Wyszukiwarka:
Artykuły > Studia >

Planowanie nakładów kapitałowych




Planowanie nakładów kapitałowych Decyzje inwestycyjne o charakterze rzeczowym i kapitałowym Uzyskanie przez przedsiębiorstwo sukcesu w warunkach gospodarki rynkowej zależy w znacznym stopniu od trafnie podejmowanej działalności rozwojowej. Racjonalne inwestowanie generuje przyszłe zyski inwestora oraz możliwe korzyści finansowe zarówno o charakterze społecznym, jak i ogólnogospodarczym w sensie wpływów podatkowych do budżetu państwa i /lub do budżetów lokalnych, a także zwiększenia liczby zatrudnionych. Działalność ta polega na angażowaniu przez przedsiębiorstwo zasobów pieniężnych w celu uzyskania przyszłych korzyści, przy czym ogólnie biorąc można ją ująć w trzech zasadniczych grupach: inwestycji rzeczowych, czyli realnych, realizowanych jako rozbudowa albo budowa nowych wydziałów, zakup i montaż maszyn produkcyjnych lub modernizacja linii technologicznych, inwestycji finansowych, czyli kapitałowych w postaci udziału w spółkach emisyjnych i nieemisyjnych, zakupu obligacji bądź deponowania czasowo wolnych lokat w bankach w postaci lokat terminowych, inwestycji niematerialnych, w których kapitał pieniężny przekształcony jest na wartości majątkowe na czas nieokreślony. Będą to inwestycje np. w zakresie badań podstawowych, prace marketingowe, podejmowane w dziedzinie rozwoju lub reklamy, których wyniki trudno jest ocenić. Nakłady rzeczowe ponoszone na powiększenie majątku trwałego inwestora polegają przede wszystkim na zakupie nowych urządzeń, środków transportu, rozbudowie istniejących bądź budowie nowych obiektów o różnym przeznaczeniu. W każdym jednak przypadku nakłady o charakterze inwestycyjnym stanowią dla inwestora znaczne obciążenie finansowe, przy czym wiążą się z określonym stopniem niepewności, czy zakładane efekty, które przedsiębiorstwo zamierza uzyskać, będą rzeczywiście osiągnięte w przyszłości. Jest to ryzyko rynkowe i finansowe wywoływane nie tylko zmianami koniunkturalnymi i działalnością gospodarczą podejmowaną przez konkurencyjne przedsiębiorstwa ale także z szerzej pojętym otoczeniem inwestora, czyli procesami inflacyjnymi oraz niestałością stosunków społecznych ekonomicznych i politycznych. Rozpatrując cele podejmowanych przedsięwzięć można rozgraniczyć je na: reinwestycje, czyli inwestycje odtworzeniowe polegające na zastąpieniu istniejących obiektów majątkowych przez nowe maszyny i urządzenia, bardziej wydajne i mniej kosztowne w eksploatacji, inwestycje rozwojowe, zwiększające skalę dotychczasowej działalności inwestora, przy tym decyzje podejmowane w odniesieniu do tych inwestycji wymagają prowadzenia poszerzonej analizy zbytu i prognoz popytu z uwzględnieniem reakcji, jaką mogą podjąć konkurenci, przedsięwzięcia inwestycyjne o charakterze strategicznym, które umożliwiają wprowadzenie nowych rodzajów produkcji bądź technologii, często przyczyniając się do zwiększenia pozycji przedsiębiorstwa zajmowanej dotychczas na rynku. Trafna decyzja inwestycyjna w tym zakresie jest szczególnie trudna, gdy uwzględni się konieczność prognozowania popytu na całkiem nowe wyroby, które mogłyby się pojawić na rynku dopiero po pewnym czasie (po oddaniu inwestycji do eksploatacji); przedsięwzięcia wiążące się z zapewnieniem poprawy warunków ekologicznych, bezpieczeństwa pracy i zabezpieczenia socjalnego z uwzględnieniem odpowiedzi na pytanie, czy zakładany cel zostanie osiągnięty w sposób efektywny. Wykorzystanie rachunku przepływów dla oceny opłacalności przedsięwzięć inwestycyjnych Wydatki i dochody ponoszone przez podmioty gospodarcze mogą być ujmowane jako przepływy pieniężne, czyli prognozowane w okresie wieloletnim w postaci strumienia nakładów i wpływów będących rezultatem podjęcia przez przedsiębiorstwo określonej inwestycji. Immanentną cechą wszelkich przedsięwzięć rozwojowych podejmowanych przez inwestora jest konieczność wcześniejszego ponoszenia wydatków pieniężnych po to, żeby w przyszłości osiągnąć efekty w postaci nadwyżki wpływów nad wydatkami. Konsekwencją realizacji inwestycji są więc rozłożone w czasie przepływy pieniężne, które odzwierciedlają wielkość nakładów i efektów w fazie przedinwestycyjnej, samej realizacji inwestycji, dochodzenia do projektowanych zdolności produkcyjnych oraz podczas eksploatacji stworzonego potencjału produkcyjnego. Ustalenie przepływów pieniężnych w kolejnych latach realizacji i funkcjonowania całego przedsięwzięcia wiąże się ze sprecyzowaniem poszczególnych elementów wpływów i wydatków z oszacowaniem ich wartości w kolejnych latach okresu obrachunkowego uwzględnianego w rachunku opłacalności przedsięwzięć rozwojowych. Trafne ustalenie przedstawionych elementów strumieni przepływów pieniężnych wymaga przyjmowania licznych założeń związanych z przyszłym poziomem aktywności gospodarczej inwestora i jego otoczenia, a przede wszystkim kosztów produkcji, rozmiarów sprzedaży i cen jednostkowych, możliwości pojawienia się na rynku bardziej nowoczesnych czynników produkcji oraz prognozowaniem postępu technicznego jaki może wystąpić w odniesieniu do danej działalności, reakcji konkurencji na sytuacje rynkową itp. Nie mniej opłacalnym jest jednak poniesienie nakładów na szerokie i w miarę dokładne rozpoznawanie przyszłości polegające na dokładniejszym oszacowaniu strumienia przepływów pieniężnych, gdyż warunkuje ono powodzenie podejmowanych decyzji inwestycyjnych przedsiębiorstwa. Rachunek opłacalności przedsięwzięć rozwojowych wymaga ustalenia przepływów pieniężnych netto we wszystkich latach okresu obrachunkowego, który jest sumą czasu realizacji (w tym czasu studiów przedinwestycyjnych), dochodzenia do projektowanych zdolności produkcyjnych oraz działalności eksploatacyjnej danego przedsięwzięcia, wyznaczając horyzont czasowy rachunku ekonomicznego. Ze względu na różny normatywny okres użytkowania poszczególnych obiektów majątkowych, uwzględnia się zwykle czas żywotności podstawowego dla danej działalności elementu majątku powstałego w wyniku poniesienia nakładów kapitałowych (rozwojowych). Koniec okresu obliczeniowego w praktyce nie zawsze przy tym będzie oznaczał rzeczywiste zakończenie działalności, gdyż ponoszone przez przedsiębiorstwo nakłady odtworzeniowe i modernizacyjne na niektóre obiekty mogą wydłużyć żywotność całego przedsięwzięcia. Proste metody oceny finansowej przedsięwzięć rozwojowych Dokonując wstępnej analizy finansowej określonego przedsięwzięcia inwestycyjnego każde przedsiębiorstwo ocenia stan posiadanych i zaplanowanych zasobów pieniężnych. Istotnym jest określenie zapotrzebowania i pełnego pokrycia środkami finansowymi zadania zarówno w toku jego realizacji, jak i w fazie eksploatacji obiektu poinwestycyjnego, przy czym rachunek, o którym mowa, przybiera postać prognostyczną. Podstawowym celem analizy jest zsynchronizowanie w czasie rozmiarów wydatków inwestycyjnych i eksploatacyjnych tak, aby zapewnić w określonych przekrojach - rocznych lub kwartalnych - wysokości przyszłych wpływów z eksploatacji inwestycji na poziomie wystarczającym dla pokrycia kosztów i zobowiązań finansowych z wykorzystaniem rachunku przepływów pieniężnych, o czym była już poprzednio mowa. Analiza finansowa uwzględnia więc odpowiednio: oszacowanie całkowitych źródeł nakładów inwestycyjnych; możliwości wyboru źródeł finansowania projektu; prognozowanie całkowitych kosztów bieżących produkcji; ocenę finansową projektu w warunkach ryzyka rynkowego. Do prostych metod oceny finansowej zalicza się takie, przy których wielkości nakładów i kosztów są ujmowane w wielkościach nominalnych, czyli niedyskontowanych na czas prowadzenia oceny. Powoduje to traktowanie nakładów i efektów w sposób równoważny, bez względu na czas ich rzeczywistego występowania. Innym uproszczeniem jest też oparcie oceny na wielkościach średnich, bez uwzględnienia okresów funkcjonowania analizowanych przedsięwzięć, co obniża wiarygodność oceny. Znajdują one jednak zastosowanie we wstępnym porównawczym etapie badawczym. Do prostych metod oceny finansowej zalicza się zwłaszcza ustalenie: okresu zwrotu nakładu, i prostej stopy zwrotu, Okres zwrotu jest to czas niezbędny do odzyskania poniesionych nakładów na realizację zadania z osiągniętych nadwyżek finansowych, czyli nadwyżek zysku netto i amortyzacji obliczanych dla poszczególnych lat eksploatowania przedsięwzięcia rozwojowego. Rok w którym nakłady zostaną zrównoważone przez nadwyżki finansowe, będzie zamykającym okresem zwrotu nakładów. Metoda ta pozwala na wyznaczenie najbardziej korzystnego wariantu projektu inwestycyjnego, przy czym przedsięwzięcie może zostać wstępnie zakwalifikowane do realizacji, gdy wyliczony okres zwrotu nakładów jest krótszy lub równy okresowi uznanemu przez inwestora za jeszcze dopuszczalny w układzie występującej konkurencji i ryzyka rynkowego. Wadą tej metody, traktowanej jako sposób selekcji przedsięwzięć inwestycyjnych jest pomijanie w niej zmian pieniądza w czasie, zwłaszcza, gdy okres zwrotu nakładów jest relatywnie długi w sytuacji wieloletniego cyklu realizacyjnego i niskich kwot nadwyżek finansowych. W takiej sytuacji należałoby, dla obliczenia zaktualizowanej wartości nadwyżki finansowej w kolejnych latach uwzględnić utratę wartości pieniądza. W tej sytuacji warto jednak podkreślić zaletę metody zwrotu nakładów jaką jest potrzeba jego obliczenia. Metoda ta służy głownie pomiarowi płynności nakładów. Nie jest miernikiem ich rentowności. Preferuje przy tym inwestycje przynoszące szybkie efekty, zwłaszcza skoncentrowane w początkowym okresie eksploatacji obiektu. Podejście takie znajduje zastosowanie szczególnie w gospodarce nieustabilizowanej, w której prognoza przyszłych warunków działania jest utrudniona, sprzyjając a nawet wymuszając skracanie horyzontu gospodarczego. Wstępną ocenę przedsięwzięć inwestycyjnych można przeprowadzić stosując również współczynnik prostej stopy zwrotu. Określa on stosunek rocznego zysku osiąganego z przedsięwzięcia do wartości zaangażowanego kapitału niezbędnego o sfinansowanie początkowych nakładów inwestycyjnych. Miernik ten pozwala - w sposób bardzo uproszczony - na ocenę opłacalności poszczególnych projektów inwestycyjnych w celu wyboru najbardziej opłacalnego. Rozróżnia się kilka formuł ustalania prostej stopy zwrotu w zależności od przyjęcia rocznego zysku netto odnoszonego bądź do łącznego kapitału zaangażowanego, bądź tylko do kapitału własnego. Inwestor może dokonać różnego wyboru roku bazowego, gdyż zmianom podlegają tak rozmiary produkcji, jak i wysokość odsetek od zaangażowanych kredytów czy zwolnienia lub czasowo obowiązujące ulgi podatkowe. W tym aspekcie w prowadzonej analizie można wykorzystać współczynnik prostej stopy zwrotu ustalony w oparciu o wielkości uśrednionego zysku rocznego netto odniesionego do łącznego zaangażowania kapitału lub tylko do kapitału własnego. Każda z przedstawionych wyżej prostych metod oceny finansowej przedsięwzięcia rozwojowego stanowi uproszczony sposób badań wstępnych, służąc jako narzędzie pomocnicze. Ostateczną decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu określonego projektu inwestycyjnego powinna jednak bazować na rachunku ekonomicznym wykorzystującym miary dyskontowe. 4. Wartość zaktualizowana netto (NPV) Możliwość zwrotu zainwestowanego kapitału czyli osiągnięcie zysku stanowi podstawowe kryterium oceny decyzji inwestycyjnej każdego podmiotu gospodarczego w związku z czym analiza rentowności inwestycji oparta jest na określeniu stosunku rozmiarów przewidywanego zysku do zainwestowanego kapitału. Uwzględniający możliwość częściowego sfinansowania projektu ze środków kredytowych to, chociaż w obszarze zainteresowania inwestora leży głownie ustalenie relacji zysku netto do kapitału własnego, jednak analiza rentowności powinna być odnoszona do całkowitych nakładów inwestycyjnych czyli do zaangażowanego kapitału zakładowego oraz kredytów jako źródeł pokrycia finansowego przedsięwzięcia. Stopę zysku uzyskanego z obiektów poinwestycyjnych według ich całkowitych nakładów należy porównywać do aktualnej stopy procentowej występującej na rynku kapitałowym. W innym ujęciu inwestor powinien uzyskać stopę zysku równoważną stopie procentowej od lokat długoterminowych powiększonej o premię z tytułu podejmowanego ryzyka, przy czym w sytuacji częściowego kredytowania rzeczowego przedsięwzięcia inwestycyjnego - docelowo stopa zysku powinna tez pokryć koszty obsługi zadłużenia. W tej sytuacji oczekiwana stopa zysku powinna być co najmniej równa średniej ważonej stopie procentowej od kapitału pożyczonego i lokat terminowych powiększonej o premię z tytułu ryzyka przedsiębiorcy. Wartość zaktualizowana netto uzyskana przez zdyskontowanie, oddzielne dla każdego roku, różnicy między wpływami i wydatkami pieniężnymi przez cały okres funkcjonowania obiektu, stanowi jedną z podstawowych i chyba najbardziej pełną z metod oceny opłacalności przedsięwzięć inwestycyjnych. Odzwierciedla ona korzyści przewidywane do uzyskania z tytułu projektu inwestycyjnego w postaci nadwyżki przychodów nad kosztami inwestycyjnymi i operacyjnymi. Różnicę tę dyskontuje się na moment, w którym przewiduje się rozpoczęcie budowy obiektu inwestycyjnego. Okres dyskontowania powinien być równy okresowi eksploatacji obiektu, dla budynków i budowli wynosi on od 30 do 40 lat, dla maszyn i urządzeń 10-15 lat, dla środków transportu 4-5 lat. Najczęściej do okresu dyskontowania przyjmowany jest okres budowy, czyli cykl realizacji, powiększony o przewidywane lata funkcjonowania obiektu poinwestycyjnego. Miernik zaktualizowanej wartości netto (z ang. Net Present Value - NPV) oblicza się stosując następująca formułę: gdzie: NPV - wartość zaktualizowana netto określająca obecną wartość wpływów i wydatków pieniężnych związanych z realizacją inwestycji NCFt - wpływ środków pieniężnych w kolejnych latach (ang. Net Cash Flow) i - stopa dyskontowa I - wielkość nakładów kapitałowych. Stopa dyskontowa powinna być równa aktualnej stopie oprocentowania płaconej przez kredytobiorcę lub aktualnej stopie oprocentowania dla kredytów długoterminowych dostępnych na rynku kapitałowym, gdyż ma ona odzwierciedlenie możliwości alternatywnego zaangażowania kapitału czyli prawdopodobną stopę zysku od innego zastosowania środków pieniężnych. Minimalna stopa zyskowności kapitału zaangażowanego w przedsięwzięcie inwestycyjne powinna uwzględniać co najmniej koszt kapitału, o czym wyżej, powiększony o subiektywnie ocenianą marżę ryzyka finansowego związanego z danym zadaniem. Jeżeli tak ustalona stopa zyskowności jest niższa od stopy zyskowności majątku już osiąganej przez inwestora, to powinno uwzględnić się jako minimum tę druga wielkość, ażeby utrzymać wartość przedsiębiorstwa na co najmniej dotychczasowym poziomie. Istotnym elementem formuły wartości bieżącej (zaktualizowanej) netto w rachunku ekonomicznej efektywności inwestycyjnej jest formuła rachunku dyskonta, którego wyliczanie ułatwiają współczynniki aktualnej wartości przyszłych płatności zamieszczone w tablicy 2 (por. aneks). Uwzględniając możliwość wykorzystania współczynników dyskonta i określając je symbolem Kdj wzór można przekształcić następująco: gdzie: NPV - wartość zaktualizowana netto określająca obecną wartość wpływów i wydatków pieniężnych związanych z realizacją inwestycji NCFt - wpływy środków pieniężnych w kolejnych latach „t” Kdj - współczynnik dyskonta I - wielkość nakładów kapitałowych Przykład Przedsiębiorstwo stosując metodę zaktualizowanej wartości netto ma ocenić opłacalność przedsięwzięcia inwestycyjnego, którego nakłady wynoszą 24 000 w jednorocznym cyklu realizacji, a strumień dochodów pieniężnych netto przedstawiają następujące liczby przy stopie dyskontowej - w związku z realnie dodatnia stopa procentową w warunkach inflacji - 28 % w skali rocznej. Lata Nominalne nadwyżki pieniężne Współczynniki dyskontowe dla 28 % Zdyskontowane nadwyżki pieniężne netto 0 1 2 3 4 - 24,000 300 15.000 20.000 25.000 1,00000 0,78125 0,61035 0,47684 0,37253 - 24.000,00 234,37 9.155,25 9.536,80 9.313,25 36.300 4.239,67 Przedsięwzięcie inwestycyjne uzyskuje wartość dodatnia w czwartym roku eksploatacji na poziomie 4.239,67 świadcząc, że z finansowego punktu widzenia podjęcia się jego realizacji jest uzasadnione, gdyż wartość uzyskiwanych nadwyżek finansowych z obiektów poinwestycyjnych jest większa od środków pieniężnych zaangażowanych w jego realizację. W innym ujęciu jeżeli: NPV ³ 0 przedsięwzięcie jest akceptowane NPV < 0 przedsięwzięcie kwalifikuje się do odrzucenia. Poziom NPV jest uzależniony zarówno od wielkości i czasowego rozłożenia przepływów pieniężnych netto jak i od przyjętej do obliczeń stopy procentowej. Zwieszenie wysokości stopy dyskontowej prowadzi bezpośrednio do obniżenia zaktualizowanej wartości przepływów pieniężnych w kolejnych latach okresu przyjętego do obliczeń. Stopa procentowa, stanowiąc wyraz minimalnej normy efektywności przedsięwzięcia inwestycyjnego, odzwierciedla wartość graniczną przy czym dodatnia wartość zaktualizowana netto przedsięwzięć inwestycyjnych powinna zostać wykorzystana do wyznaczenie najbardziej opłacalnego wariantu rozwojowego. Przy dokonywaniu wyboru możnaby wyróżnić dwie sytuacje: porównywane zamierzenia inwestycyjne wymagają jednakowych nakładów kapitałowych tak co do rozłożenia ich w czasie, jak i co do łącznej ich wysokości; porównywane zamierzenia inwestycyjne wymagają poniesienia nakładów kapitałowych niejednakowo rozłożonych w czasie i o niejednakowej łącznej ich wysokości. W pierwszym przypadku dokonanie wyboru najbardziej opłacalnego wariantu można wyznaczyć wprost wykorzystując wyniki wartości zaktualizowanej netto. W sytuacji drugiej, dla porównania różnych z punktu widzenia nakładów kapitałowych przedsięwzięć, należałoby wykorzystać wskaźnik wartości zaktualizowanej netto, który jest relacją NPV do wartości obecnej wymaganego nakładu inwestycyjnego, a określany jest wzorem: gdzie: NPVR - wskaźnik wartości zaktualizowanej netto (z ang. Net Present Value Ratio) NPV - wartość zaktualizowana netto PVI - obecna wartość wymaganego nakładu inwestycyjnego (z ang. Present Value of       the Investment). Ustalając wskaźnik wartości zaktualizowanej netto według wzoru dla przykładu 18 uzyskuje się następujące wartości: Współczynnik procentowy równy lub wyższy od jedności potwierdza, że przewidywane nadwyżki finansowe netto pozwolą na zwrot zaangażowanych kapitałów z uwzględnieniem zakładanego ich kosztu. 5. Szacowanie wewnętrznej stopy zwrotu (IRR) W podobny sposób jak metoda zaktualizowanej wartości netto, wewnętrzna stopa zwrotu (z ang. Internal Rate of Return - IRR) polega na zastosowaniu stopy dyskontowej przy której zaktualizowana wartość nakładów pieniężnych porównywana jest z zaktualizowaną wartością przepływów pieniężnych. Jest to stopa, przy której wartość zaktualizowana efektów jest równa zaktualizowanej wartości nakładów inwestycyjnych, a NPV = 0. Można założenie to przedstawić wykorzystując następującą formułę: W innym ujęciu tego problemu - stosuje się tu odpowiednią adaptację wzoru. Kalkulacja stopy zwrotu początkowych nakładów inwestycyjnych jest jednak bardziej złożona i wymaga zastosowania metody prób i błędów dla przyjęcia za podstawę, w punkcie wyjścia, dwóch stóp dodatniej i ujemnej o stosunkowo niedużym rozwarciu. Po ustaleniu tych stóp oprocentowania trzeba ustalić sumy nadwyżek finansowych oddzielnie dla stopy zwrotu, przy której różnica ma charakter dodatni i oddzielnie dla stopy, przy której różnica ma charakter ujemny. Wynik dodatni podzielony przez łączną sumę odchyleń dodatnich i ujemnych stwarza podstawę do kalkulowania właściwej dla danego przedsięwzięcia stopy oprocentowania kapitału, czyli stopy zwrotności nakładów inwestycyjnych. Przykład Zgodnie z założeniami przykładu 18 w razie realizacji projektu inwestycyjnego uzyskano by nadwyżkę finansową netto wynosząca w czwartym roku 4.239,67 przy zakładanej stopie kosztu kapitału na poziomie 28%. W sytuacji gdyby koszt kapitału uległ zwiększeniu np. do 30% i 32% współczynnik NPV ulegnie zmianom zaprezentowanym w zestawieniu: Lata Nadwyżka nominalna Współ-czynniki dyskon-towe dla 28% NPV dla 28% Współ-czynniki dyskon-towe dla 30% NPV dla 30 % Współ-czynniki dyskon-towe dla 32% NPV dla 32% 0 1 2 3 4 -24.000 300 15.000 20.000 25.000 1,00000 0,78125 0,61035 0,47684 0,32253 -24.000 234,37 9155,25 9536,80 9313,25 1.00000 0,76923 0,59172 0,45517 0,35013 -24,000 230,77 8875,80 9103,40 8753,25 1,00000 0,75750 0,57392 0,43480 0,32939 -24.000 227,25 8608,80 8696,00 8234,75 36.300 4239,67 2963,22 -1766,8 W danej sytuacji możnaby jeszcze zaakceptować stopę oprocentowania kapitału na poziomie 30 %, gdyż 32 % daje już wartość ujemną. Formułę wartości, o których mowa można uwzględnić w interpolacji liniowej, przy której wzór dla określenia granicznej stopy dyskontowej przybiera postać: gdzie: IRR - wewnętrzna stopa zwrotu NPV0 - NPV przy niższej stopie dyskontowej NPV1 - NPV przy wyższej stopie dyskontowej in0 - niższa stopa dyskontowa in1 - wyższa stopa dyskontowa. Podstawiając odpowiednie wielkości uzyska się: IRR = 31,25 % Obliczona IRR podaje graniczną, jeszcze opłacalną stopę procentową po której inwestor mógłby pozyskać kapitał, czyli 31,25 %, a przyjęty w przykładzie koszt kapitału na poziomie 28 % wskazuje wyraźnie (z finansowego punktu widzenia), że przedsięwzięcie to może być zaakceptowane do realizacji. 6. Związki zachodzące pomiędzy NPV i IRR Metody omówione w poprzednich punktach tego rozdziału stosowane do pojedynczych przedsięwzięć inwestycyjnych pozwalają na ustalenie, czy dane realizować czy odrzucać. Można je też stosować w rankingu w odniesieniu do kilku porównywalnych przedsięwzięć z punktu widzenia ich efektywności finansowej. Dokonując hierarchizowania poszczególnych zadań rozwojowych okazuje się często, że hierarchia daje odmienne wyniki: nie zawsze uzyskuje się zbieżność ocen przy porównaniu metody NPV oraz IRR. Zmiany w pozycji rankingowej występują w sytuacji, gdy: analizowane zadania znacznie różnią się wielkością nakładów inwestycyjnych; analizowane zadania maja nierównomiernie rozłożone w czasie wpływy pieniężne w różnych okresach trwania eksploatacji, a także różna jest długość okresu obliczeniowego uwzględnianego w rachunku. W sytuacji, gdy zastosowanie metody NPV i IRR daje wyniki przeciwstawne, należy dokonać wyboru decyzji w oparciu o jedną z nich. Wybór metody NPV jest częściej zalecanym, gdyż daje wiarygodne wyniki, co jest konsekwencją przyjętych przy jej konstrukcji wskaźników dyskontowych dotyczących stopy reinwestycji przepływów pieniężnych uzyskiwanych z obiektów poinwestycyjnych. Wzór NPV bazuje na założeniu, że uzyskiwane przepływy pieniężne netto będą reinwestowane według stopy procentowej stanowiącej podstawę przyjętych obliczeń. Stosując formułę IRR zakłada się, że stopa procentowa uzyskiwana z reinwestycji kapitału będzie równa przyjętej wewnętrznej stopie zwrotu danego przedsięwzięcia, które to założenie może okazać się w praktyce trudne do zrealizowania. Jest ona jednak niezawodna dla podjęcia decyzji o akceptacji lub odrzuceniu pojedynczego przedsięwzięcia inwestycyjnego w podobny sposób jak czynią to wyniki metody NPV. W odniesieniu do rozpatrywanych przykładów nie można dość wyraźnie nie podkreślić, że wysoka stopa dyskontowa, spowodowana sytuacja inflacyjną i wysokim kosztem kapitału, powoduje z jednej strony podwyższenie wymogów efektywnościowych przedsięwzięć inwestycyjnych, z drugiej zaś - dążenie do skracania okresu odzyskiwania kapitału co, łącznie biorąc, przyczynia się do akceptacji wyłącznie przedsięwzięć rozwojowych o charakterze szybkorentujących. krugerrand