Wyszukiwarka:
Artykuły > Wypracowania >

Pesymizm i dekadentyzm w liryce Kazimierza Przerwy Tetmajera.




Dekadentyzm - skrajnie pesymistyczna postawa wobec życia, niewiara w sens życia, brak celu w życiu, bierność i zniechęcenie."Nie wierzę w nic" Sonet utrzymany jest w tonie skrajnego pesymizmu posuwającego się aż do granic, do negacji wszystkiego. Podmiot liryczny neguje wartość oraz możliwość istnienia życia uporządkowanego, posiadającego określony cel. Zniszczeniu uległy wszelkie ideały, marzenia i programy. Życie bez jakichkolwiek perspektyw, bez możliwości urzeczywistnienia swoich dążeń jest życiem bezsensownym. Jedynym pragnieniem jest nirwana."Koniec wieku XIX"Podmiot liryczny usiłuje odpowiedzieć na pytanie o sens ludzkiego życia. Można w końcu XIX wieku zdecydować się na przekleństwa, ironię, walkę, rezygnację. Jednak w odpowiedzi na propozycję padają pytania retoryczne, stanowiące jednocześnie negację każdej z wymienionych wcześniej postaw. Podmiot liryczny neguje zarówno te postawy, które wynikają z ideałów romantycznych, jak i te wynikające z ideałów pozytywistycznych. Walka słabego człowieka z otaczającym go światem jest z góry skazana na niepowodzenie, wyjściem z tej beznadziejnej sytuacji nie może być nawet rezygnacja, poddanie się okrutnej rzeczywistości. Człowiek żyjący na przełomie XIX i XX wieku jest zagubiony, bezradny, przeczuwa nadchodzącą zagładę, ale nie potrafi w żaden sposób się jej przeciwstawić."Hymn do Nirwany" Posiada formę litanii stanowiącej wezwanie nirwany. Pragnieniem nirwany jest naturalną konsekwencją przyjęcia przez Tetmajera postawy dekadenckiej. Życie jawi się jako ciąg niekończących się cierpień, więc podmiot liryczny zwraca się prośbą do nirwany, błagając ją o uwolnienie go od nieznośnego brzemienia ziemskiej egzystencji, okres cierpień i męczarni. Podmiot liryczny pragnie pozbyć się ciężaru jaki stanowią dla niego obrazy krzywd i cierpień ludzkich, poczucie własnej bezsilności wobec cierpienia drugiego człowieka oraz brak wpływu na kształt świata. Nirwana jest zbawieniem, religią, najwyższym bóstwem.