POWSTANIE RUCHU NARODOWEGO Przyczyny : ® sprawa polska przeżywała kryzys, nikt się nią nie interesował, ® istniało zagrożenie bytu narodowego ( rusyfikacja i germanizacja ) ® idee pracy organicznej nie były widoczne, nie dało się ich stwierdzić, ® istniało realne zagrożenie, że mieszkańcy Galicji zrezygnują z niepodległości na rzecz autonomii, ® popularne stawały się idee internacjonalizmu ( łączenie się robotników ponad granicami państw ) ® popularne stawały się hasła kosmopolityzmu Pisarze czasopism głoszące hasła niepodległościowe ® „Głos” – Warszawa – Jan Popłowski i Józef Potocki : wracał do tradycji powstań narodowych, prawdziwą się narodu – lud, propagował walkę o niepodległość, nawoływał do walki z obcą burżuazją ® „Zet” Związek Młodzieży Polskiej – Kraków – Zygmunt Balicki – zjednoczyć Polaków z 3 zaborów, umocnić pozycję narodu polskiego ® Liga Polska – Szwajcaria – Zygmunt Miłkowski, Zygmunt Balicki – przygotować środki do czynnego wystąpienia przeciw zaborcy, zjednoczyć Polaków we wszystkich 3 zaborach, odbudować Polskę w granicach z przed rozbiorów z ustrojem republikańskim Pod wpływem emigracji tworzy się Liga Narodowa w 1893 w Warszawie. Jan Popłowski, Zygmunt Balicki, Roman Dmowski – ojciec polskiego Ruchu Narodowego ) Cele : piętnowano ucisk carski, krępujący rozwój gospoarczy i kulturalny Królestwa, krytykowano obóz ugodowców za lojalność wobec Rosji, głosili hasła solidaryzmu narodowego, obrony interesow polskich, potępiano klasowy ruch robotniczy, nawoływano do walki o niepodległość. W 1897 przekształca się w Stronnictwo Demokratyczno Narodowe ( Ndecja ) – Nacjonalizm, Antysemityzm, konieczność walki o ściśle polskie interesy. W 1904 Ndecja powstaje w Prusach, 1905-Austria. Ndecja zakłada stowarzyszenia kulturalne, oświatowe, biblioteki, wydaje prasę np. „Przegląd Wszechpolski”, „Polak” POWSTANIE PARTII CHŁOPSKIEJ Przyczyny : nędza galicyjska, największe swobody – autonomia galicyjska, duże rozdrobnienie gospodarstw, bardzo liczna warstwa chłopska, istniały tradycje walk chłopów o swoje prawa, toczy się ciągła walka o serwituty, istnieje koneiczność organizowania się, zdobywania praw politycznych i miejsc w parlamencie. Stanisław Stojałowki – inicjator ruchu ludowego w Galicji, poseł na galicyjski sejm krajowy, głosząc solidaryzm społeczny organizował wiece społeczne, kółka rolnicze, czytelnie, piętnował ustawy krzywdzące wieś, niewłaściwe rozwiązywanie kwesti serwitutów. Rzucił hasło „chłopi wybierajcie chłopa” Bolesław i Maria Wysłanchanie – wydawali „Przegąd społeczny”, współorganizatorzy PSL, dążył do zrównania politycznego z ziemiaństwem, celem było również podniesienie poziomu politycznej emancypancji wsi. Walka o prawa polityczne dla chłopów, działacz ruchu ludowego, poseł na sejm krajowy, utworzył organizację zjednoczenie Ludu po 1935. Usunął się z życia politycznego Stanisław Potoczek – chłopski działącz polityczny, organizował chłopów do legalnej działalności, poseł na sejm, utworzył związek stronnictwa chłopskiego Jan Stopiński – działacz ruchu ludowego, publicysta, prezes związku chłopskiego. O co walczył ruch ludowy : Emancypancja polityczna wsi, serwituty, żeby panowała równość, podniesienie poziomu oświaty i bytu nauczyciela, walka z caratem o niepodległość, walka z germanizacją, szerszy dostęp do oświaty wsi, dążenie do zmian sejmowej ordynazji wyborczej, dążenie do ulg dla rolnictwa, przemysłu i rzemiosł, konieczność zaprowadzenia powszechnego głosowania, zniesienie ciężkich opłat dla sądów, zniesienie ustawy drogowej, walka o zniesienie systemu kurialnego, tanie kredyty, wolność pracy, myśli, tępienie lichwy, prawa socjalne, prawo do emigracji.
Najczęściej czytane
Adam Mickiewicz "Dziady część III"
Mit grecki - pojęcie i podział
Biblia
Literatura parenetyczna; ideał rycerza i władcy, ascety - świętego, oraz kochanka
Quo Vadis
Adam Mickiewicz „Dziady” cz. II, IV, I
Topos śmierci w kulturze i sztuce średniowiecza
"Treny" J. Kochanowskiego
Henryk Sienkiewicz „Potop”
„Pan Tadeusz” czyli Ostatni zajazd na Litwie...
Molier "Świętoszek" - charakterystyka Tartuffe'a
Filozofia starożytnej Grecji i Rzymu
Barok - literackie i ideowe wyznanie epoki
Barok - charakterystyka epoki.
Filozofowie greccy.
Wybrane mity greckie, ich sens oraz ponadczasowy charakter
Wizja Boga, świata i człowieka...
"Świętoszek” Molier’a – charakterystyka postaci
Stanisław Wyspiański “Wesele”
Porównaj dwie wybrane relacje literackie z życia w obozach