Wyszukiwarka:
Artyku造 > Studia >

Organizacje: Phare




Organizacje - Phare Inicjatywa Unii Europejskiej na rzecz przygotowania Polski do cz這nkostwa w Unii Europejskiej Co to jest Phare? W po這wie 1989 roku, podczas spotkania grupy najbardziej uprzemys這wionych pa雟tw 鈍iata podj皻o decyzj o uruchomieniu specjalnego funduszu pomocowego zarz康zanego przez Komisj Europejsk, kt鏎y mia na celu pom鏂 Polsce i W璕rom w przeprowadzaniu zmian politycznych i gospodarczych. Program otrzyma nazw: `"Poland and Hungary: Assistance for Restructuring their Economies" - Polska i W璕ry - Pomoc na rzecz restrukturyzacji gospodarki /PHARE/. W kolejnych latach kr庵 beneficjent闚 programu poszerza si o inne pa雟twa Europy 字odkowej i Wschodniej. Nazwa programu pozosta豉 jednak ta sama, cho pisowni skr鏒u zmieniono z "PHARE" na "Phare". Phare jest najwi瘯szym programem bezzwrotnej pomocy finansowej Unii Europejskiej dla Europy 字odkowej i Wschodniej, z kt鏎ego korzysta 10 pa雟tw stowarzyszonych z Uni Europejsk oraz Albania, Macedonia, Bo郾ia i Hercegowina. W krajach, kt鏎e wyst徙i造 z wnioskiem o przyst徙ienie do UE program ma na celu wspieranie dzia豉 przygotowuj帷ych do cz這nkostwa. W pozosta造ch krajach Phare wspiera proces transformacji politycznej i ekonomicznej. W latach 1990 - 1999 鈔odki pomocowe Phare dla wszystkich kraj闚 wynios造 10,31 mld euro. Zgodnie z ustaleniami Agendy 2000, w najbli窺zych latach fundusze Phare zostan znacznie zwi瘯szone. W bud瞠cie Unii na lata 2000 - 2006 ich wysoko嗆 ustalono na sum 1,56 mld euro rocznie. W ramach Phare funkcjonuj programy krajowe, programy dla beneficjent闚 w kilku krajach oraz Programy Wsp馧pracy Przygranicznej (Phare Cross-Border Co-operation). Programy krajowe (national programmes) realizowane s na podstawie corocznego memorandum finansowego przez administracje kraj闚 otrzymuj帷ych pomoc Phare. W pocz徠kowym okresie, wi瘯szo嗆 鈔odk闚 Phare by豉 kierowana na wprowadzanie zasad gospodarki rynkowej, o篡wianie przedsi瑿iorczo軼i i demokratyzacj. Obecnie 鈔odki Phare wspomagaj przede wszystkim finansowanie projekt闚 s逝膨cych przygotowaniu pa雟tw kandyduj帷ych do cz這nkostwa w Unii Europejskiej. Programy dla beneficjent闚 w kilku krajach (multibenefitiary programmes) Zgodnie z za這瞠niami nowych regulacji programu Phare, podkre郵aj帷ych znaczenie program闚 krajowych w procesie przygotowa kraj闚 kandyduj帷ych do cz這nkostwa, Komisja Europejska upro軼i豉 niekt鏎e procedury. Funkcjonuj帷e do roku 1999 programy wielonarodowe i horyzontalne zosta造 zast徙ione programami dla wielu beneficjent闚. S one zarz康zane wsp鏊nie przez Komisj i kraje w nich uczestnicz帷e. Celem tych program闚 jest szukanie wsp鏊nych rozwi您a dla problem闚 przekraczaj帷ych obszar jednego pa雟twa. Koncentruj si one na problemach zwi您anych z systemem zabezpiecze socjalnych, ochron 鈔odowiska, energetyk, bezpiecze雟twem energetyki atomowej, transportem, telekomunikacj i walk z nielegalnym handlem narkotykami. I tak np. w ramach programu Consensus, maj帷ego na celu wspomaganie reform zabezpieczenia spo貫cznego /system ubezpiecze spo貫cznych, ochrony zdrowia, zasi趾闚 dla bezrobotnych/, sfinansowane zosta造 m.in. ekspertyzy, dotycz帷e wdra瘸nia reform spo貫cznych w Polsce Program ACE, skierowany na wymian wiedzy i do鈍iadcze w dziedzinie rozwoju my郵i ekonomicznej Przyznawa granty dla absolwent闚 szk馧 wy窺zych z kraj闚 Europy 字odkowej, kt鏎zy zamierzaj prowadzi badania, rozpocz望 lub kontynuowa studia doktoranckie w dziedzinie ekonomii na uczelniach w krajach Unii Europejskiej. Otwarty jest jeszcze termin sk豉dania zg這sze na uczestnictwo w seminariach i konferencjach po鈍i璚onych tematom ekonomicznym. W latach ubieg造ch z funduszy wielonarodowego programu Distance Education /Kszta販enie na odleg這嗆/ sfinansowano wyposa瞠nie plac闚ek, s逝膨cych edukacji niestacjonarnej. W鈔鏚 program闚 dla wielu beneficjent闚 wymieni nale篡 tak瞠 Program Ochrony W豉sno軼i Intelektualnej, Program Ochrony W豉sno軼i Przemys這wej (RIPP) oraz programy maj帷e na celu pomoc w usprawnieniu funkcjonowania instytucji rz康owych i administracji publicznej w krajach ubiegaj帷ych si o cz這nkostwo w Unii Europejskiej. Od wielu lat Polska uczestniczy豉 w wielonarodowych i horyzontalnych programach LIEN, PARTNERSHIP oraz Phare-DEMOKRACJA, dotycz帷ych rozwoju spo貫cze雟twa obywatelskiego, demokracji i praw cz這wieka. Programy LIEN i PARTNERSHIP wygas造 w roku 1999. Phare-DEMOKRACJA wspiera dzia豉nia na rzecz praw cz這wieka, mniejszo軼i narodowych i tzw. grup nieuprzywilejowanych. Kontynuuj帷 pomoc dla sektora pozarz康owego w dziedzinie rozwoju spo貫cze雟twa obywatelskiego w krajach ubiegaj帷ych si o cz這nkostwo, Rada UE wprowadzi豉 od roku 2000 program ACCESS. Wspiera on organizacje pozarz康owe, apolityczne i non-profit, dzia豉j帷e na rzecz rozwoju spo貫czno-ekonomicznego, ochrony 鈔odowiska, pomocy spo貫cznej, promocji zdrowia i spo貫cznej reintegracji. W roku 2000 w ramach tego programu przeznaczono dla Polski 5,3 mln euro. Od 1990 roku Polska uczestniczy豉 w ramach Phare w programie edukacyjnym Tempus, kt鏎y wspiera szkolnictwo wy窺ze, a w szczeg鏊no軼i projekty wymiany uczelnianej. Inne programy zwi您ane z edukacj i m這dzie膨 to Sokrates, Leonardo da Vinci, M這dzie dla Europy, a obecnie M這dzie. S to podobnie jak V Program Ramowy finansuj帷y badania naukowe, PROGRAMY WSP粌NOTOWE, realizowane na zasadach wsp馧pracy. Oznacza to, 瞠 Polska aby wzi望 udzia w takim programie musi zap豉ci sk豉dk cz這nkowsk, ale sk豉dka ta mo瞠 by w cz窷ci finansowana ze 鈔odk闚 Phare. Program Wsp馧pracy Przygranicznej /Cross Border Cooperation/, realizowany od roku 1994, wspiera rozw鎩 i wsp馧prac pomi璠zy regionami przygranicznymi Unii Europejskiej i przylegaj帷ymi do nich regionami kraj闚 Europy 字odkowej i Wschodniej obj皻ymi pomoc Phare. Od roku 1999 poszerzono zakres terytorialny programu, w陰czaj帷 tak瞠 regiony zlokalizowane na granicach pomi璠zy krajami kandyduj帷ymi do Unii Europejskiej, b璠帷ymi jednocze郾ie beneficjentami programu Phare. Do priorytet闚 programu nale膨 dzia豉nia zwi您ane z popraw infrastruktury transportowej i na przej軼iach granicznych, ograniczenie zanieczyszczenia 鈔odowiska i wspieranie zwi您anych z tym inwestycji infrastrukturalnych oraz wsp鏊ne inicjatywy w dziedzinie turystyki, rozwoju regionalnego, rozwoju ma貫j i 鈔edniej przedsi瑿iorczo軼i, zasob闚 ludzkich a tak瞠 pomoc w nawi您ywaniu wsp馧pracy przygranicznej. Program Phare CBC w swojej strukturze i sposobie dzia豉nia nawi您uje do programu INTERREG realizowanego w krajach Unii Europejskiej w ramach Funduszy Strukturalnych. Zarz康zanie programem jest w du篡m stopniu zdecentralizowane. Kluczowym elementem jego funkcjonowania jest zaanga穎wanie w豉dz lokalnych i regionalnych. W Polsce program obejmuje tereny przygraniczne w rejonie granicy polsko - niemieckiej i polsko - czeskiej, a od roku 2000 r闚nie przy granicy polsko - s這wackiej. W latach ubieg造ch realizowano tak瞠 projekty we wsp馧pracy z Dani (1994) oraz w tr鎩k帷ie: Polska - Czechy - Niemcy (1995 - 96). Ponadto, od 1995 roku Polska uczestniczy w Programie Wsp馧pracy Przygranicznej Morza Ba速yckiego. Program ten koncentruje si g堯wnie na dzia豉niach zwi您anych z gospodark morsk i ochron 鈔odowiska. Na rozwijanie wsp馧pracy przygranicznej w latach 1994-2000 Polska otrzyma豉 z UE pomoc w wysoko軼i 367,15 mln euro , z czego na wsp馧prac przygraniczn z Niemcami przeznaczono 327 mln euro. W roku 2000 program Phare - CBC w Polsce dysponuje bud瞠tem w wysoko軼i 56 mln euro. Z tego 44 mln. przeznaczono na rejon granicy polsko - niemieckiej, 5 mln na granic polsko - czesk, 4 mln na granic ze S這wacj oraz 3 mln na wsp馧prac w regionie Morza Ba速yckiego. Dominuj帷 cz窷 programu Phare CBC 2000 stanowi projekty inwestycyjne w dziedzinie infrastruktury transportowej i ochrony 鈔odowiska. Bud瞠t Phare dla Polski Podstaw prawn dla bezzwrotnej pomocy finansowej, jak Polska otrzymuje z Unii Europejskiej w ramach programu Phare, stanowi Umowa Ramowa podpisana 31.5.1990 r. przez Rz康 Polski i Komisj Europejsk. W Uk豉dzie Stowarzyszeniowym mi璠zy Polsk a Wsp鏊not Europejsk z 16.12.1991r., kwestie dotycz帷e 鈔odk闚 pomocowych s regulowane w artyku豉ch 96-101, w rozdziale dotycz帷ym wsp馧pracy finansowej. W grupie pa雟tw Europy 字odkowej i Wschodniej Polska jest najwi瘯szym beneficjentem pomocy finansowej Phare. W latach 1990-2000, w ramach program闚 Phare, Unia Europejska przyzna豉 Polsce oko這 2,5 miliarda euro. Wykorzystanie przyznanych 鈔odk闚 mo積a ocenia w przypadku program闚 dla kt鏎ych okres kontraktowania zosta ju zamkni皻y. I tak z og鏊nej sumy przyznanej w latach 1990 - 1997 (opr鏂z programu dotycz帷ego infrastruktury transportowej - kt鏎ego okres kontraktowania up造wa pod koniec 2001 roku) wykorzystano 99 鈔odk闚. W przypadku program闚 Phare 1998 -2000, kontraktowanie przebiega tak jak wskazano w poni窺zej tabeli. Poni窺za tabela przedstawia warto嗆 przyznanych 鈔odk闚 pomocowych Phare w Polsce i ich wykorzystanie w latach 1990-2000 Ewolucja programu Phare w Polsce Od 1990 roku wielokrotnie zmienia造 si priorytety programu Phare, doskonalono formy dokonywania p豉tno軼i oraz wymogi dotycz帷e monitoringu i kontroli. Z programu, skonstruowanego pocz徠kowo na zasadzie pomocy finansowej dla transformacji gospodarczej i politycznej, Phare stawa si coraz bardziej programem wspieraj帷ym przygotowania Polski do przysz貫go cz這nkostwa. W funkcjonowaniu programu Phare w Polsce mo積a wyr騜ni cztery etapy: I. Pomoc humanitarna /1990/ W swoim pocz徠kowym okresie program mia przede wszystkim na celu wzmocnienie transformacji ustrojowej i ekonomicznej w Polsce. Finansowane z funduszu Phare dostawy 篡wno軼i, lek闚, pasz, pestycyd闚 oraz pomoc rzeczowa dla rolnictwa, mia造 przede wszystkim zapobiec sytuacjom kryzysowym w pa雟twie. II. Pomoc dla gospodarki rynkowej /1990 - 1994/ Umocnienie gospodarki rynkowej i udzielenie odpowiedniego wsparcia technicznego stanowi這 w powy窺zym okresie najwa積iejsze zadanie programu. Wi瘯szo嗆 鈔odk闚 by豉 kierowana na rzecz restrukturyzacji przedsi瑿iorstw pa雟twowych oraz pomoc dla prywatnego sektora gospodarki: przekazywanie know how z zakresu prowadzenia analiz rynkowych, formu這wania business plan闚, rozwoju centr闚 szkoleniowych dla przedsi瑿iorc闚. III. Pierwsze przymiarki do przysz貫go cz這nkostwa /1994 - 1997/ W wyniku postanowie szczytu UE w Kopenhadze, w czerwcu 1993 roku, nast徙i豉 istotna zmiana za這瞠 programu Phare. Rada Unii Europejskiej po raz pierwszy, oficjalnie potwierdzi豉 w闚czas mo磧iwo嗆 przyj璚ia pa雟tw stowarzyszonych do Unii Europejskiej. Strategia przedcz這nkowska, przyj皻a w grudniu 1994 roku, podczas szczytu w Essen, wprowadzi豉 istotne zmiany w zasadach udzielania pomocy w ramach Phare, podporz康kowuj帷 j przygotowaniom do przysz貫go cz這nkostwa. Priorytetowym zadaniem sta造 si inwestycje infrastrukturalne w dziedzinie transportu i ochrony 鈔odowiska. Zasadniczym zmianom uleg造 zasady programowania pomocy i uruchamiania funduszy Phare w Polsce. Podczas gdy w latach 1990-1994 fundusze Phare by造 uruchamiane w cyklu rocznym, od roku 1995 operacje finansowe s oparte na Wieloletnim Planie Indykatywnym. Warunkiem uruchomienia 鈔odk闚 dla kraju-beneficjenta jest przedstawienie Krajowego Programu Operacyjnego na dany rok i jego uzgodnienie z Komisj Europejsk w ramach Memorandum Finansowego. IV. Pomoc UE elementem strategii przedcz這nkowskiej /1997 - 1999/ Nowa Orientacja Phare W tym okresie pomoc UE zosta豉 skoncentrowana na projektach jednoznacznie s逝膨cych przyspieszeniu integracji Polski z Uni Europejsk. Do priorytetowych cel闚 programu nale篡 dostosowanie polskiego prawodawstwa do wymog闚 prawa wsp鏊notowego oraz rozbudowa infrastruktury i transeuropejskich sieci transportowej. Wed逝g wytycznych Nowej Orientacji Phare, 鈔odki finansowe mog by wykorzystane tylko w 軼i郵e okre郵onych dziedzinach: 30% funduszy musi zosta przeznaczonych na wsparcie i budow instytucji zapewniaj帷ych sprawne wdra瘸nie unijnego dorobku prawnego oraz funkcjonowanie administracji publicznej /na przyk豉d wzmocnienie systemu kontroli skarbowej i administracji podatkowej, podniesienie skuteczno軼i kontroli celnej/. Natomiast 70% funduszy ma s逝篡 dofinansowaniu inwestycji w dziedzinie infrastruktury /na przyk豉d modernizacja linii kolejowych, budowa autostrad, budowa most闚 granicznych, skuteczna gospodarka odpadami, poprawa jako軼i wody pitnej. Na co przeznaczono fundusze Phare w Polsce? Pomoc finansowa Unii Europejskiej, udzielona Polsce w ubieg造ch latach, zosta豉 przede wszystkim skierowana na wzmocnienie infrastruktury, restrukturyzacj przedsi瑿iorstw, rozw鎩 regionalny, edukacj i szkolenia, rolnictwo, ochron 鈔odowiska oraz wsparcie administracji. W latach 1990-1998 Phare obejmowa 117 program闚. W pierwszym roku funkcjonowania programu Phare, wi瘯szo嗆 鈔odk闚 (100 mln euro) zosta豉 przeznaczona na wsparcie dla polskiego rolnictwa: dostawy pasz i pestycyd闚 oraz pomoc rzeczow. Tak瞠 w latach nast瘼nych, sektor rolny w znacznym stopniu korzysta z pomocy finansowej Unii Europejskiej. W latach 1990-1993, Komisja Europejska przyzna豉 na ten cel oko這 170 mln euro, co stanowi這 ok 20% pomocy finansowej Phare dla Polski. Podczas gdy w pocz徠kowym okresie, pomoc Phare dla rolnictwa obejmowa豉 przede wszystkim dostawy rzeczowe, w kolejnych latach zacz窸a zmienia orientacj w kierunku wspierania program闚 kredytowych dla gospodarstw oraz transferu pomocy technicznej /szkolenia, doradztwo, ekspertyzy/. Pomoc know how mia豉 przede wszystkim na celu tworzenie nowoczesnych struktur rynku rolnego, zwi瘯szanie konkurencyjno軼i polskiego rolnictwa wobec rynk闚 unijnych oraz jego przygotowanie do integracji z Uni Europejsk. Pomoc Phare dla rolnictwa obejmowa豉 przede wszystkim sp馧dzielczo嗆 wiejsk, bankowo嗆 sp馧dzielcz, prywatyzacj, oraz infrastruktur rynkow i techniczn. Z funduszy Unii Europejskiej przygotowano szereg projekt闚 wspieraj帷ych rozw鎩 rynk闚 hurtowych, gie責 rolnych, organizacji producenckich, sp馧dzielczo軼i oraz systemu informacji rynkowej i monitoringu rynk闚 zagranicznych. W latach 1990 - 1993 pomoc Phare w Polsce koncentrowa豉 si na wspieraniu pierwszych reform ekonomicznych oraz umacnianiu transformacji ustrojowej. Stworzenie podstaw dla gospodarki rynkowej stanowi這 w闚czas g堯wny priorytet unijnej pomocy finansowej. W 1991 r. 55 mln euro przeznaczono na wsparcie prywatyzacji gospodarki oraz pomoc dla ma造ch i 鈔ednich przedsi瑿iorstw. Podstawowymi elementami programu by這 wspieranie Programu Powszechnej Prywatyzacji, pomoc dla przedsi瑿iorstw prywatyzowanych drog kapita這w oraz program wspomagania inicjatyw prywatyzacyjnych w ma造ch i 鈔ednich przedsi瑿iorstwach Z funduszy Phare finansowane by造 audyty finansowe dla prywatyzowanych przedsi瑿iorstw oraz analizy przedprywatyzacyjne. W programie Phare 1992 znaczn cz窷 funduszy przeznaczono na rzecz wspierania rozwoju regionalnego. Uruchomiony w 1993 r. program STRUDER /Program Strukturalnego Rozwoju Wybranych Region闚/ by pierwszym z這穎nym programem pomocowym Phare o charakterze inwestycyjnym. Podstawowym za這瞠niem programu by這 ograniczenie niekorzystnych spo貫cznie skutk闚 przemian gospodarczych w Polsce, w tym przede wszystkim przeciwdzia豉nie bezrobociu. Istotne znaczenie mia造 dotacje dla ma造ch projekt闚 insfrastrukturalnych w gminach: wsparcie inwestycji na rzecz tworzenia nowych miejsc pracy, tworzenie inkubator闚 przedsi瑿iorczo軼i, wsp馧finansowanie inwestycji infrastrukturalnych, podnosz帷ych atrakcyjno嗆 inwestycyjn gmin. Program STRUDER obejmowa dawne wojew鏚ztwa: wa豚rzyskie, katowickie, rzeszowskie, olszty雟kie, 堯dzkie oraz suwalskie i dysponowa bud瞠tem w wysoko軼i 76,7 mln euro. W ramach programu STRUDER dofinansowano ponad 1000 ma造ch i 鈔ednich przedsi瑿iorstw, 200 inwestycji infrastrukturalnych w gminach oraz stworzono 11.000 nowych miejsc pracy w regionach zagro穎nych bezrobociem strukturalnym. W latach 1991 - 1993 jednym z priorytet闚 program闚 Phare by豉 pomoc doradczo-szkoleniowa ze strony unijnych ekspert闚. Wynika豉 ona z potrzeby odpowiedniego przygotowania strony polskiej do wykorzystania inwestycyjnych program闚 pomocowych, kt鏎e mia造 zosta uruchomione w najbli窺zych latach. W memorandum finansowym na rok 1993 zarezerwowano 55 mln euro na rzecz wspierania inwestycji infrastrukturalnych /drogi dojazdowe, uj璚ia wody, sieci i centrale teletechniczne, linie energetyczne, sieci ciep這wnicze, sieci gazowe/. Projekty infrastrukturalne stanowi造 w latach 1993 - 1999 najpowa積iejsz pozycj na li軼ie program闚 Phare w Polsce. Na rzecz lepszego uzbrojenia terenu i infrastruktury transportowej w latach 1990-1997 przeznaczono ze 鈔odk闚 pomocowych Phare 195.9 mln euro. Znaczna cz窷 projekt闚 inwestycyjnych dotyczy豉 tworzenia transeuropejskich sieci transportowych i usprawnienia ruchu na przej軼iach granicznych. W 1997 roku podj皻o decyzj o przeznaczeniu 64,6 mln euro na odbudow zniszcze powsta造ch w wyniku powodzi, kt鏎a nawiedzi豉 Polsk latem 1997 r. 字odki finansowe programu pochodzi造 z przesuni璚ia funduszy z innych program闚 Phare dla Polski. Pieni康ze zosta造 przeznaczone na napraw uszkodzonych powodzi lokalnych dr鏬 gminnych, most闚, sieci kanalizacyjnych, na remonty szk馧 i o鈔odk闚 zdrowia. Uproszczone procedury ubiegania si o 鈔odki pomocowe z programu Odbudowa przyczyni造 si do szybkiego i efektywnego wykorzystania powy窺zej pomocy przez w豉dze gminne. Programy Phare realizowane w Polsce od roku 1997 w coraz wi瘯szym stopniu koncentruj si na podejmowaniu cel闚 s逝膨cych przygotowaniu kraju do przysz貫go cz這nkostwa w UE. W programach krajowych na lata 1997 i 1998 najwi瘯sz cz窷 pomocy przeznaczono na dzia豉nia s逝膨ce integracji europejskiej /odpowiednio 20,5 mln EUR i 17,52 mln EUR/ oraz na rozw鎩 infrastruktury /odpowiednio 17 mln EUR i 40 mln EUR/. Ponadto utworzono Specjalny Program Przygotowawczy - SPP maj帷y na celu przygotowanie administracji krajowej i regionalnej do efektywnego wykorzystania funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. Z uwagi na konieczno嗆 przygotowania polskich region闚 do wykorzystania w przysz這軼i funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, coraz wi瘯sze znaczenie zyskiwa造 programy pomocowe, skierowane bezpo鈔ednio do poszczeg鏊nych region闚. Programy STRUDER 2 oraz INRED sfinansowa造 projekty s逝膨ce przezwyci篹eniu problem闚 spo貫cznych i gospodarczych zwi您anych z restrukturyzacj gospodarki oraz wypracowaniu profesjonalnych strategii rozwoju regionalnego i tworzeniu program闚 operacyjnych. Program Phare 1998 skupi si na realizacji cel闚 zdefiniowanych w dokumencie Komisji Europejskiej Partnerstwo dla Cz這nkostwa oraz w Narodowym Programie Przygotowania do Cz這nkostwa w UE opracowanym przez rz康 RP zgodnie z wytycznymi Nowej Orientacji Phare. W ramach Phare 1998 Polska otrzyma豉 198 mln euro, z czego 95 mln euro przyznano na programy krajowe. Najwi瘯sze 鈔odki zosta造 przeznaczone na polsko-niemieck wsp馧prac transgraniczn /53 mln euro/, na inwestycje infrastrukturalne /45 mln euro/, na z豉godzenie spo貫cznych i regionalnych koszt闚 restrukturyzacji sektora w璕la i stali /30 mln euro/. Oko這 20 mln euro przeznaczono na wsparcie dla administracji w takich dziedzinach jak: rolnictwo, ochrona 鈔odowiska, wymiar sprawiedliwo軼i i sprawy wewn皻rzne. Na rzecz ochrony 鈔odowiska przyznano 12,2 mln euro, na wsparcie polityki regionalnej 9 mln euro, natomiast na rolnictwo 7,5 mln euro. Poza tym w ramach Du篡ch Projekt闚 Infrastrukturalnych /LSIF-Large Scale Infrastructure Facility/ Polska otrzyma豉 20 mln euro na wsparcie budowy obwodnicy w Gda雟ku na autostradzie A1. W ramach osobnego programu budowy autostrad przeznaczono 35 mln euro na konstrukcj wok馧 Katowic obwodnicy, b璠帷ej cz窷ci autostrady A4, nale膨cej do Trans-Europejskiego Korytarza III oraz 45 mln euro na budow obwodnicy wok馧 Poznania na autostradzie A2, maj帷ej po陰czy Berlin z Kijowem i Moskw. Pomoc Unii Europejskiej dla Polski od roku 2000 Zgodnie z decyzjami podj皻ymi podczas szczytu UE w Berlinie, w marcu 1999 r., (Agenda 2000) w latach 2000 - 2006 przewidziano znaczne zwi瘯szenie pomocy finansowej dla kraj闚 kandyduj帷ych do UE Od roku 2000 program Phare jest jednym z trzech instrument闚 pomocy przedakcesyjnej Unii Europejskiej, obok program闚 ISPA (Instrument for Structural Policies for Pre-Accession) i SAPARD (Special Accession Programme for Agriculture and Rural Development). ㄠczna warto嗆 pomocy UE dla 10 kraj闚 kandyduj帷ych z Europy 字odkowej i Wschodniej w latach 2000 - 2006 wynosi 3.120 mld euro rocznie. Zgodnie z Agend 2000, bud瞠t Phare w latach 2000-2006 wynosi dla wszystkich pa雟tw kandyduj帷ych 10.920 mld euro, czyli oko這 1.560 mld euro rocznie. Wielko嗆 wsparcia dla poszczeg鏊nych kraj闚 zale篡 od liczby ludno軼i, wysoko軼i PKB, zdolno軼i wykorzystania pomocy oraz post瘼闚 w przygotowaniach do cz這nkostwa. Wed逝g wst瘼nych szacunk闚, w najbli窺zych latach, Polska b璠zie beneficjentem 鈔odk闚 Phare w wysoko軼i oko這 400-450 mln euro rocznie. W 2000 roku warto嗆 przyznanej w ramach Phare pomocy wynios豉 rekordowo 483,4 mln euro. y. Korzystanie z pomocy Unii Europejskiej, wymaga wsp馧finansowania program闚 w wysoko軼i co najmniej 25% ze 鈔odk闚 bud瞠towych. Oznacza to, 瞠 鈔odki Phare, przyznane Polsce od roku 2000, musz by brane pod uwag przy ustalaniu bud瞠tu pa雟twa na rok nast瘼ny. W latach 2000-2006, zgodnie z Now Orientacj Phare, na projekty inwestycyjne zostanie przeznaczonych 70% 鈔odk闚 i 30% na projekty dotycz帷e pomocy instytucjonalnej. A zatem program Phare b璠zie wsp馧finansowa projekty dotycz帷e dostosowania polskiego prawodawstwa do prawa wsp鏊notowego, wzmocnienia administracji pa雟twowej, umocnienia pa雟twa prawa i instytucji demokratycznych, s這wem dzia豉nia przygotowuj帷e kraj do przyj璚ia obowi您k闚 zwi您anych z cz這nkostwem. Pomoc inwestycyjna b璠zie si koncentrowa na wzmocnieniu infrastruktury niezb璠nej z punktu widzenia przyjmowania prawa wsp鏊notowego oraz na dzia豉niach s逝膨cych zmniejszaniu dystansu gospodarczego i spo貫cznego mi璠zy Polsk a Uni Europejsk. Program ISPA jest przedakcesyjnym instrumentem polityki strukturalnej, maj帷ym na celu wsparcie du篡ch, krajowych przedsi瞝zi耩 inwestycyjnych w dziedzinie ochrony 鈔odowiska i transportu. Bud瞠t programu ISPA dla 10 kandyduj帷ych pa雟tw z Europy 字odkowej i Wschodniej do Unii Europejskiej zosta ustalony na 1,040 mld euro rocznie w latach 2000-2006. Z funduszu ISPA Polska mo瞠 otrzymywa od 312 mln do 385 mln euro rocznie. W roku 2000 przyznano jej 351 mln euro, z czego 177 mln przypada na sektor ochrony 鈔odowiska i 174 mln na rozw鎩 infrastruktury transportowej. Program SAPARD to trzeci instrument pomocy finansowej adresowanej do pa雟tw kandyduj帷ych do Unii Europejskiej Przeznaczony jest na pomoc w dziedzinie modernizacji rolnictwa i na rozw鎩 obszar闚 wiejskich. W ramach tego programu przewidzianego na lata 2000-2006, Komisja Europejska ma przekazywa 10 krajom kandyduj帷ym 520 mln euro rocznie. W ramach programu Sapard 2000Polska ma otrzyma 168,7 mln euro. Z zestawienia powy窺zych alokacji 鈔odk闚 pomocowych Unii Europejskiej w roku 2000 wynika, 瞠 Polska b璠zie mog豉 wykorzysta oko這 980 mln euro. Struktura zarz康zania programem Phare w Polsce Nowa orientacja PHARE wprowadza znaczne zmiany w zarz康zaniu 鈔odkami finansowymi, przenosz帷 odpowiedzialno嗆 za obs逝g finansow poszczeg鏊nych projekt闚 z Komisji Europejskiej na administracj rz康ow pa雟tw b璠帷ych beneficjentem pomocy. Powy窺ze decyzje doprowadzi造 do powo豉nia w Polsce nowej struktury zarz康zania funduszami Phare. Za przygotowanie program闚 odpowiedzialny jest tzw. Narodowy Koordynator Pomocy /National Aid Co-ordinator/. Jest nim szef Urz璠u Komitetu Integracji Europejskiej. Zarz康zanie 鈔odkami Phare oraz prowadzenie nadzoru finansowego le篡 natomiast w gestii Departamentu Obs逝gi Funduszy Pomocowych w Ministerstwie Finans闚, pe軟i帷ego rol Narodowego Funduszu 字odk闚 Finansowych /National Fund/. Na jego czele stoi Pe軟omocnik Rz康u ds. Obs逝gi 字odk闚 Pomocowych pochodz帷ych z Unii Europejskiej, tzw. National Authorising Officer. Zgodnie z za這瞠niami Nowej Orientacji Phare, 鈔odki finansowe, przeznaczone na rzecz danego programu, wp造waj w w kolejnych ratach na specjalny rachunek bankowy, sk康 przekazywane s na rzecz poszczeg鏊nych resort闚 lub w豉dz regionalnych, odpowiedzialnych za realizacj programu. W poszczeg鏊nych sektorach gospodarki za realizacj projekt闚, dotycz帷ych program闚 przeznaczonych na wsparcie inwestycji, odpowiedzialne s tzw. Jednostki Realizuj帷e Projekty /Implementing Agencies/. Wszystkie komponenty program闚 Phare dotycz帷e rozwoju instytucjonalnego s natomiast zarz康zane przez tzw. Centraln Jednostk Finansuj帷o- Kontraktuj帷 /Central Finance and Contracts Unit/. Tego typu jednostka zosta豉 powo豉na w Polsce w ramach Funduszu Wsp馧pracy. Krajowe projekty Phare, przedk豉dane Komisji Europejskiej ze strony polskiej, s opiniowane przez Komitet Zarz康zaj帷y Phare /Management Committee/, sk豉daj帷y si z przedstawicieli pa雟tw cz這nkowskich. Na podstawie powy窺zej opinii Komisja Europejska decyduje o akceptacji programu na dany rok, czemu towarzyszy publikacja w Dzienniku Urz璠owym Wsp鏊not Europejskich. Nadz鏎 nad wykorzystaniem funduszy Phare sprawuje Wsp鏊ny Komitet Monitoruj帷y (Joint Monitoring Committee), zwo造wany co 6 miesi璚y przez Narodowego Koordynatora Pomocy. W sk豉d komitetu wchodz: Narodowy Koordynator Pomocy, Pe軟omocnik Rz康u ds. Obs逝gi 字odk闚 Finansowych Pochodz帷ych z Unii Europejskiej oraz przedstawiciele Komisji Europejskiej. Projekty, finansowane ze 鈔odk闚 Phare od roku 1998 podlegaj kontroli NIK oraz Europejskiego Trybuna逝 Obrachunkowego.