoryjne nie tworz natomiast nowych sytuacji podatkowych, lecz stwierdzaj ich powstanie z mocy samego prawa. Potwierdzaj one jedynie w spos鏏 wi捫帷y, 瞠 w danej sytuacji wynikaj z przepis闚 prawa podatkowego takie, a nie inne obowi您ki lub uprawnienia. Z punktu widzenia mo磧iwo軼i prawnej zaskar瞠nia decyzji w drodze 鈔odka prawnego /odwo豉nia/ mo積a je podzieli na nieostateczne /gdy s逝篡 prawo odwo豉nia si od decyzji albo gdy nie ma jeszcze decyzji organu odwo豉wczego/ i ostateczne /tj. decyzje wydawane przez organ podatkowy II instancji oraz decyzje Ministra Finans闚 i samorz康owych kolegi闚 odwo豉wczych wydawane w I instancji/. Ordynacja podatkowa wyr騜nia ponadto decyzje tworz帷e prawa dla podatnik闚 i nie tworz帷e praw. Inny podzia to podzia na decyzje pozytywne /to decyzja uwzgl璠niaj帷a w ca這軼i lub w cz窷ci 膨dania strony/ i negatywne /to decyzja, kt鏎a w ca這軼i lub w cz窷ci nie uwzgl璠nia 膨da stron lub nak豉daj帷a na stron takie lub inne obowi您ki prawnopodatkowe. Ka盥a decyzja w sferze podatkowej musi spe軟ia okre郵one wymogi formalne. Cz窷ci sk豉dow decyzji jest r闚nie uzasadnienie faktyczne i prawne, kt鏎e jest regu陰. Od tej zasady jest tylko jeden wyj徠ek, a mianowicie gdy decyzja podatkowa w ca這軼i uwzgl璠nia 膨dania strony. Decyzje podatkowe zawieraj nierzadko pewne uchybienia, b喚dy czy te oczywiste pomy趾i. Dlatego mimo zasady wynikaj帷e z art. 212 o.p. o zawi您aniu organu wydan przez niego decyzj – istnieje mo磧iwo嗆 wyst徙ienia strony z wnioskiem o jej uzupe軟ieniu lub sprostowanie. Strona mo瞠 w terminie 14 dni od dni od dor璚zenia lub og這szenia decyzji – wnie嗆 膨danie uzupe軟ienia decyzji co do pouczenia o prawie wniesienia odwo豉nia czy te skargi do s康u administracyjnego albo pow鏚ztwa do s康u powszechnego oraz sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Organ podatkowy, kt鏎y wyda decyzj, uprawniony jest na 膨danie strony lub organu egzekucyjnego do dokonania wyk豉dni autentycznej, tj. Wyja郾ienia w drodze postanowienia w徠pliwo軼i co tre軼i decyzji. W toku post瘼owania podatkowego przed organami podatkowymi opr鏂z decyzji, organy te wydaj postanowienia, kt鏎e dotycz poszczeg鏊nych kwestii wynikaj帷ych z toku post瘼owania, lecz nie rozstrzygaj one o istocie sprawy. Koszty post瘼owania. W post瘼owaniu podatkowym indywidualnych sprawach pobierana jest op豉ta skarbowa, b璠帷a najog鏊niejsz form op豉ty za czynno軼i organ闚 administracji publicznej. I tak op豉ta pobierana jest od wszelkiego rodzaju poda oraz za陰cznik闚 do takowych poda. Koszty samego post瘼owania podatkowego Ordynacja podatkowa rozdziela pomi璠zy Skarb Pa雟twa /jednostk samorz康u terytorialnego/ oraz stron. Zwyczaje i nadzwyczajne 鈔odki zaskar瞠nia. Odwo豉nie i post瘼owanie odwo豉wcze. Najwa積iejszym i najskuteczniejszym, a tak瞠 najpowszechniejszym 鈔odkiem ochrony praw i interes闚 finansowych strony w post瘼owaniu podatkowym przed organami podatkowymi jest odwo豉nie. Jest to podstawowy 鈔odek kontroli decyzji podj皻ych przez organ podatkowy I instancji. Z uwagi na przyj皻 w Ordynacji podatkowej zasad dwuinstancyjno軼i, od decyzji organu podatkowego I instancji, przys逝guje stronie odwo豉nie do organu bezpo鈔ednio wy窺zego stopnia. Odwo豉nie wnosi si do w豉軼iwego organu podatkowego wy窺zego stopnia za po鈔ednictwem organu, kt鏎y wyda decyzj w I instancji w terminie 14 dni od dnia dor璚zenia decyzji stronie lub dor璚zenia spadkobiercy zawiadomienia o decyzjach, kt鏎e zosta造 dor璚zone spadkodawcy, a w dniu jego 鄉ierci nie up造n掖 jeszcze termin do z這瞠nia odwo豉nia. Odwo豉nie w sprawach podatkowych charakteryzuje si zatem dewolutywno軼i, a nie suspensywno軼i – polegaj帷 na tym, i z這瞠nie odwo豉nia powoduje wstrzymanie zaskar穎nej decyzji. Suspensywno嗆 odwo豉nia wyst瘼uje jednak w przypadku nieza豉twienia odwo豉nia w terminie 2 miesi璚y od dnia otrzymania odwo豉nia przez organ odwo豉wczy i niewykonania do tego czasu w ca這軼i lub w cz窷ci zaskar穎nej decyzji – w闚czas bowiem jej wykonanie ulega wstrzymaniu z mocy prawa, w granicach 膨dania b璠帷ego przedmiotem odwo豉nia. Samokontroli decyzji w post瘼owaniu odwo豉wczym – zgodnie z art. 227 o.p. organ podatkowy, do kt鏎ego wp造n窸o odwo豉nie, obowi您any jest przekaza je wraz z aktami sprawy w豉軼iwemu organowi odwo豉wczemu w terminie 1 miesi帷a od dnia jego wp造wu, je瞠li w tym terminie nie wyda decyzji w trybie samokontroli. Organ podatkowy przekazuj帷 spraw organowi odwo豉wczemu, obowi您any jest ustosunkowa si do przedstawionych zarzut闚 i wniosk闚. Wyra穎ne w ten spos鏏 stanowisko organu I instancji cz窷 sk豉dow materia逝 dowodowego i podlega ocenie organu II instancji na r闚ni z wszystkim dowodami ujawnionymi w post瘼owaniu. Podatkowy organ odwo豉wczy nie mo瞠 dzia豉 z urz璠u. Niedopuszczalno嗆 odwo豉nia zachodzi w闚czas, gdy wniesiono odwo豉nie od decyzji, kt鏎a nie istnieje, jak i od decyzji, od kt鏎ej odwo豉nie nie przys逝guje, a tak瞠 gdy odwo豉nie wnios豉 osoba nie b璠帷a stron w sprawie, czy te nie maj帷a zdolno軼i do czynno軼i prawnej. Mo磧iwe rozstrzygni璚ia podatkowego organu odwo豉wczego s takstatywnie okre郵one w Ordynacji. I tak w decyzji odwo豉wczej organ podatkowy mo瞠 utrzyma w mocy zaskar穎n decyzj organu I instancji; uchyli zaskar穎n decyzj w ca這軼i albo w cz窷ci i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy; uchyli decyzj organu I instancji i umorzy post瘼owanie I instancji; umorzy post瘼owanie odwo豉wcze; uchyli zaskar穎n decyzj w ca這軼i i przekaza spraw do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygni璚ie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia post瘼owania wyja郾iaj帷ego w ca這軼i lub w cz窷ci, wskazuj帷 jednocze郾ie , jakie okoliczno軼i nale篡 wzi望 pod uwag przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W przypadku, gdy w toku post瘼owania odwo豉wczego organ rozpatruj帷y odwo豉nie stwierdzi, 瞠 zobowi您anie podatkowe lub podstawa opodatkowania zosta豉 ustalona albo okre郵ona w kwocie ni窺zej, ni to wynika z obowi您uj帷ych przepis闚 prawa podatkowego, uprawniony jest do zwrotu sprawy organowi I instancji w celu dokonania wymiaru uzupe軟iaj帷ego oraz zmiany w tym zakresie dotychczasowej decyzji na niekorzy嗆 odwo逝j帷ego si, bez jej uchylenia. By strona decyduj帷a na wniesienie odwo豉nia od decyzji podatkowej nie mia豉 obawy, i w wyniku wniesionego 鈔odka odwo豉wczego mo瞠 nast徙i pogorszenie jej sytuacji finansowej w stosunku do ukszta速owanej decyzj organu podatkowego I instancji – art. 234 o.p. zakazuje organowi odwo豉wczemu odwo豉nia wydania decyzji na niekorzy嗆 strony odwo逝j帷ej si, chyba 瞠 zaskar穎na decyzj ra膨ca narusza prawo lub interes spo貫czny. Za瘸lenie. Za瘸lenie jest zwyczajnym 鈔odkiem zaskar瞠nia s逝膨cym od postanowie. Stronie w post瘼owaniu podatkowym przys逝guje nie tylko prawo do obrony wobec decyzji, ale r闚nie gdy podj皻e w postanowieniu rozstrzygni璚ia naruszaj jej interes prawny. Za瘸lenie wnosi w terminie 7 dni od dnia dor璚zenia /og這szenia/ postanowienia stronie. Za瘸lenie jest 鈔odkiem zaskar瞠nia wzgl璠nie suspensywnym, gdy nie wstrzymuje z mocy prawa wykonania zaskar穎nego postanowienia. Organ podatkowy, kt鏎y wyda zaskar穎ne postanowienie, mo瞠 jednak uzna za uzasadnione jego wstrzymanie. Nadzwyczajne 鈔odki zaskar瞠nia. Decyzja w sprawach podatkowych jest prawid這wa, je瞠li spe軟ia dwie podstawowe przes豉nki: jest zgodna z normami materialnego prawa podatkowego i normami prawa procesowego, wynikaj帷ymi z Ordynacji podatkowej oraz przepis闚 szczeg鏊nych. Celem zasady trwa這軼i decyzji jest nie tylko ochran praw nabytych strony, ale og鏊nie ochrona porz康ku prawnego. Pewno嗆 za obrotu prawnego wymaga, by decyzje ostateczne stawa造 si trwa貫. Wznowienie post瘼owania jest instytucj, kt鏎a ma na celu stworzenie prawnej mo磧iwo軼i przeprowadzenia ponownego post瘼owania wyja郾iaj帷o i podj璚ia ponownego rozstrzygni璚ia sprawy zako鎍zonej ostateczn decyzj podatkow, je瞠li post瘼owanie, w kt鏎ym ona zapada豉, by豉 dotkni皻a kwalifikowanymi wadliwo軼iami procesowymi. Przyczyny wznowienia post瘼owania wynikaj z art. 240 o.p. i s nast瘼uj帷e: Dowody, na kt鏎ych ustalono istotne dla sprawy okoliczno軼i faktyczne, okaza造 si fa連zywe Decyzja wydana zosta豉 w wyniku przest瘼stwa Decyzja wydana zosta豉 przez pracownika lub organ podatkowy podlegaj帷y wy陰czeniu Strona nie z w豉snej winy nie bra豉 udzia逝 w post瘼owaniu Wyjd na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczno軼i faktyczne lub nowe dowody istniej帷e w dniu wydania decyzji nie znane organowi, kt鏎y wyda decyzj’ Decyzja wydana zosta豉 bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu Decyzja zosta豉 na podstawie innej decyzji lub orzeczenia s康u, kt鏎e zosta造 nast瘼nie uchylone lub zmienione w spos鏏 mog帷y mie wp造w na tre嗆 wydanej decyzji. Wznowienie post瘼owania w sprawie podatkowej nast瘼uje z urz璠u lub na wniosek strony. Niekt鏎e decyzje w sprawach podatkowych mog by dotkni皻e bardzo istotnymi wadami kwalifikacyjnymi, polegaj帷ymi g堯wnie na naruszeniu materialnego prawa podatkowego, kt鏎e w imi praworz康no軼i oraz pewno軼i obrotu prawnego wymagaj wyeliminowaniu. Do eliminowania tego rodzaju decyzji s逝篡 instytucja stwierdzenia niewa積o軼i, stwierdzenia i dana decyzja jest niewa積a od samego pocz徠ku jej wydania. Ordynacja podatkowa wymienia w art. 274 par. 1 o.p osiem ci篹kich narusze prawa powoduj帷ych stwierdzenie niewa積o軼i decyzji: Wydane zosta造 z naruszeniem przepis闚 o w豉軼iwo軼i Wydane zosta造 bez podstawy prawnej Wydane zosta造 z naruszeniem przepis闚 o w豉軼iwo軼i Wydane zosta z ra膨cym naruszeniem prawa Dotycz sprawy ju uprzednio rozstrzygni皻ej inn decyzj ostateczn Zosta造 skierowane do osoby nie b璠帷 stron w sprawie By造 niewykonalne w dniu jej wydania i jej niewykonalno嗆 ma charakter trwa造 W razie wykonania wywo豉造by czyn zagro穎ny kar Zawieraj wady powoduj帷e ich niewa積o軼i z mocy prawa. Jedn z cech charakterystycznych post瘼owania podatkowego jest to, i wbrew zasadzie trwa這軼i decyzji ostatecznych, decyzje takie mog by zmieniane lub uchylane nie tylko wtedy, gdy dotkni皻e s wadami kwalifikowanymi, ale r闚nie gdy dotkni皻e s wadami niekwalifikowanymi, a nawet gdy to s decyzje prawid這we z punktu widzenia ich legalno軼i. Jest to tzw. odwo豉lno嗆 fakultatywna podatkowych decyzji ostatecznych. Decyzja ostateczna, na mocy kt鏎ej strona nie naby豉 prawa, mo瞠 by uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy lub przez organ wy窺zego stopnia, je瞠li przemawia za tym interes publiczny lub wa積y interes podatnika. Decyzja ostateczna, ustalaj帷a wysoko嗆 zobowi您ania podatkowego na dany okres, mo瞠 by zmieniona przez organ podatkowy, kt鏎y j wyda, je瞠li po jej dor璚zeniu nast徙i豉 zmiana okoliczno軼i faktycznych maj帷ych wp造w na ustalenie wysoko軼i zobowi您ania a skutki wyst徙ienia tych okoliczno軼i zosta造 uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowi您uj帷ych w dniu wydania decyzji. Zmiana tego rodzaju decyzji ostatecznych mo瞠 dotyczy tylko okresu, za kt鏎y ustalono wysoko嗆 zobowi您ania podatkowego. Art. 255 o.p daje organowi podatkowemu I instancji uprawnienie do uchylenia decyzji ostatecznej, je瞠li zosta豉 wydana z zastrze瞠niem dope軟ienia przez stroni okre郵onych czynno軼i, a strona nie dope軟i豉 ich w wyznaczonym terminie. Odpowiedzialno嗆 organu podatkowego za szkody wynik貫 z decyzji. Stronie, kt鏎a ponios豉 szkod na skutek wydania decyzji, kt鏎a nast瘼nie zosta豉 uchylona w wyniku wznowienie post瘼owania lub stwierdzono niewa積o嗆 tej decyzji; szkoda zosta豉 poniesiona wskutek uchylenia decyzji w wyniku wznowienia post瘼owania lub stwierdzenia niewa積o軼i lub nie mo積a by這 tych decyzji uchyli czy te stwierdzi ich niewa積o軼i z powodu up造wu okre郵onych termin闚 – s逝篡 odszkodowani za poniesion rzeczywist szkod, chyba, 瞠 mo積a stronie przypisa win. Przepisy art.. 260 i 261 o.p. stanowi samodzieln i wy陰czn podstaw odpowiedzialno軼i Skarbu Pa雟twa i jednostki samorz康u terytorialnego za szkod wywo豉n wadliw decyzj. Przymusowe wykonanie zobowi您a podatkowych. Istota post瘼owania przymusowego. W celu wykonania zobowi您a podatkowych mo磧iwe jest stosowanie 鈔odk闚 egzekucyjnych, maj帷ych doprowadzi d逝積ika podatkowego do przymusowego spe軟ienia swego zobowi您ania lub 鈔odk闚 karnych, kt鏎e poprzez wyrz康zenie dolegliwo軼i d逝積ikowi podatkowemu, maj na wzgl璠zie przede wszystkim cele prewencyjne, zapobieganie w przysz這軼i uchylaniu si od ci篹aru podatkowego. Zobowi您ania podatkowe s 鈍iadczeniami nieekwiwalentnymi oraz 鈍iadczeniami bezzwrotnymi. Zasady post瘼owania egzekucyjnego. Zasada celowo軼i post瘼owania egzekucyjnego wynika z licznych postanowie ustawy. Jej istota polega na tym, 瞠 celem post瘼owania egzekucyjnego nie jest wyrz康zanie dolegliwo軼i zobowi您anemu, lecz ma prowadzi bezpo鈔ednio do wykonania obowi您ku np. podatkowego. To w豉郾ie odr騜nia post瘼owanie egzekucyjne od post瘼owa typu karnego. Zasada zastosowania najmniej uci捫liwego 鈔odka ma swoje uzasadnienie tetyczne. Zasada ta niejako dope軟ia zakres zastosowania zasady celowo軼i, gdy nakazuje organom egzekucyjnym szukania sposobu wykonania d逝gu podatkowego uwzgl璠niaj帷 interes podmiotu zobowi您anego. Zasada niezb璠no軼i zgodnie z t zasad nie wolno stosowa 鈔odk闚 przymusu, gdy obowi您ek sta si bezprzedmiotowy albo zobowi您anie podatkowe zosta這 ju wykonane. W takich sytuacjach nie powinno si prowadzi post瘼owania egzekucyjnego, a post瘼owanie wszcz皻e nale篡 umorzy. Zasada stosowania 鈔odk闚 egzekucyjnych przewidzianych tylko w ustawie. Zasada poszanowania minimum egzystencji chodzi o to, by w drodze przymusowego wykonywania zobowi您a pieni篹nych nie zabiera zobowi您anym tych d鏏r i warto軼i, kt鏎e s im niezb璠ne do 篡cia czy prowadzenia dzia豉lno軼i gospodarczej. Zasada zagro瞠nia wed逝g tej zasady egzekucja mo瞠 by wszcz皻a dopiero wtedy, gdy wierzyciel uprzednio przes豉 zobowi您anemu pisemne upomnienie, zawieraj帷e wezwanie do wykonania np. zobowi您ania podatkowego z zagro瞠niem skierowania sprawy na drog post瘼owania egzekucyjnego. Zasada obowi您ku prowadzenia egzekucji oznacza, 瞠 w sprawach zobowi您a podatkowych organ podatkowy I instancji – jako wierzyciel nie mo瞠 kierowa si w豉snym uznaniem, czy wszczyna post瘼owanie przymusowe, lecz ci捫y na nim taki obowi您ek. Podmioty post瘼owania przymusowego. Podmiot, kt鏎y prowadzi post瘼owanie przymusowe jest w ustawie okre郵any jako organ egzekucyjny. Organ ten dzia豉 na wniosek wierzyciela tj. podmiotu uprawnionego do 膨dania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowi您k闚 podlegaj帷ych tej egzekucji. Podmiot, na kt鏎ym ci捫y obowi您ek nazywany jest zobowi您anym. Funkcj organu egzekucyjnego pe軟i r騜ne organy w豉dzy publicznej, w zale積o軼i od rodzaju egzekwowanego obowi您ku. R騜ne ustawy podatkowe mog wprowadza wyj徠ki od zasady, i organem egzekucyjnym w zakresie nale積o軼i pieni篹nych jest zawsze urz康 skarbowy. Zasadnicze zadania urz璠u skarbowego i przewodnicz帷ego zarz康u gminy, jako organu egzekucyjnego to m.in.: wystawianie tytu堯w wykonawczych w zakresie podatk闚 i innych nale積o軼i pa雟twowych albo samorz康owych; badanie dopuszczalno軼i egzekucji administracyjnej; wykonywanie szeregu czynno軼i technicznych zwi您anych z przymusowym dochodzeniem zaleg這軼i podatkowych. Post瘼owanie egzekucyjne w zakresie egzekucji administracyjnej nale積o軼i pieni篹nych prowadz dzia造 egzekucyjne urz璠闚 skarbowych, funkcjonuj帷e jako zak豉dy bud瞠towe. Prac dzia逝 egzekucyjnego urz璠u skarbowego kieruje komornik skarbowy. Poborcy skarbowi wykonuj natomiast czynno軼i egzekucyjne u zobowi您anych na podstawie przydzielonych im do za豉twienia tytu堯w wykonawczych. Do zakresu czynno軼i poborcy skarbowego nale篡 w szczeg鏊no軼i pobieranie od zobowi您anych w ich lokalu egzekwowanych nale積o軼i, dokonywanie zaj耩, zw霩ek i sprzeda egzekucyjnych oraz spisywanie dla cel闚 post瘼owania egzekucyjnego protoko堯w o stanie maj徠kowym zobowi您anego. Nadz鏎 nad egzekucj administracyjn zobowi您a podatkowych sprawuj organy wy窺zego stopnia, kt鏎ymi w tych sprawach b璠 w豉軼iwe izby skarbowe, Prezes G堯wnego Urz璠u Ce oraz w豉軼iwe samorz康owe kolegia odwo豉wcze, Wierzycielem podatkowym w post瘼owaniu przymusowym jest ten, kto 膨da wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowi您k闚 podlegaj帷ych tej egzekucji. W post瘼owaniu egzekucyjnym w administracji wierzycielem w zakresie zobowi您a podatkowych w zasadzie mo瞠 by urz康 skarbowy i organ samorz康u terytorialnego. Wyj徠kowo wierzycielami mog by inne pa雟twowe jednostki organizacyjne, na rzecz kt鏎ych taki obowi您ek ma by dokonany. Zobowi您anego w doktrynie okre郵a si najcz窷ciej jako podmiot, kt鏎y ma prawny obowi您ek wykonania aktu administracyjnego lub innego przepisu prawnego, je瞠li podlega on egzekucji administracyjnej. W post瘼owaniu egzekucyjnym uczestniczy mog ponadto prokurator, organizacja spo貫czna oraz RPO Przebieg post瘼owania egzekucyjnego w sprawach zobowi您a podatkowych. Czynno軼i procesowe. Podstaw wszcz璚ia i prowadzenia egzekucji stanowi tytu wykonawczy wystawiony przez wierzyciela podatkowego, kt鏎ego nale積o軼i podlegaj egzekucji w trybie administracyjnym. Egzekucj wszczyna si z urz璠u na podstawie tytu逝 wykonawczego wystawionego przez naczelnika urz璠u skarbowego, przewodnicz帷ego zarz康u gminy lub dyrektora urz璠u celnego. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadno軼i i wymagalno軼i obowi您ku obj皻ego tytu貫m wykonawczym. Zgodnie z przepisami instrukcyjnymi – post瘼owanie egzekucyjne w sprawie zobowi您a podatkowych winno by zako鎍zone w ci庵u 3 miesi璚y od daty otrzymania tytu逝 wykonawczego. W uzasadnionych wypadkach post瘼owanie egzekucyjne mo瞠 by przed逝穎ne do 6 miesi璚y, a wyj徠kowo w sprawach wi瘯szych zaleg這軼i do 12 miesi璚y. 字odki zaskar瞠nia. Charakterystycznym 鈔odkiem zaskar瞠nia dla post瘼owania egzekucyjnego jest instytucja prawna zarzutu. Pewne jego cechy, a w szczeg鏊no軼i mo磧iwo嗆 doprowadzenia w wyniku wniesienia tego 鈔odka do umorzenia post瘼owania egzekucyjnego, a tak瞠 wydania rozstrzygni璚ia korzystniejszego dla zobowi您ania powoduj, i pe軟i on w post瘼owaniu egzekucyjnym podobn rol, jak odwo豉nie w podatkowym post瘼owaniu orzekaj帷ym. 7 – dniowy termin do wniesienia zarzut闚 ma charakter terminu zawitego, a wi璚 jego niezachowania powoduje nieskuteczno嗆 wniesionych zarzut闚. Podstaw zarzut闚 przeciw prowadzeniu egzekucji nale積o軼i podatkowych mo瞠 by m.in.: wykonanie, umorzenie, przedawnienie wyga郾i璚ie albo brak wymagalno軼i obowi您ku z innego powodu. Wniesienie przez zobowi您anego zarzut闚 w sprawie prowadzenia post瘼owania egzekucyjnego nie wstrzymuje czynno軼i egzekucyjnych. Termin do wniesienia za瘸lenia wynosi 7 dni od dnia dor璚zenia lub og這szenia postanowienia. Specyficznym, odformalizowanym 鈔odkiem prawnym czynno軼i organu egzekucyjnego i poborcy skarbowego oraz przewlek這嗆 post瘼owania egzekucyjnego jest skarga na czynno嗆 egzekucyjne. Jest to 鈔odek prawny kontroli egzekucyjnych zbli穎ny swym charakterem do skargi na czynno軼i komornika. Skarga ta przys逝guje ka盥emu podmiotowi, kt鏎y uwa瘸, 瞠 czynno嗆 egzekucyjna narusza jego prawa. 字odkiem ochrony prawnej os鏏 trzecich przed pomy趾owym zaj璚iem w trakcie egzekucji ich rzeczy lub innych praw maj徠kowych jest przewidziany w art. 38-44 u.p.e.a – wniosek o wy陰czenie prawa do rzeczy lub prawa maj徠kowego spod egzekucji. Osobie trzeciej, kt鏎a ro軼i sobie prawa do rzeczy lub prawa maj徠kowego, z kt鏎ego prowadzi si egzekucj zobowi您a podatkowych, przys逝guje uprawnienie wyst徙ienia do organu egzekucyjnego z 膨daniem ich wy陰czenia spod egzekucji. Termin z g這szenia wniosku o wy陰czenia rzeczy lub prawa spod egzekucji wynosi 14 dni od uzyskania przez osob trzecie wiadomo軼i o czynno軼i egzekucyjnej. Organ egzekucyjny obowi您any jest rozpozna 膨danie i wyda postanowienie w kwestii wy陰czenia w terminie 14 dni od zg這szenia 膨dania. 字odkiem ochrony s康owej w post瘼owaniu egzekucyjnym jest r闚nie tzw. pow鏚ztwo przeciw egzekucyjnego. Legitymacj do z這瞠nia skargi do s康u administracyjnego na postanowienia organ闚 egzekucyjnych maj zobowi您ania oraz wierzyciele podatkowi nie b璠帷y jednocze郾ie organem egzekucyjnym. Zawieszenie i umorzenie post瘼owania egzekucyjnego. W toku prowadzonego post瘼owania przymusowego, zmierzaj帷ego do wyegzekwowania zobowi您a podatkowych mog si pojawi okre郵one przeszkody w prowadzeniu egzekucji. W przypadku pojawienia si przeszk鏚 trwa造ch organ egzekucyjny winien podj望 postanowienie o umorzeniu post瘼owania. Postanowienie o umorzeniu post瘼owania egzekucyjnego wydaje organ egzekucyjny na 膨danie stron lub z urz璠u. Wstrzymanie post瘼owanie egzekucyjnego. Organom sprawuj帷ym nadz鏎 nad organami egzekucyjnymi przys逝guje, w szczeg鏊nie uzasadnionych wypadkach, prawo wstrzymania na czas okre郵ony czynno軼i egzekucyjnych podleg造ch im organ闚. O wstrzymaniu czynno軼i egzekucyjnych organ egzekucyjny rozstrzyga na wniosek zobowi您anego lub z urz璠u w formie postanowienia, na kt鏎e zobowi您anemu i wierzycielowi podatkowemu s逝篡 za瘸lenie. Na koszty egzekucyjne sk豉daj si op豉ty za czynno軼i egzekucyjne i wydatki zwi您ane z post瘼owaniem egzekucyjnym. Koszty egzekucyjne obci捫aj zobowi您anego z wyj徠kiem sytuacji, gdy zosta造 spowodowane niezgodnie z prawem wszcz璚iem lub jego prowadzeniem. Koszty mog by przymusowo 軼igane w trybie egzekucji 鈍iadcze pieni篹nych. Op豉ty za czynno軼i egzekucyjne pobierane s przez organ egzekucyjny za takstatywnie okre郵one czynno軼i wed逝g stawek kwotowych i proporcjonalnych. Ponadto z tytu逝 zwrotu wydatk闚 za wszystkie czynno軼i zwi您ane ze stosowaniem 鈔odk闚 egzekucyjnych, pobiera si z g鏎y od zobowi您anego tzw. op豉t manipulacyjn, w wysoko軼i 1% od kwoty egzekwowanych zaleg這軼i podatkowych, obj皻ych ka盥ym tytu貫m wykonawczym. Wydatki egzekucyjne s zwi您ane z kosztami faktycznie poniesionymi przez organ egzekucyjny w zwi您ku z prowadzeniem egzekucji, a obci捫aj帷ymi nast瘼nie zobowi您anego. Wierzyciel nie b璠帷y organem egzekucyjnym jest obowi您any do uiszczenia op豉ty od kwot 軼i庵ni皻ych egzekucyjnie, a tak瞠 wp豉conych w wyniku zastosowania 鈔odk闚 egzekucyjnych – w wysoko軼i 5% owych kwot. Op豉ta