Wyszukiwarka:
Artyku硑 > Studia >

POLITYKA PIENI石NA – ISTOTA, CELE, INSTRUMENTY, DZIANIE, WADY, ZALETY




POLITYKA PIENI石NA – ISTOTA, CELE, INSTRUMENTY, DZIANIE, WADY, ZALETY Polityka pieni昕na polega na u縴ciu poda縴 pieni眃za jako instrumentu realizacji og髄nych cel體 polityki gospodarczej. Instytucj publiczn, za pomoc kt髍ej pa駍two prowadzi polityk pieni昕n jest bank centralny, kt髍y spe硁ia 3 funkcje: 1) jest instytucj emituj眂 pieni眃z got體kowy 2) jest bankiem bank體 3) jest bankiem pa駍twa – sprawuje kontrol nad poda勘 pieni眃za, finansuje deficyt bud縠tu pa駍twa G丑wnym celem polityki pieni昕nej jest zapewnienie stabilno禼i cen. Bank centralny mo縠 wp硑wa na realizacj og髄nych cel體 polityki ekonomicznej tylko w spos骲 po秗edni, przez regulacj zmiennych b阣眂ych celami po秗ednimi polityki pieni昕nej. Cele po秗ednie musz spe硁ia 3 warunki: a) reagowa鎎) na instrumenty polityki pieni昕nej c) pozosta鎑) w jednoznacznej relacji z celami og髄nymi polityki ekonomicznej e) by鎓) 砤two obserwowalne Takie zmienne jak poda pieni眃za, stopy procentowe, kurs walutowy – pe硁i rol wska糿ik體 (indykator體) polityki pieni昕nej, tzn. przekazuj informacje czy polityka pieni昕na jest bardzie ekspansywna czy restrykcyjna. Regulowanie poda縴 pieni眃za W砤dze publiczne usi硊j dostosowa wzrost poda縴 pieni眃za do poziomu przewidywanej aktywno禼i gospodarczej oraz nie daj眂ego si unikn辨 wzrostu cen. R體nanie Fishera: M*V=P*T M-masa pieni昕na V-pr阣ko舵 cyrkulacji (jest do舵 sta砤 w czasie) P-przeci阾ny poziom cen T-liczba transakcji 2 definicje pieni眃za w obiegu: 1) w w眘kim znaczeniu=> M1=got體ka+depozyty na 勘danie 2) w szerszym znaczeniu=> quasi-pieni眃z (substytuty pieni眃za): M2=M1+depozyty terminowe w bankach komercyjnych M3=M2+depozyty terminowe niebankowych instytucji finansowych Bank centralny mo縠 wp硑wa na poda pieni眃za: ð bezpo秗ednio – przez kontrol bazy monetarnej, czyli zasobu pieni眃za wielkiej mocy (got體ka w obiegu pozabankowym oraz rezerwy got體kowe bank體 komercyjnych); kontrola ta odbywa si przez operacje otwartego rynku maj眂e bezpo秗edni wp硑w na rezerwy got體kowe bank體 komercyjnych ð po秗ednio – przez bezpo秗ednie oddzia硑wanie na poziom st髉 % Poda pieni眃za = Baza Monetarna * Wska糿ik kreacji pieni眃za Operowanie zmianami st髉 % Stopa procentowa jest cen p砤con przez po縴czkobiorc posiadaczowi kapita硊 po縴czkowego lub oszcz阣zaj眂emu, kt髍y zdeponowa w banku sw骿 pieni眃z. We wsp蟪czesnej gospodarce st. % pe硁i 2 funkcje: funkcj wska糿ika – informuje o polityce pieni昕nej i o intencjach rz眃u funkcj bod糲a – jednak wp硑w st.% na realne procesy gospodarcze jest ograniczony, bo: a. reakcja sektor體 gospodarki na zmian st.% jest zr罂nicowana b. niekt髍e inwestycje maj podstawowe znaczenie dla przetrwania przedsi阞iorstw (modernizacja) c. rentowno舵d. inwestycji musi by鎒. oceniania w d硊gim okresie f. restrykcyjne oddzia硑wanie st.% zale縴 tak縠 od inflacji Zbyt wysoka st.% nadmiernie hamuje konsumpcj i inwestycje, zbyt niska natomiast nie zapewnia odpowiedniej mobilizacji oszcz阣no禼i oraz odpowiedniej selekcji inwestycji z punktu widzenia ich efektywno禼i. Oddzia硑wanie na kurs walutowy Stabilizacja kursu walutowego jest celem po秗ednim polityki pieni昕nej. Orientowanie si na kurs walutowy oznacza, 縠 uwzgl阣nia si jego du縴 wp硑w na ceny eksportu i importu oraz po秗edni wp硑w na poziom cen krajowych. Spadek p硑nnego kursu walutowego znaczy, 縠 polityka pieni昕na jest zbyt liberalna i 縠 nadmierny popyt wywo硊je nadwy縦 importow oraz towarzysz眂 temu deprecjacj waluty krajowej. Nadmiernie restrykcyjna polityka pieni昕na powoduje nadwy縦 eksportow i aprecjacj waluty krajowej. Kurs walutowy nie w pe硁i wyra縜 zmiany w sytuacji i polityce pieni昕nej poniewa: wp硑wa na poziom cen krajowych i jest przez nie determinowany wahania kursu walutowego, zw砤szcza w kr髏kich okresach, s wywo砤ne: · zmianami stopy inflacji w kraju i za granic · przep硑wami kapita硊 · interwencjami walutowymi w砤dz · koniunkturalnymi zmianami w gospodarce 秝iatowej Instrumenty polityki pieni昕nej mo縩a podzieli na 2 grupy: instrumenty za pomoc kt髍ych bank centralny oddzia硑wuje na p硑nno舵 bankow (czyli poda kredyt體 oraz ma ich koszt) instrumenty typu administracyjnego zwi眤ane z bezpo秗edni kontrol banku centralnego nad dzia砤lno禼i kredytow systemu bankowego Oddzia硑wanie na p硑nno舵 bankow: Bank centralny oddzia硑wuje na p硑nno舵 bankow kontroluj眂 sum rezerw stawianych do dyspozycji bank體 komercyjnych oraz wp硑waj眂 na koszt korzystania z tych rezerw. Czyni to za pomoc 3 instrument體: zmiany stopy redyskontowej – polega na ustalaniu przez bank centralny stopy redyskontowej (stopy % stosowanej przez bank centralny przy udzielaniu po縴czek bankom komercyjnym) operacji otwartego rynku – wywieraj bezpo秗edni wp硑w na wielko舵 rezerw bank體 komercyjnych, a tym samym na rozmiary dost阷nego kredytu oraz na ilo舵 pieni眃za w obiegu. Operacje otwartego rynku s to dzia砤nia polegaj眂e na kupowaniu i sprzedawaniu przez bank centralny publicznych papier體 warto禼iowych. Je縠li bank centralny skupuje emitowane przez rz眃 pap. warto禼iowe, to zwi阫szaj si rezerwy got體kowe bank體 komercyjnych (zwi阫sza si baza monetarna=>rozw骿 operacji kredytowych i zwi阫szenie poda縴 pieni眃za). O.o.r. s uwa縜ne za najskuteczniejszy instrument polityki pieni昕nej. ustalaniu poziomu rezerw obowi眤kowych – (rezerwy obowi眤kowe to cz甓 rezerw ca砶owitych znajduj眂ych si w banku, kt髍a z mocy prawa nie mo縠 by wykorzystywana do tworzenia pieni眃za przez udzielanie po縴czek). Wyra縜 si ja w % depozyt體 p砤tnych na 勘danie z硂縪nych w banku. Je縠li bank centralny chce zwi阫szy poda pieni眃za (ekspansywna lub mi阫ka polityka pieni昕na) to mo縠: obni縴 stop redyskontow w celu zwi阫szenia rozmiar體 po縴czek udzielanych bankom komercyjnym zakupi wyemitowane przez rz眃 papiery warto禼iowe na otwartym rynku obni縴 poziom wska糿ika rezerw obowi眤kowych Je縠li bank centralny chce zmniejszy poda pieni眃za (restrykcyjna/twarda polityka pieni昕na), to mo縠: podwy縮zy stop redyskontow i w ten spos骲 ograniczy og髄n sum po縴czek udzielanych bankom komercyjnym przez podwy縮zenie stopy dyskontowej sprzedawa wyemitowane przez rz眃 papiery warto禼iowe posiadane przez bank centralny podwy縮zy poziom wska糿ika rezerw obowi眤kowych Wzrost poda縴 pieni眃za i obni縠nie st.% zwi阫sza popyt globalny, a w konsekwencji inwestycje, zatrudnienie oraz poziom aktywno禼i gospodarczej. Bezpo秗ednia kontrola kredyt體 bankowych – racjonowanie kredyt體: Polega na ograniczaniu sposobami administracyjnymi wzrostu podstawowego 紃骴砤 pieni眃za tzn. wzrostu kredyt體 bank體 i innych instytucji finansowych. Zalet racjonowania kredyt體 jest to, 縠 umo縧iwia skuteczn kontrol podstawowego 紃骴砤 kreacji pieni眃za. Wadami s: szkodzenie konkurencyjno禼i mi阣zy bankami szkodzenie utrzymaniu r體nowagi za pomoc st. % przeszkadzanie w ukszta硉owaniu si jej na poziomie zapewniaj眂ym efektywn selekcj inwestycji. Selektywna polityka kredytowa polega na uruchamianiu instrument體, kt髍e dzi阫i zastosowaniu swoich procedur (np. racjonowanie kredyt體) lub dzi阫i po秗ednictwu sieci instytucji finansowych modyfikuj zachowania instytucji po縴czkowych lub u砤twiaj dost阷 do kredytu pewnej kategorii przedsi阞iorc體. Instrumentem selektywnej polityki kredytowej s kredyty o preferencyjnej stopie procentowej. Polityka ta musi uwzgl阣nia nast阷uj眂e warunki: nie mo縠 narusza zasad globalnej polityki pieni昕nej dzia砤nia selektywne musz by jasno zdefiniowane r體nie w celu zapewnienia dobrej alokacji zasob體 Polityka pieni昕na musi by prowadzona w spos骲 precyzyjnie zwi眤any z polityk dochodow i polityk bud縠tow. Polityka pieni昕na wp硑wa na poziom cen i powinna zapewni ich stabilno舵. Silnie restrykcyjna polityka pieni昕na mo縠 powodowa redukcj zatrudnienia, a nadmiernie ekspansywna sprzyja tendencjom inflacyjnym i mo縠 powodowa 勘dania p砤cowe. zespo硑 muzyczne na wesele