Wyszukiwarka:
Artykuły > Wypracowania >

Nowatorstwo prozy Witolda Gombrowicza i Bruno Schulza




BRUNO SCHULZ Cecha charakterystyczna opowiadan Schulza jest ich przynaleznosc gatunkowa, czyli nalezy zaliczac je do tak zwanej prozy poetyckiej. W tego rodzaju ksiazkach realistyczne czynniki fabularne zostaja zepchniete na drugi plan. Na plan pierwszy wysuwa sie rzeczywistosc zdeformowana, odksztalcona i zmitologizowana. W przypadku Schulza mamy do czynienia z poetycko - fantastycznym przetworzeniem realiów zycia w malym galicyjskim miasteczku sprzed pierwszej wojny swiatowej. W "Sklepach cynamonowych" czynnikiem organizujacym swiat przedstawiony jest retrospektywny powrót bohatera - narratora do czasów dziecinstwa. Powrót ten odbywa sie w konwencji marzenia sennego. Bohater, przypominajacy sobie swoje dziecinstwo, przypomina sobie jednoczesnie sylwetki ojca, matki, bliskich i znajomych, takze ulice, budynki i ich wnetrza. Wspomnienia sa znieksztalcone, niektóre malo istotne wydarzenia urastaja do rangi symbolu, inne, kiedys wazne sprawy, kurcza sie i zanikaja. Obraz jest falujacy, plynny, przedmioty i ludzie dowolnie zmieniaja ksztalty. Podobnie jest w opowiadaniach z "Sanatorium Pod Klepsydra". Wspólna cecha opowiadan Schulza jest pojawiajaca sie w nich postac Ojca, majacego tu wiele wcielen. Ojciec jest dla Schulza symbolem prób wyzwolenia sie spod przytlaczajacej malomiasteczkowej atmosfery. Jest on przytloczony obsesyjnym lekiem przed redukcja, odczlowieczeniem, sprowadzeniem czlowieka do roli manekina. Redukcja czlowieka do funkcji manekina, to swego rodzaju "wypatroszenie", pokazanie, ze czlowieczenstwo nie jest juz niczym istotnym. Czlowiek zostal nie tylko zdehumanizowany ale równiez sprowadzony do rangi kawalka miesa, na które mozna patrzyc jak na obiekt bez zycia, cos do zjedzenia. Manekiny sa dla Schulza symbolami odczlowieczenia, bezdusznosci, komercjalizmu - zdominowania przez handel. Czlowiek w tych opowiadaniach ugrzazl w swiecie prymitywnej erotyki, codziennosci, nijakosci. Proza Bruno Schulza jest przepelniona takimi lekami, obawani i kompleksami. Opowiadania Schulza pelne sa basniowej atmosfery - obrazów z podswiadomosci i wyobrazni czlowieka. Akcja spelnia tu role drugorzedna, proze Schulza zaliczamy do awangardowych pomyslów miedzywojnia. Ich konstrukcja i interpretacja wymaga technik psychoanalizy, odczytania symboli i poetyckiej kreacji przestrzeni. Widzimy tu problematyke psychologiczna, egzystencjalna, mityczna i autobiograficzna. WITOLD GOMBROWICZ Wedlug Gombrowicza wszyscy udaja przed wszystkimi, kazdy gra, nikt nie jest z nikim szczery, wszyscy jestesmi nieautentyczni, upozowani, sztuczni. Paradoksalnie im bardziej dazymy do autentycznosci, tym bardziej popadamy w nieautentycznosc. "Ferdydurke" przedstawia próbe walki z forma trzeydziestoletniego Józia który, który zostal z powrotem wepchniety w dziecinstwo. Forma to kluczowe dla zrozumienia sensu "Ferdydurke" pojecie, oznacza wszelkie konwencje, schematy, które jednostka przyjmuje jako wzór zachowania. Sa one narzucone czlowiekowi z zewnatrz i przyjmowane przez niego jako wlasne, gdyz wedlug Gombrowicza zawsze musimy wyrazac sie w jakies formie. Forma jest wiec wynikiem postaw, jakie ci ludzie przybieramy wobec nas. Jest to sztuczna konwencja, gra pozorów. "Ferdydurke" mozemy traktowac jako: gre - poszukiwanie autentyzmu ; komedie - osmieszajaca wszelkie wartosci ; bunt przeciw Formie ; satyre na szkole, mieszczanstwo i ziemianstwo ; drwine ze swiata (rekwizytornia form) Awangardowa powiesc Gombrowicza posiada wiele cech powiesci, która wykrystalizuje sie po wojnie i otrzyma nazwe "noveau roman". Jest to miedzy innymi pierwszoosobowa narracja, który przedstawia swiat widziany oczyma bohatera, poprzez jego poszukiwania i wrazenia. Pelno tu absurdu, scen groteskowych, paradoksu i postaci karykaturalnych. Pisanaspecyficznym gombrowiczowskim stylem: przestawienie szyku zdan, neologizmy (pupa , geba, lydka, upupienie, zielony), chwyt podgladania i przedrzezniania. http://życzenia-urodzinowe.eu