Wyszukiwarka:
Artykuły > Studia >

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI




PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI I Przedmiot i metody rachunkowości a) Rachunkowość – jest to system obserwacji , pomiaru i ewidencji oraz przetwarzania danych dotyczących działalności gospodarczej przedsiębiorstw ( jednostek gosp.) Uzyskane informacje ekonomiczne z rachunkowości są niezbędne w procesie zarządzania firmą , do podejmowania decyzji bieżących ( operatywnych ) , strategicznych . b) Rachunkowość – to całkowity i zwarty system ciągłego oraz systematycznego gromadzenia i przetwarzania danych oraz prezentacji informacji ekonomiczno – finansowych . Przedmiot rachunkowości Przedmiotem rachunkowości są środki gospodarcze ( majątek ) źródła ich pochodzenia ( fundusze – kapitały ) oraz procesy gospodarcze ( zaopatrzenie , produkcja ) , a także wyniki finansowe osiągnięte z działalności gospodarczej . Metody rachunkowości Metoda bilansowa – polega na dwustronnym i równoważnym ujmowaniu i przetwarzaniu zdarzeń gospodarczych oraz majątku jednostek gospodarczych . Metoda podmiotowa – polegająca na opisywaniu ( kwalifikowaniu ) kwantyfikowaniu składników majątku oraz zdarzeń gospodarczych z punktu widzenia jednostki w której rachunkowość jest prowadzona . II Zadania rachunkowości Rachunkowość ma w sposób wiarygodny i prawidłowy przedstawiać obraz majątku , rezultatów działalności i sytuacji finansowej podmiotu gospodarczego . Szczegółowość zadań ustalenie stanu środków gospodarczych rejestracja zmian dostarczenie danych do kalkulacji ekonomicznej dostarczenie danych do kalkulacji wyników finansowych Rachunkowość - Ewidencja ( księgowość) Rachunek kosztów Sprawozdawczość finansowa Analiza finansowa III Środki gospodarcze Majątek trwały Wartości niematerialne i prawne – usprawnienia , koszty prac rozwojowych , wartość firmy , prawo wieczystego użytkowania gruntu , wynalazki , patenty, znaki towarowe , licencje , programy komputerowe . Rzeczowy majątek trwały – stanowiące własność – grunty , budynki , maszyny , urządzenia , środki transportu . Okres ich użytkowania dłuższy niż rok Inwestycje bieżące – ogół kosztów na budowę lub montaż nowego środka trwałego . Finansowy majątek trwały – udziały w obcych jednostkach , akcje , papiery wartościowe ( obligacje , bony skarbowe ) , których termin wykupu przypada po upływie roku od dnia bilansowego , udzielone pożyczki długoterminowe . Majątek obrotowy Zapasy – materiały – Bezpośrednie ( produkcyjne ) , pomocnicze ( art. biurowe ) półprodukty i produkty w toku produkty gotowe towary Należności i roszczenia – z tytułu dostaw i usług z tytułu podatków , dotacji i ubezpieczeń społecznych pozostałe należności Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu udziały lub akcje własne przeznaczone do zbycia inne papiery wartościowe Środki pieniężne – w kasie na rachunku bankowym Inne środki pieniężne ( weksle , czeki ) I Źródła pochodzenia środków gospodarczych Kapitały ( fundusze ) własne Kapitał podstawowy – spółka cywilna ( osoba fizyczna ) kapitał założycielski – akcyjny ( w spółkach akcyjnych ) udziałowy – w spółkach z o.o. fundusz założycielski – wkład państwa w przedsiębiorstwa państwowe fundusz udziałowy – wkład członków spółdzielni Kapitał uzupełniający – tworzony z efektów gospodarczych czyli z podziału zysków Kapitał zapasowy ( rezerwowy ) – w spółkach akcyjnych i z o.o. Fundusz zapasowy przedsiębiorstwa Fundusz zasobowy spółdzielni Wynik finansowy netto – strata lub zysk Kapitały obce – przyjmują postać zobowiązań , obrazują rozmiary środków gospodarczych które stanowią własność innych obcych jednostek . Zobowiązania długoterminowe – okres dłuższy niż jeden rok od dnia bilansowego Długoterminowe pożyczki , obligacje i papiery wartościowe Długoterminowe kredyty Pozostałe zobowiązania Zobowiązania krótkoterminowe – krótsze niż jeden rok Pożyczki Kredyty bankowe Zobowiązania z tytułu dostaw i usług Zobowiązania z tytułu podatków ceł i ubezpieczeń Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń Pozostałe zobowiązania krótkoterminowe Fundusze specjalne – odmiana zobowiązań krótkoterminowych Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych Inne fundusze specjalne II Zestawienie bilansowe Każda jednostka gospodarcza prowadząca księgi rachunkowe ( rachunkowość ) zobowiązana jest do sporządzania na każdy początek swej działalności i na koniec każdego roku obrotowego ( 12 miesięcy ) zestawien9ia swojego majątku oraz źródeł jego pochodzenia . Zestawienie to określa się mianem bilansu . Bilans – jest to dwustronne , wartościowe zestawienie środków gospodarczych ( aktywów ) oraz źródeł ich pochodzenia ( pasywów ) sporządzane na określony moment bilansowy ( dzień bilansowy ) i w określonej formie . SUMA AKTYWÓW = SUMA PASYWÓW Aktywa ( przekrój rzeczowy ) – grupują środki gospodarcze według postaci w jakiej one występują i spełnianych przez nie funkcji . Informują o sytuacji majątkowej przedsięb. Pasywa ( przekrój finansowy ) – przedstawiają wartość tych środków według źródeł ich finansowania ( pochodzenia ) , a zatem informują nas o sytuacji finansowej przedsięb. Rodzaje bilansów : początkowy – bilans otwarcia – B. O. końcowy – bilans zamknięcia – B. Z. Sporządzany na koniec roku , jest zarazem bilansem początkowym dla następnego roku obrotowego . Pojęcie operacji gospodarczych Bilans – zestawia środki gospodarcze na pewien moment . Jest to ujecie statyczne . Tymczasem w przedsiębiorstwach prowadzących działalność środki te ulegają ciągłym zmianom ( dynamika ) . Wywołują je różnorodne czynności i zjawiska gospodarcze , które składają się na działalność gospodarczą . Operacje gospodarcze – czynności i zjawiska gospodarcze które powodują zmiany składników bilansowych ( operacje księgowe ) Podział operacji ( ze względu na wpływ operacji na bilans , ogół operacji dzielimy na : ) Operacje – zmiany wyłącznie w aktywach A + o – o = P Np. Podjęto gotówkę z banku do kasy . Suma bilansowa nie ulega zmianie . Operacje powodujące zmiany wyłącznie w pasywach A = P + o - o Np. Przeznaczenie części zysku na zwiększenie funduszy własnych . Operacje powodujące jednoczesne zmienianie aktywów i pasywów Zwiększenie sumy bilansowej . A + o = P + o Np. Zakupiono i przyjęto do magazynu materiały . Operacje powodujące jednoczesne zmniejszenie aktywów i pasywów . A – o = P – o Np. Spłata zobowiązań wobec dostawców z rachunku bankowego . Pojęcie oraz budowa konta Mnogość operacji występujących w przedsiębiorstwie powoduje konieczność ich agregacji . Poprzez agregacje operacji gospodarczych należy rozumieć proces uogólniania ( scalania , łączenia ) operacji gospodarczych w celu tworzenia informacji o bardziej syntetycznym charakterze . Tego typu operacje ( syntetyczne ) stwarzają lepsze możliwości ich wykorzystania w procesie zarządzania . Syntetyczne obrazy działalności gospodarczej . Znane są różne sposoby agregacji operacji gospodarczych . Najstarszym urządzeniem służącym do agregacji jest konto ( XI wiek ) Winien ( WN ) Debet ( DT ) Nazwa konta Ma Credict ( CT ) Jedna strona konta Druga strona konta Każde określone konto musi mieć nazwę . Ma dwie strony – operacje mogą powodować zwiększenie bądź zmniejszenie . Ogół kont służących do agregacji operacji gospodarczych określa się systemem kont lub planem kont . Mogą być konta bilansowe i niebilansowe . Ewidencja operacji gospodarczych na kontach bilansowych . Podstawę zapisu na kontach stanowią prawidłowo sporządzone dowody księgowe , z których wynikają tak istotne elementy zapisów księgowych jak data dokonania operacji gospodarczych , rodzaj i numer dowodu księgowego , treść operacji , rozmiary czyli wielkość operacji ( kwota ). Proces agregacji operacji gospodarczych rozpoczyna się od otwarcia kont . Otwarcie konta polega na wpisaniu stanu początkowego ( z bilansu ) na odpowiednie stronie konta . Dt Konta aktywów Ct Dt Konta pasywów Ct Stan początkowy Stan początkowy ( S. P. ) - + + - operacje operacje Operacje zwię- operacje zmniejszające zwiększające kszające stan zmniejszające stan stan początkowy stan początkowy początkowy początkowy Operacje gospodarcze ujmuje się w systemie kont zawsze dwustronnie i równoważnie czyli bilansowo to znaczy na dwóch kontach po dwóch przeciwnych stronach tych kont . Kwota zapisu strony debet = Kwota zapisu strony kredyt 1. Obroty i salda konta Zagregowane wielkości operacji gospodarczych ujętych na koncie określa się mianem obrotów konta lub też mianem strumieni . Mogą występować obroty strony kredytowej i obroty strony debetowej. Znając stan początkowy konta oraz obroty konta można w łatwy sposób obliczyć stan konta czyli tak zwane saldo końcowe . Saldo końcowe konta stanowi różnicę pomiędzy ogólnymi sumami dwóch przeciwstawnych stron konta . Gdy ogólne sumy strony debet i kredyt są takie same wówczas saldo końcowe nie występuje lub też mówimy że saldo jest zerowe . W zależności od tego która ze stron konta jest większa mówimy o saldzie debetowym lub kredytowym . Saldo jest debetowe gdy ogólna suma strony debet jest większa od ogólnej sumy strony kredyt . Saldo jest kredytowe gdy ogólna suma strony Cr jest większa od ogólnej sumy strony Dt . Obciążyć to znaczy zapisać po stronie debet . Salda debetowe wykazują konta aktywów , a salda kredytowe konta pasywów . Konto aktywów Sp 70000 (2) 40000 (1) 20000 (4) 30000 1+3+5 = Obroty strony debet = 90000 (3) 50000 (6) 20000 2+4+6 = Obroty strony kredyt = 90000 (5) 20000 100000 90000 Saldo końcowe = 100000 – 90000 = 10000 Saldo Dt Konto pasywów (2) 20000 Sp. 30000 (4) 30000 10000 (1) 2+4+6 = Obroty strony debet = 70000 (6) 20000 60000 (3) 1+3+5 = Obroty strony kredyt = 90000 20000 (5) 70000 120000 Saldo końcowe = 120000 – 70000 = 50000 Saldo Ct Obroty nie obejmują stanu początkowego . Korespondencja kont to wzajemny związek jaki zachodzi w trakcie ujmowania na nich operacji gospodarczych . Konta które powstają w tym wzajemnym związku określa się mianem kont korespondencyjnych . Sposoby wyrażania korespondencji kont . Sposób pisemny polegający na wskazaniu np. na dowodzie księgowym tj. na zapisaniu nazw oraz stron kont , na których dana agregacja ma być zaewidencjonowana . Sposób ten jest szeroko stosowany przy debetowaniu dowodów księgowych . ( Dt kasa - Ct Rachunek bankowy ) 101 Dt / 131 Ct Kasa 101 Rachunek bankowy 131 Podjęcie gotówki z rachunku bankowego Dt zobowiązania z tytułu wynagrodzeń - Ct kasa 231 / 101 Sposób wyrażania korespondencji kont ustny - stosuje się wiele wyrażeń . Dla strony debet Dla strony kredyt Zaksięgować po stronie Dt ( winien ) 1. Zaksięgować po stronie kredyt Zaewidencjonować po stronie Dt 2. Zaksięgować po stronie kredyt Zarejestrować po stronie debet 3. Zarejestrować po stronie kredyt Obciążyć konto 4. Uznać konto Zapisać w ciężar konta 5. Zapisać na dobro konta Obciążyć konto tzn. zapisać po stronie debet dany dowód księgowy bez względu na to jakiego konta to dotyczy , bez względu na skutki jakie to obciążenie wywołuje w stanie danego konta . Sposób graficzny Schematy korespondencji kont Ct Rachunek bankowy Kasa Dt (1) 1 – Podjęcie gotówki z rachunku bankowego do kasy . Na podstawie niżej podanych korespondencji kont podaj treść operacji gospodarczych . 1. Dt kasa - Ct rachunek bankowy Podjęto gotówkę z rachunku bankowego . Dt rachunek bankowy - Ct kredyty Wpływ środków z tytułu zaciągniętego w banku kredytu Dt materiały - Ct zobowiązania wobec dostawców Zakup materiałów u dostawcy z odroczonym terminem płatności Dt zobowiązania wobec dostawców - Ct rachunek bankowy Spłacono zobowiązania wobec dostawców z rachunku bankowego Dt zobowiązania wobec dostawców - Ct materiały Zwrot materiałów do dostawcy Bilans końcowy oraz zamknięcia kont Dla zapewnienia prawidłowości i rzetelności danych liczbowych dostarczanych przez rachunkowość konieczne jest okresowe sprawdzanie zgodności dokonanych zapisów księgowych . Zgodność tę sprawdza się za pomocą tzw. zestawienia obrotów i sald które może być zestawione według wzoru prostego i rozwiniętego . Zestawienie obrotów i sald Wzór prosty Sp. + obroty Saldo końcowe Dt Ct Dt Ct 1 2 3 4 Środki trwałe Materiały Kapitał udziałowy Kredyty bankowe 120.000 90.000 20.000 30.000 60.000 100.000 60.000 90.000 30.000 100.000 40.000 Suma Sp + obroty = Suma Sp = obroty Strona Debet Strona Kredyt Suma sald końcowych = Suma sald końcowych Strona Debet Strona Kredyt Wzór rozwinięty Saldo początkowe Obroty za miesiąc Razem Saldo końcowe Dt Ct Dt Ct Dt Ct DT CT 1 2 3 4 Środki trwałe Materiały Kapitał udziałowy Kredyty bankowe 100.000 50.000 100000 90.000 20.000 40.000 20.000 30000 60000 90000 120000 90000 20000 30000 60000 100000 60000 90000 30000 100000 40000 Sporządzanie bilansu końcowego Bilans końcowy ( zamknięcia ) sporządzany jest na podstawie uzgodnionego zestawienia obrotów i sald które to zestawienie czasami jest ( np. na koniec roku ) korygowane o tak zwane różnice inwentaryzacyjne ( niedobory i nadwyżki ) . Bilans sporządza się w ten sposób że salda debetowe wykazuje się w aktywach bilansu , a salda kredytowe w pasywach bilansu Z uwagi na bezpośredni związek tych kont z bilansem określa się je kontami bilansowymi ( tzn. konta te otwiera się na podstawie stanów początkowych bilansu , a na podstawie sald końcowych tych kont sporządza się bilans końcowy ) Zamknięcie konta Po sporządzeniu bilansu rocznego i po jego zatwierdzeniu następuje formalne zamkniecie kont . Czynność zamknięcia kont polega na wpisaniu salda końcowego danego konta po stronie konta i na dwukrotnym podkreśleniu bilansujących się nam stron konta . Dt Konta aktywów Ct Dt Konta pasywów Ct Sp 30.000 Sp. 10.000 Obroty 170.000 Obroty 150.000 Obroty 70.000 Obroty 90.000 200.000 150.000 70.000 100.000 Sk. 50.000 Sk. 30.000 200.000 200.000 100.000 100.000 Proces zamknięcia kont kończy cały cykl ewidencji operacji gospodarczych na kontach . Zasady ewidencji operacji gospodarczych na kontach niebilansowych ( wynikowych ) Oprócz kont bilansowych to jest kont aktywów i kont pasywów w rachunkowości występują również konta niebilansowe . Konta niebilansowe służą do ewidencji operacji gospodarczych związanych z realizacją określonych procesów gospodarczych : zaopatrzenie , produkcja , sprzedaż ( zbyt ) . I związanych z tymi procesami kosztów , przychodów i wyników finansowych . Wszystkie te operacje wpływają na końcowy wynik finansowy działalności gospodarczej przedsiębiorstwa i dlatego często określa się je mianem operacji wynikowych a konta które służą do ewidencji tych operacji mianem kont wynikowych . Cechą charakterystyczną kont niebilansowych odróżniającą ją od kont bilansowych jest przede wszystkim to , że na przełomie okresów sprawozdawczych ( zwłaszcza roku bilansowego ) nie wykazują żadnych sald . Fakt niewystępowania sald na przełomie dwóch okresów gospodarczych , wynika stąd że , sumy kosztów lub przychodów zarejestrowane w ciągu okresu sprawozdawczego na tych kontach , podlegają w końcu okresu sprawozdawczego przeniesieniu na konta rejestrujące efekt danego procesu , lub na konto zbiorcze wyniku finansowego ( konto bilansowe ) . Proces zaopatrzenia Przedsiębiorstwo otrzymało od dostawcy fakturę za materiały na kwotę 20 tys. zł . Następnie przedsiębiorstwo otrzymało dostawę materiałów które zostały przyjęte do magazynu , na podstawie Pz ( Przyjęcie zewnętrzne ) na kwotę 20 tys. zł . Zobowiązania wobec dostawców Rozliczenie zakupów Materiały ( konto niebilansowe ) 20000 Faktura 20000 20000 Pz 20000 koszt efekt Proces produkcji Przedsiębiorstwo wytwórcze ( przemysłowe ) dla wytworzenia określonych dóbr materialnych poniosło koszty na łączną sumę 120 tys. zł na które składają się zużycie materiałów 80 tys. zł , usługi obce 10 tys. zł , wynagrodzenia 30 tys. zł . W wyniku realizowanego procesu produkcyjnego uzyskano wyroby gotowe , które zgodnie z odpowiednia kalkulacją wyceniono na 100 tys. zł . Pozostała suma kosztów dotyczy procesów produkcyjnych niezakończonych , czyli tak zwanej produkcji w toku . Materiały Koszty produkcji Wyroby gotowe 80000 1a 80000 100000 2 100000 Rozrachunki z dostawcami 10000 1b 10000 Produkcja w toku 20000 3 20000 Rozr. z tytułu wynagrodzeń 30000 1c 30000 120000 120000 Proces sprzedaży Przedsiębiorstwo wytwórcze sprzedało w bieżącym miesiącu 200 szt. wyrobów po cenie sprzedaży 250 zł/szt przy czym koszt wytworzenia jednej sztuki wynosi 200 zł/szt . Odbiorca złożył reklamację na 20 szt. Reklamacja została uznana a zareklamowane wyroby przyjęto do magazynu . Ponadto przedsiębiorstwo otrzymało fakturę za transport sprzedanych wyrobów na kwotę 1 tys. zł . Wyr. gotowe Koszt własny Wynik finan. Sprzedaż wyrobów Rozrachunki sprzedaży z odbiorcami Sp 100000 40000 (2) 40000 50000 (1) 50000 4000 (4) 4000 5000 (3) 5000 Rozlicz z dostaw. 37000 (7) 37000 45000 (6) 45000 1000 (5) 1000 41000 41000 37000 45000 50000 50000 Sk 8000 45000 45000 1 – Faktura sprzedaży 2 - Rozchód sprzedanych wyrobów 3 - Korekta przychodów ze sprzedaży w związku z uznaną reklamacją odbiorcy 4 - Przyjęcie zareklamowanych wyrobów do magazynu 5 - Faktura dostawcy za transport sprzedanych wyrobów Operacje związane z księgowym ustaleniem wyniku na sprzedaży 6 - Przeniesienie przychodów ze sprzedaży 7 - Przeniesienie kosztu własnego sprzedaży Z poniższych przykładów wynika że do kont niebilansowych , zalicza się konta kosztów , przychodów , wyników nadzwyczajnych . Do kont wyników nadzwyczajnych zalicza się : straty nadzwyczajne ( strona debet ) i zyski nadzwyczajne ( strona kredyt ) . Elastyczność urządzeń księgowych – dzielenie i łączenie kont . Elastyczność urządzeń księgowych wyraża się tym , że w zależności od potrzeb mogą być tworzone informacje o różnym stopniu agregacji . Rachunkowość może dostarczać informacji o najniższym stopniu agregacji ( mogą to być nawet informacje wyrażane w jednostkach naturalnych ) jak i informacji o najwyższym stopniu agregacji ( informacjami tymi mogą być wynik finansowy , suma poniesionych kosztów całkowitych , czy suma osiągniętych przychodów ) Uzyskiwanie informacji o różnym stopniu agregacji wynika przede wszystkim z możliwości dzielenia i łączenia kont . Podzielność kont – polega na tworzeniu w miejsce jednego konta kilku nowych kont różniących się między sobą głównie zakresem gromadzonych danych . Konta można podzielić poziomo ( pozioma podzielność kont ) i pionowo (pionowa podzielność kont ) Poziomy podział konta – polega na wydzieleniu zarówno ze strony debet jak i ze strony kredyt konta dzielonego zapisów dotyczących określonych grup operacji gospodarczych ( określonego przedmiotu ewidencji ) i na ujmowaniu ich na nowo otwartych kontach . Dzięki takiemu podziałowi uzyskuje się informacje bardziej szczegółowe . Przykładem może być podział konta materiały . Materiały Sp 50000 R 170000 P 150000 Sk 30000 200000 200000 Materiały podstawowe Materiały pomocnicze Paliwo Sp 30000 R 110000 Sp 15000 R 50000 Sp 5000 R 10000 P 90000 Sk 10000 P 40000 Sk 5000 P 20000 Sk 15000 120000 120000 55000 55000 25000 25000 Istnieją dwie możliwości zastosowania podziału poziomego kont . Dwa sposoby : Polega na utworzeniu nowych kont w miejsce konta dzielonego i wówczas konto dzielone ulega likwidacji , a informacje ogólne ( syntetyczne ) uzyskuje się przez sumowanie informacji zarejestrowanych na kontach nowo utworzonych . Polega na równoległym funkcjonowaniu zarówno konta dzielonego jak i kont nowo utworzonych . Ten drugi sposób znajduje zastosowanie zwłaszcza przy tworzeniu tak zwanych kont analitycznych . Sposób ten tworzony jest w oparciu o tzw zapis powtórzony polegający na tym , że operacje gospodarcze rejestrowane są na kontach syntetycznych według reguły zapisu dwustronnego i powtarzanej jednostronnie ( bez zachowania korespondencji kont ) na określonym koncie analitycznym . Wszystkie konta , które wykazują ogólne dane w zakresie przedmiotu swojej ewidencji noszą nazwę kont syntetycznych . Cechą charakterystyczną tych kont jest również to że wykazywane przez nie dane są wyrażone tylko w jednostkach pieniężnych czyli wartościowo . Kontami analitycznymi nazywamy te konta które służą do szczegółowej ewidencji poszczególnych rodzajów środków lub źródeł ich pochodzenia bądź wybranych procesów gospodarczych . Konta analityczne dla środków gospodarczych to jest : materiały , wyroby gotowe , towary prowadzi się w ujęciu ilościowym ( w magazynie ) i ilościowo wartościowym ( księgowość materiałowa ) . Z kolei ewidencje analityczną dla środków trwałych prowadzi się w formie kont analitycznych dla każdego obiektu trwałego . W podobny sposób zorganizowana jest również ewidencja analityczna rozrachunków ( odrębne konta dal poszczególnych kontrahentów czy pracowników ) . Ewidencję analityczną prowadzi się z reguły w formie luźnych kart kontowych . Co określane jest w rachunkowości mianem kartoteki analitycznej . Obroty i salda kont analitycznych musza być zgodne z obrotami i saldami właściwych kont syntetycznych . Zgodność tę sprawdza się za pomocą zastawienia obrotów i sald kont analitycznych . Podział pionowy Polega na wyodrębnieniu albo ze strony Ct lub ze strony Dt konta dzielonego określonych ( wybranych ) grup operacji gospodarczych i na ich na specjalnie w tym celu nowo utworzonych kontach . W wyniku pionowego podziału kont powstaje konto główne i konta pomocnicze nazywane kontami korygującymi . Kontem głównym lub podstawowym jest konto , z którego wyodrębnione zostały określone rodzaje operacji gospodarczych . Kontami korygującymi są konta utworzone do ewidencji tych rodzajów operacji gospodarczych . Pozostają one w ścisłym ze sobą związku i ich są rozpatrywane łącznie . Łączenie kont Stanowi odwrotny proces w stosunku do dzielenia kont . W niektórych wypadkach celowe może okazać się zmniejszenie liczby kont w rachunkowości drogą tak zwanego łączenia kont . Ma to miejsce wówczas gdy dla i analizy określonych zjawisk występujące są dane łączne , sumaryczne . Można łączyć ze sobą : kilka kont aktywów kilka kont pasywów konta pasywów i aktywów Połączenie takie może polegać na skompensowaniu ich dotychczasowych sald i wówczas na koncie powstaje tylko jedno saldo ( albo Dt albo Ct ) . Przykładem takiego połączenia kont może być połączenie konta „ rachunek bankowy ” ( konto aktywów ) z kontem „ kredyty bankowe ” ( konto pasywów ) rach. bankowy 10000 rach. bankowy 10000 kred. bankowe 8000 Kred. bankowe 15000 Sk. 2000 Dt Sk. 5000 Ct „ Rachunek bieżący ” będzie wykorzystywało zmienny rodzaj salda ( tzn. raz DT raz Ct ) Rach. bankowy Sp 10000 30000 15000 Kredyt w rachunku bankowym Sk. 5000 Wykazane w bilansie jako kredyty bankowe Druga możliwość łączenia kont aktywów z kontami pasywów polega na tym , że salda kont łączonych nie są wzajemnie kompensowane , wówczas na koncie połączonym wystąpią jednocześnie dwa salda ( dwa początkowe i dwa końcowe ) Dt Rozrachunki z dostaw. i odbior. Ct Sp należności 30000 70000 Sp zobowiązania Zwiększenie należ 170000 330000 Zwiększenie zobowiązań Zmniejszenie zobowią. 250000 90000 Zmniejszenie należności 450000 490000 Sk. zobowiązania 150000 110000 Sk Należności 600000 600000 Przykładowo : na koncie „ środki trwałe ” należało by po stronie Ct ujmować rozchody środków trwałych w skutek ich likwidacji bądź sprzedaży , również raty odpisów z tytułu umarzania wartości początkowej tych środków trwałych w skutek ich stopniowego zużywania tzw. raty umorzenia środka trwałego . a % = 10 % 10 lat amortyzacji Środki trwałe Amortyzacja Sp 60000 6000 1 rok 6000 6000 2 rok 6000 6000 3 rok 6000 ....... ........ ........ 6000 10 rok 6000 Środki trwałe Umorzenie śr. trwałych Amortyzacja Sp 60000 6000 (1) 6000 6000 (2) 6000 6000 (3) 6000 W bilansie środki trwałe są wykazywane w ich wartości netto , które oblicza się : Saldo początkowe konta środki trwałe 60000 Saldo końcowe konta umorzenie środków trwałych 18000 42000 Konta korygujące nie są wykorzystywane w bilansie Ich salda odejmowane są od salda ( początkowego ) konta podstawowego i następnie są wpisywane do bilansu . W tym przykładzie konto środki trwałe pełni funkcje konta podstawowego natomiast konto umorzenie środków trwałych jest kontem korygującym ( koryguje ono saldo końcowe konta środki trwałe ) Sk należności = Sp należności + zwiększenie należ. - zmniej. należ 30000 + 170000 - 90000 110000 Sk zobowiązania = sp zobow. + zwiększ. zobow. – zmniej. zobow. 70000 + 330000 - 250000 150000 W przypadku braku sumarycznych danych ( suma zwiększeń , suma zmniejszeń ) należy salda te ustalić na podstawie ( kont analitycznych ) ewidencji analitycznej prowadzonej do takiego konta połączonego . Tego typu ( połączenie ) połączone konto określone jest miarem konta aktywno – pasywnego . Salda tych kont wykazywane są zarówno w aktach ( saldo Dt ) jak i w pasywach ( saldo Ct ) . Do kont pozabilansowych należą konta : kosztów , przychodów i wyników nadzwyczajnych Można łączyć konta kosztów , konta kosztów z przychodami lub konta przychodów . Dt Sprzedaż wyrobów Ct Koszt własny sprzedaży + - 1. Poniesione koszty 1. Zmniejszenie kosztów Przeniesienie ( zwiększenie ) na WF 2. Zmniejszenie 2. Osiągnięte przychody kosztów Sprzedaż - + 3. Przeniesienie zysku 3. Przeniesienie straty przeniesienie ze sprzedaży na WF na wynik finansowy na WF Różnica między Dt i Ct to wynik na sprzedaży : zysk lub starta WF = wynik finansowy Można tez połączyć konta strat nadzwyczajnych z kontami zysków nadzwyczajnych – Zyski i straty nadzwyczajne . UWARUNKOWANIA FORMALNE EWIDENCJI OPERACJI GOSPODARCZYCH I Formalne wymogi stawiane zapisom księgowym ( egzamin ) Księgi rachunkowe powinny być prowadzone w siedzibie Zarządu jednostki i to w sposób ustalony w zakładowym planie kont . Każdy zapis na koncie powinien być udokumentowany i powinien zawierać następujące dane : - datę dokonania operacji gospodarczej datę wystawienia dowodu rodzaj i numer dowodu treść operacji kwota ( rozmiary , wielkości ) operacji Zapisy księgowe powinny być dokonywane w sposób staranny , trwały , czytelny . Niedopuszczalne jest pozostawienie w księgach rachunkowych wolnych wierszy jak również zamazywanie , wycieranie, wyskrobywanie dokonanych zapisów . Popełnione błędy w zapisach księgowych mogą być poprawione jedynie w dopuszczalny sposób . Zapisy powinny być dokonywane bieżąco , w porządku chronologicznym tj. w kolejności dat występowania operacji gospodarczych . II Błędy w zapisach księgowych oraz sposoby ich poprawiania : Podział błędów : Błędy naruszające równowagę bilansową Ich istnienie możemy stwierdzić za pomocą zestawienia obrotów i sald , wówczas bowiem wystąpi nierównowaga ogólnych sum strony Dt i Ct . Wchodzące w skład tej grupy błędy wynikają z niezachowania w pracach ewidencyjnych zasady bilansowego ujmowania zjawisk i mogą polegać bądź na jednostronnym księgowanie operacji gospodarczych lub dwustronnym lecz nierównoważnym . Błędy nie naruszające równowagi bilansowej . Błędy te mogą polegać na księgowaniu operacji gospodarczych na niewłaściwych kontach lub na niewłaściwych stronach kont bądź w niewłaściwej kwocie . Np. zaksięgowanie przyjęcia z produkcji do magazynu wyrobów gotowych Ct – koszty działalności Dt – materiały ( zamiast wyroby gotowe ) III Poprawianie błędu księgowego może być wykonane wyłącznie w formie : Skreślenie błędnego zapisu , tak aby można go było odczytać i dokonanie zapisu prawidłowego obok zapisu poprawionego . Osoba poprawiająca go zamieszcza datę i parafkę . Ten sposób poprawianie nie może być stosowany gdy księgi rachunkowe prowadzone są za pomocą komputera , a także po zamknięciu miesiąca . Wniesienie zapisu korygującego tj . STORNA Zastosowanie storna konieczne jest zwłaszcza w razie ujawnienia błędów po zamknięciu miesiąca lub prowadzenia ksiąg za pomocą komputera . Rozróżnia się : storno liczb dodatnich – storno czarne – storno zwykłe storno liczb ujemnych – storno czerwone Storno liczb dodatnich polega na likwidacji skutków błędnego zapisu poprzez powtórne zaksięgowanie danej operacji lecz po stronie przeciwnej w stosunku do zapisu błędnego . Po zlikwidowaniu skutków zapisu błędnego należy dokonać zapisu prawidłowego . Storno licz ujemnych polega na wpisaniu pozycji korygującej po tych samych stronach kont , na których dokonano zapisu błędnego lecz ze znakiem minus lub kolorem czerwonym lub ujmując w ramkę . Po naniesieniu zapisu korygującego należy dokonać zapisu poprawnego . Zapisy stornujące muszą być udokumentowane oraz ewidencjonowane dwustronnie i równoważnie . ZASADY TWORZENIA NIEKTÓRYCH ZBIORÓW INFORMACJI EKONOMICZNYCH W ZAKRESIE PODSTAWOWYCH PROCESÓW GOSPODARCZYCH I. EWIDENCJA PROCESU ZAKUPU I ZUŻYCIA MATERIAŁÓW 1. Pojęcie i klasyfikacja materiałów Materiały to rzeczowe składniki majątku obrotowego , pełniące głównie funkcje przedmiotu pracy . Podział materiałów : Wg kryterium celu zużycia ( roli ekonomicznej ) podstawowe pomocnicze paliwo części zapasowe do maszyn opakowania odpady Wg miejsca składowania na składzie ( w magazynie ) w drodze w przerobie obcym Wg stopnia przydatności Zapasy prawidłowe bieżące sezonowe rezerwowe Zapasy nieprawidłowe kupione w nadmiarze zbędne II . Ceny ewidencyjne materiałów Ceny zmienne – rzeczywiste ceny zakupu ( fakturowa ) rzeczywiste ceny nabycia ( cena zakupu + koszt zakupu ) Koszty zakupu to koszty transportu , załadunku , przeładunku , wyładunku , ubezpieczenia , opakowania bezwartościowe . Ceny stałe ewidencyjne – obowiązuje przez dłuższy okres to jest , co najmniej przez rok , ustalone na podstawie bądź to rzeczywistych cen zakupu bądź to rzeczywistych cen nabycia III. Ewidencja zakupu materiałów Proces ewidencji zakupu zależny jest w dużej mierze od stosowanej ceny ewidencyjnej . Gdy ceną ewidencyjną jest rzeczywista cena nabycia Rozrachunki z dostawcami Rozliczenia zakupu Materiały na składzie 15500 (1) (1) 15500 15500 (2) (2) 15500 1a – Faktura dostawy za materiały = 100 sztuk X a50 zł / szt. = 15000 ( cena zakupu ) b – koszty transportu ( koszt zakupu ) 500 ( koszt zakupu ) 2 - Przyjęcie materiałów 15500 : 100 = 155 zł / szt. 15500 ( cena nabycia ) bo cena ewidencyjną jest rzeczywista cena nabycia Gdy ceną ewidencyjną jest rzeczywista cena zakupu Rozrachunki z dostawcami Rozliczenia zakupu Materiały 15500 (1) 15500 15000 (2) 15000 500 (3) Koszty zakupu Rozliczenia kosztów Usługi obce (3) 500 500 (3) (3) 500 1. a) Faktura od dostawcy 100 szt. X 150 zł 15000 b) Koszty transportu 500 2. Przyjęcie materiałów 100 szt. po 150 zł 15000 3. Przeniesienie kosztów zakupu 500 Gdy ceną ewidencyjną jest cena stała równa 140 zł / szt. Odchylenia od cen Rozrach. z dostaw. Rozlicz. zakupu Materiały ewidencyjnych Koszty zakupu 15500 (1) 15500 14000 (2) 14000 (4a) 1000 (3) 500 500 (3) 1000 (4a) a) Faktura od dostawcy 100 szt. X 150 zł = 15000 b) Koszty transportu 500 2. Przyjęcie materiałów do magazynu 14000 3. Przeniesienie kosztów transportu 500 4. Przeniesienie odchyleń od cen ewidencyjnych 1000 Odchylenia debetowe – cena zakupu > ceny stałej Odchylenia kredytowe – cena zakupu < ceny stałej Konto odchylenia od cen ewidencyjnych pełni funkcję konta korygującego w stosunku do konta podstawowego - Materiały na składzie . W praktyce przedsiębiorstwa najczęściej prowadzą ewidencję materiałów według stałych cen ewidencyjnych , gdyż ułatwia to wycenę zużycia materiałów . Ponadto w praktyce dostawca dolicza do wartości materiałów ( towarów , usług ) odpowiednią stawkę VAT . Rozrachunki z dostawcami Rozliczenia zakupu Materiały 26230 (1d) 26230 20000 (2) (2) 20000 4730 (3) 500 (4) 1000 (5) Rozrachunki z tytułu VAT Odchylenia od cen ewidencyjnych Koszty zakupu (3) 4730 (5) 1000 (4) 500 Faktura dostawcy za materiały a) wartość materiałów 1000 kg X 20 zł 21000 b) usługi transportowe 500 c) VAT 22 % 4730 d) suma faktury 26230 Przyjęcie materiałów 1000 kg X 20 zł 20000 Przeniesienie do rozliczenia VAT 4730 Przeksięgowanie kosztów transportu 500 Przeniesienie odchyleń od cen ewidencyjnych 1000 Konto rozliczenie zakupu jako konto niebilansowe nie powinno wykazywać na koniec okresu żadnego salda . W praktyce jednak często występują rozbieżności czasowe pomiędzy datą otrzymania faktury dostawcy a datą przyjęcia materiałów do magazynu(Pz) np. Fakturę otrzymano w styczniu , a materiały przyjęto do magazynu w lutym lub odwrotnie . W takich sytuacjach konto rozliczenie zakupu może wykazywać na koniec okresu jednocześnie dwa salda : Salda Dt – materiały w drodze ( otrzymano fakturę , nie otrzymano materiałów ) Salda Ct – dostawy niefakturowane ( otrzymano materiały , nie otrzymano faktury ) Salda te oblicza się przez porównanie zapisów strony Dt ( faktura ) z zapisami strony Ct ( Pz ) . W ten sposób na saldo Dt składa się łączna suma strony Dt niezbilansowanych z zapisami strony Ct , a na saldo Ct składa łączna suma zapisów strony Ct niezbilansowanych z zapisami strony Dt . Rozliczenie zakupu 1) FA 30000 30000 PZ (2 3) 50000 15000 (4 5) 12000 12000 (6 7) 38000 43000 (8 130000 100000 Ct Sk. 58000 88000 Sk. Dt 188000 188000 Saldo Dt = 50000 + 38000 = 88000 Sk. Dt Saldo Ct = 15000 + 43000 = 58000 Sk. Ct Tak ustalone salda należałoby przenieś na odpowiednie konta bilansowe np. na konto „ Materiały w drodze ” i „ Dostawy niefakturowane ” ( konto pasywów ) Jednak w praktyce tych sald się nie przenosi , natomiast saldami tymi zamyka się konto „ Rozliczenia zakupu ” , a w nowym okresie ( roku ) konto to otwiera się tymi saldami . Rozliczenie zakupu 1 Sp. Materiały Dostawy Sp. 1 w drodze niefakturowane 50000 30000 2 Obroty ( faktury ) Obroty ( PZ ) 2 750000 670000 3 Sk. dost. niefakturow. Sk. materiały w drodze 3 80000 180000 880000 880000 x = 880 – 80 = 800000 ( Zadania 59 – 62 na egzamin ) W bilansie salda te wykazuje się : Saldo Dt ( materiały w drodze) w aktywach łącznie z wartością zapasów materiałów Saldo Ct ( dostawy niefakturowane ) w pasywach łącznie z wartością zobowiązań wobec dostawców Zad. Na podstawie podanych stanów kont sporządzić bilans : ( egzamin 1,5 punktu ) Dt Ct 1. Materiały na składzie 110000 - 2. Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów - 10000 3. Rozrachunki z dostawcami i odbiorcami 30000 50000 4. Rozliczenie zakupu 50000 40000 AKTYWA PASYWA 1. Materiały 110000 1. Zobowiązania wobec dostaw. 50000 - odchylenia 10000 + dostawy niefakturowane 40000 Ceny zakupu 100000 90000 + Materiały w drodze 50000 150000 2. Należności od odbiorców 30000 Wycena i ewidencja zużycia materiałów Wycena zużycia materiałów uzależniona jest od rodzaju stosowanej ceny materiałów . Gdy ewidencję materiałów prowadzi się według cen zmiennych . Zużycie ( rozchód ) materiałów może być wycenione : według cen przeciętnych ( cen średnio ważonych ) według cen dostaw najwcześniejszych , zgodnie z zasadą Pierwsze Przyszło – Pierwsze Wyszło FIFO Według cen dostaw najpóźniejszej , ostatnich , zgodnie z zasadą Ostatnie Przyszło – Pierwsze Wyszło LIFO ( Ćwiczenia 72 – 73 ) Gdy ewidencję materiałów prowadzi się według stałej ceny ewidencyjnej , a następnie koryguje się je ( zużycie ) o narzut odchyleń od cen ewidencyjnych przypadających na zużyte materiały . Narzut ten może być obliczany w różny sposób , ale najczęściej stosuje się następujące wzory : Materiały Zużycie materiałów i energii Sp. 70000 120000 (1) (1) 120000 130000 80000 Sk. 1200 200000 200000 Odchylenia od cen ewidencyjnych 20000 30000 1200 W = 200 x 100% / 120000 + 80000 = 1% N = 120000 x 1 % / 100 % = 1200 Ewidencja kosztów działalności Koszty Czynniki produkcji Elementy kosztów 1. Praca Wynagrodzenie 2. Materiały Zużycie materiałów 3. Środki trwałe pracy Amortyzacja 4. Usługi obce Usługi transportowe , biurowe ( informatyczne , tłumaczenia ) Pozostałe koszty ( podróże służbowe , koszty reprezentacji , reklama , ubezpieczenia , podatki , opłaty ) Definicje kosztów : Koszty produkcji – jest to wyrażone w pieniądzu zużycie podstawowych czynników produkcji Koszty produkcji – jest to wyrażone w pieniądzu zużycie środków produkcji i pracy Koszty produkcji – jest to wyrażone w pieniądzu zużycie pracy żywej i uprzedmiotowionej Koszty produkcji – jest to wyrażone w pieniądzu zużycie niezbędnych środków produkcji i usług obcych oraz pracy żywej w postaci wynagrodzeń związane z wytworzeniem i zbytem wytworzonych produktów ( wyrobów lub usług ) Klasyfikacja kosztów : Według kryterium rodzajowego : koszty amortyzacji koszty materiałowe koszty osobowe koszty usług obcych 2 . Według kryterium wewnętrznej struktury kosztów : Koszty proste koszty złożone Według kryterium rachunkowego odnoszenia kosztów na wytworzone produkty : Koszty bezpośrednie – można je z łatwością odnieść na wytworzone produkty na podstawie dowodów źródłowych Koszty pośrednie – nie można ich odnieść gdyż z reguły dotyczą wszystkich wytworzonych produktów . Dlatego koszty te są wpierw grupowane według miejsc ich powstawania ( wydziały , oddziały ) Według kryterium reagowania kosztów na rozmiary prowadzonej działalności gosp. : koszty stałe ( koszty zarządu ) koszty zmienne – proporcjonalne ( wynagrodzenia , zużycie materiałów ) degresywne progresywne PODSTAWOWE UKŁADY EWIDENCYJNE KOSZTÓW Koszty dla potrzeb zarządzania muszą być ujmowane w ewidencji wieloprzekrojowo to znaczy nie na jednym a na kilku lub kilkunastu kontach . Z reguły koszty ujmuje się w dwóch przekrojach ( układach ) ewidencyjnych . Układ rodzajowy kosztów mający na celu grupowanie kosztów według poszczególnych rodzajów poniesionych kosztów ( zużycie materiałów i energii , wynagrodzenia , usługi obce , amortyzacja itp. ) Układ funkcjonalny ( kalkulacyjny ) mający na celu grupowanie kosztów według miejsc ich powstawania ( wydziały itp. ) oraz według rodzaju wytworzonych produktów ( nośników kosztów ) Ewidencja kosztów w układzie rodzajowym i funkcjonalnym ( kalkulacyjnym ) Koszty ujęte dla potrzeb ich kontroli na znacznej liczbie kont podlegają w końcu miesiąca rozliczeniu . Rozliczenie to przebiega etapami i ma na celu zgrupowanie całości poniesionych kosztów na jednym koncie – „ Działalność podstawowa ”. W wyniku tego rozliczenia przeniesione zostaną np. koszty zakupu na działalność podstawową i pomocniczą , koszty działalności pomocniczej na koszty wydziałowe i koszty zarządu . Koszty wydziałowe które w całości zostaną przeniesione na koszty działalności podstawowej . Końcowym etapem rozliczenia kosztów jest podział kosztów całkowitych na produkcję gotową i niezakończoną ( produkcja w toku ) Działalność podstawowa Rozliczenie kosztów Wyroby gotowe produkcji 1. koszty 210000 (2) 210000 200000 (1) 200000 bezpośrednie 2. Koszty Produkcja w toku Odchylenie od cen wydziałowe ewidencyjnych wyrobów 30000(3)30000 10000 (4) 10000 210000 210000 240000 240000 Koszty wydziałowe + koszty bezpośrednie = techniczny koszt wytworzenia . Przyjęcie z produkcji do magazynu wyrobów gotowych wycenionych po koszcie planowanym Przeniesienie kosztów rzeczywistych przyjętych wyrobów gotowych Przeniesienie kosztów produkcji niezakończonej Przeniesienie odchyleń od kosztów planowanych ( cen ewidencyjnych ) mogą być Dt Koszt rzeczywisty > koszt planowany mogą być Ct Koszt rzeczywisty < koszt planowany Zasady ustalania wyniku finansowego Pojęcie oraz rodzaje wyników finansowych Wynik finansowy jest obecny w gosp. Rynkowej podstawowym miernikiem oceny działalności przedsiębiorstwa Z reguły oblicza się jako różnicę między osiągniętymi przychodami , a poniesionymi kosztami PRZYCHODY – KOSZTY Zysk występuje wówczas, gdy przychody są większe od kosztów wtedy wynik dodatni (na działalności gospodarczej) Strata występuje wówczas , gdy przychody są mniejsze od kosztów wtedy wynik ujemny Końcowy wynik finansowy składa się z szeregu wyników cząstkowych ,do których zaliczyć można: +dodatni wynik na sprzedaży , + wynik na operacjach finansowych , + wynik na operacjach nadzwyczajnych. Wynik na sprzedaży Rezultat operacyjnej działalności jednostki ,tj. co jest związane z podstawą działalności. Na jego wysokość wpływają 2 wielkości suma przychodów uzyskanych ze sprzedaży suma kosztów poniesionych dla uzyskania tych przychodów Na wielkość (sumę) przychodów ze sprzedaży składają się kwoty niezależne lub uzyskane za sprzedane produkty , towary i materiały stanowiące sumy iloczynu sprzedanej ilości jednostkowej ceny sprzedaży skorygowane o udzielone bonifikaty i zmniejszenie o należny od tej sprzedaży VAT Np. faktura 200szt *100zł/szt = 20.000zł 100szt * 150zł/szt = 15.000zł przychód 35.000zł Do kosztów uzyskania przychodów zalicza się koszt wytworzenia sprzedawanych produktów , wartość w cenach zakupu (lub nabycia) sprzedanych towarów i materiałów , całość poniesionych w okresie sprawozdawczym kosztów sprzedaży oraz kosztów ogólnego zarządu. Ewidencja przychodów ze sprzedaży Wynik finansowy sprzedaż (przychody) rozrachunki d/o 10000 (1a) 10000 1000 2a 1000 9000 (3) 9000 rozr pub/prawne(vat) 2200 (1b) 2200 220 (2b) 220 Faktura za sprzedane produkty sprzedaż netto 1000szt * 10zł/szt = 10.000 zł należny vat (22%) = 2200zł Reklamacja wyrobów przez odbiorcę korekta przychodów (nett) 100szt *10zł korekta VAT – 220zł Ewidencja kosztu własnego sprzedaży Wyroby gotowe koszt sprzedanych produktów Wynik finansowy (1) (2) Odchylenia od cen ewid (3a) (6) (3b) koszt sprzedaży (4) koszt zarządu (5) WZ – rozchód wyrobów sprzedanych po cenach planowanych Zwrot wyrobów przez odbiorców (uznana reklamacja) Narzut odchyleń przypadających na sprzedane wyroby odchylenia Dt odchylenia CT Obliczenie narzutu odchyleń przeprowadza się w identyczny sposób jak narzutu odchyleń od cen ewidencyjny tylko się inaczej koryguje Koszty sprzedaży przeniesienia poniesionych kosztów sprzedaży 6.Przeniesienie na dział bilansowy kosztów sprzedaży 3) Wynik na pozostałej działalności operacyjnej stanowi różnicę między osiągniętymi przychodami ,a poniesionymi kosztami pozostałej działalności operacyjnej. Na tę działalność składają się koszty i przychody nie związane bezpośrednio ze zwykłą działalnością jednostki. W rzeczywistości koszty i przychody spowodowane sprzedażą i likwidacją środków trwałych , odpisami należności i zobowiązań przedawnionych , umorzonych ; zapłatę i otrzymywaniem kar , odszkodowaniami ; otrzymywaniem i przekazywaniem darowizn. 4) Wynik na operacjach finansowych stanowi różnicę między przychodami , a kosztami finansowymi (np. przychody finansowe i dywidendy , przychody ze sprzedaży papierów wartościowych , odsetki od pożyczek i należności ; koszty finansowe : odsetki i prowicje od kredytu i zobowiązań ) 5) Wynik na operacjach nadzwyczajnych , na wynik ten składają się straty i zyski nadzwyczajne (stanowiące skutki finansowe zdarzeń powstających niepowtarzalnie , a w szczególności spowodowane zdarzeniami losowymi) Dt Wynik finansowy Ct Koszt własny sprzedanych produktów 1. Przychody ze sprzedaży Pozostałe koszty operacyjne 2.Pozostałe przychody operacyjne Koszty finansowe 3.Przychody finansowe Straty nadzwyczajne 4.Zyski nadzwyczajne Suma obrotów suma obrotów Odzwierciedlenie wyniku finansowego w bilansie zysków i strat WF wykazuje się w bilansie po stronie pasywów w grupie A – kapitały (fundusze) własne + zysk netto ( wielkość dodatnia) + strata netto (wielkość ujemna) Natomiast w rachunku zysków i strat wynik finansowy wykazuje się w sposób szczegółowych wyników cząstkowych osiągniętych na poszczególnych dziedzinach (segmentach , zakresach) działalności przedsiębiorstwa à 127 WF może być obliczany i wykazywany w rach. Zysków i strat wg dwóch wariantów kalkulacyjny porównawczy WF może być obliczany w sposób statystyczny – tj. poprzez obliczanie wszystkich wyników cząstkowych na podstawie informacji zaczerpniętych z odpowiednich kont wynikowych (niebilansowych) księgowy – poprzez przeniesienie (przeksięgowanie) na konto wynik finansowy sald wszystkich kont wynikowych (130 – 132) CW. 122 Przychody ze sprzedaży - ze sprzedaży towarów 25000 - ze sprzedaży materiałów 8000 - ze sprzedaży produktów 130.000 163.000 koszt własny sprzedaży towarów 23000 materiałów 12000 produktów 90000 koszty zarządu 7000 135.000 Zysk ze sprzedaży 281.000 + pozostałe przychody operacyjne 28.500 - pozostałe koszty operacyjne 24.000 4.500 2.Wynik na działalności gosp 32500 + przychody finansowe 7.500 - koszty finansowe 7000 3. Wynik brutto na działalności gosp + zyski nadzwyczajne 3000 - straty nadzwyczajne 4000 4.Wynik brutto 32000 - podatek doch 16800 wynik netto