Wyszukiwarka:
Artykuły > Wypracowania > PODAJ PRZYKŁADY NAWIĄZAŃ DO HORACJUSZOWSKIEJ IDEI "EXEGI MONUMENTUM" W LITERATURZE POLSKIEJ


 
 " Stawiłem sobie pomnik twardszy niż ze spiży
Od królewskich piramid sięgający wyżej[...] "

Do tych słów Horacego nawiązywały całe pokolenia twórców późniejszych epok (z wyjątkiem Średniowiecza => wynika to ze średniowiecznego poglądu na rolę artysty) przekonanych o swej wyjątkowości. Najstarszym z nich w literaturze polskiej jest Klemens Janicki, młody poeta polskigo Renesansu, należący do grupy tzw poetów polsko - łacińskich. Elegia "O sobie samym do potomności" Janickiego nawiązuje swoją formą do antycznych elegii pisanych ku pamięci sławnych osób. Jednak autor, młody poeta pisał o sobie samym, świadomy swojej wielkości, szczególnie po tym jak otrzymał od papieża wieniec laurowy. Janicki przedstawia całe swoje życie, pisze o chorobie i zbliżającej się śmierci, wspomina swoich mecenasów, a w całym wierszu panuje nastrój przygnębienia.

Także w twórczości Jana Kochanowskiego często widać Odwołanie do Horacego. W pieśni XXIV obok bezpośrednich nawiązań do motywów z literatury antycznej tj. podziemnej rzeki Styks, której przekroczenie nie zabierze mimo wszystko autora z ze świata żywych, i Ikara, od którego szybsza jest sława poezji, autor pisze:

 
" [...] O mnie Moskwa i będą wiedzieć Tatarowie,
I róznego mieszkańcy świata Anglikowie;
Mnie Niemiec i waleczny Hiszpan, mnie poznają,
Którzy głęboki strumień Tybrowy pijają.[...] "

Kochanowski, podobnie jak inni poeci epoki, przejęli z Antyku przekonanie o wielkiej roli artysty i mieli świadomość swojej wartości. W odróżnieniu od Średniowiecza traktowali sławę ziemską jako wartość istotną i marzyli aby potomni docenili ich wielkość.

W kolejnych epokach brak było w polskiej literaturze twórców, ktorzy przykładaliby do sławy wielkie znaczenie (Barok, Oświecenie).

Romantyzm natomiast "wydał" wielu wielkich poetów, których charakteryzowała "żądza" sławy i przekonanie o własnej wielkości.

Znamiennym tego ywraem jest "Wielka Improwizacja" z III części "Dziadów" Adama Mickiewicza, czyli monolog liryczny Konrada. Chociaż postaci tej nie można jednoznacznie utożsamiać z autorem, to wydaje się, że ma on wiele rysów poety, zwłaszcza w dziedzinie poglądów na los Polski i stosunek do własnej poezji. Już w pierwszej części monologu dostrzegam zbierzność z przkonaniem Horacego o artyzmie i sile własnej twórczości. Jest ona godna samego Boga.

 
 [...]Ty, Boże, ty naturo! dajcie posłuchanie. -
 Godna to was muzyka i godne spiewanie. -
 Ja mistrz!
 Jak mistrz wysiągam dłonie! [...]
[...]Boga, natury godne takie pienie!
Pieśń to wielka, pieśń - tworzenia,
Taka pieśń jest siła, dzielność,
Taka pieśń jest nieśmiertelność!
Ja czuję nieśmiertelność, nieśmiertelność tworzę,
Cóż ty większego mogłeś zrobić - Boże ?[...]

III część "Dziadów" to utwór, który powstał w szczególnych realiach, odległych od realiów epoki horacjańskiej, ale myśl, że wielka literatura nigdy nie umiera łączy tych dwu poetów wyraźnie.

W końcowych wersach epilogu "Pana Tadeusza" autor wyraża nadzieję, że jego utwór będzie czytany przez wszystkie warstwy polskiego społeczeństwa, a więc zarówno przez szlachtę, jak i chłopów. Mickiewicz pragnie dla swego utworu, i przez to dla siebie, sławy,"Która tam dotąd brzmi w lasach i w polu, [...]" Także drugi z polskich wieszczów, Juliusz Słowacki, w wierszu "Testament mój", świadomy nadchodzącej śmierci, zwraca się do swych przyjaciół, aby nie zapomnieli o nim. W ostatniej strofie nawiązuje do "siły fatalnej", co mu"... tylko czoło zdobi", która wszystkich ludzi" ... zjadaczy chleba - w aniołów przerobi". Ową siłą fatalną jest sława poezji Słowackiego, która dopiero po jego śmierci" rozwinie skrzydła" i wywrze wpływ (w sensie moralnym) na przyszłe pokolenia.

Podobny motyw odnajdujemy w wierszu Cypriana Kamila Norwida "Klaskaniem mając obrzękłe prawice". Norwid ma poczucie własnej odrębności i szczególności własnej poezji, a jednocześnie pesymizmem napawa go niezrozumienie i niedocenianie przez współczesnych. Nawiązanie do idei horacjuszowskiej występuje głównie w końcowych strofach, w których autor wyraża wiarę, że przyszłe pokolenia, pokolenia wnuków, że one dopiero odczytają właściwie jego przesłania, odczują artyzm jego poezji.

Wszystkie materialy zawarte na tej stronie sa wlasnoscia ich autora, nie ponosze odpowiedzialnosci za tresci zawarte w nich.
Wszelkie prawa zastrzeżone 2009 www.wypracowania24.net - opracowania, referaty, język polski, sciagi, kolokwium, streszczenia lektur
Design sk8s