|
|
|
|
|
|
Tytuł "Nie-Boska
komedia" wyraźnie nawiązuje do wielkiego dzieła Dantego z XIV wieku.
"Boską komedię" dziś rozumiemy jako prezentację boskiej konstrukcji
- losów człowieka, podziału wszechświata na Niebo, Czyściec, Piekło, słowem
porządku boskiego. Tam Dante, prowadzony przez poetę Wergiliusza przemierza
kolejne kręgi piekieł, ogląda rzeczy straszne (sceny dantejskie), lecz
później dochodzi do Czyśćca i Nieba - Boskiego ładu. W dramacie Krasińskiego
podobną podróż przemierza Hrabia Henryk prowadzony przez Przechrztę. Lecz
podróżuje w sferach czysto ludzkich- obozu rewolucjonistów. Ogląda sceny
dantejskie lecz są one dziełem czysto ludzkim (wyzwolone kobiety głoszące
wolną miłość, zabójcy królów, rzeźników chełpiących się zbrodniami,
bluźnierców palących krzyże). Dramat dwu racji Boskiej i Ludzkiej. Sytuacja
na ziemi jest zła, zmienić ją może rewolucja, lecz ona też jest złem. Jest to
sytuacja kiedy zło walczy ze złem a wtedy zwyciężyć może tylko zło. Obie
strony ziemskie mają jednak swoje racje. Rewolucjoniści:
do buntu przeciwko panom popchnął ich odwieczny ucisk, głód i nędza ludu przy
przepychu, niemoralności i zbrodniach szlachty. W zamian za wielowiekowe
upokorzenia głoszą dziś równość, wolność, powszechną własność i ateizm.
Arystokraci mają także swoje argumenty: uważają się za odwiecznych obrońców i
nauczycieli prostego ludu, buntowniczych tradycji i historii wielu pokoleń.
Teraz głoszą hasła honoru, obrony własności rodów i wiary chrześcijańskiej. Trudno powiedzieć, która ze stron ma rację, żadna z grup nie jest lepsza od drugiej. Oto rewolucjoniści - zdemoralizowany motłoch, głoszący apoteozę zbrodni, bluźnierstwa grabieży. Oto arystokraci- pozornie pobożni i dumni, w chwili klęski tchórzliwi, podli, nie brzydzący się zdradą - Hrabia Henryk jest wśród nich unikalnym wyjątkiem. Krasiński pokazuje, że świat rozwija się przez przelew krwi i niszczenie starych form - dlatego ludzie wszczynają rewolucje. Lecz bez oparcia w Bogu nie może narodzić się postęp, najwyżej zło i kara. Stąd w zakończeniu "Nie-Boskiej komedii" o ostatecznym wyniku walki decyduje interwencja Boska. (Prowidencjalizm - pogląd postrzegający historię jako wynik wyroków boskich). Któż bowiem zwyciężył w rewolucji? Pankracy czuł się już zwycięzcą, już pokonał wroga - lecz wówczas Chrystus - idea dobra - zniszczył go swym blaskiem. Nie wygrała żadna ze stron zwyciężyło dobro. |
|
Adam Mickiewicz "Dziady część III"
Mit grecki - pojęcie i podział
Biblia
Literatura parenetyczna; ideał rycerza i władcy, ascety - świętego, oraz kochanka
Quo Vadis
Adam Mickiewicz „Dziady” cz. II, IV, I
Topos śmierci w kulturze i sztuce średniowiecza
"Treny" J. Kochanowskiego
Henryk Sienkiewicz „Potop”
„Pan Tadeusz” czyli Ostatni zajazd na Litwie...
Molier "Świętoszek" - charakterystyka Tartuffe'a
Filozofia starożytnej Grecji i Rzymu
Barok - literackie i ideowe wyznanie epoki
Barok - charakterystyka epoki.
Filozofowie greccy.
Wybrane mity greckie, ich sens oraz ponadczasowy charakter
Wizja Boga, świata i człowieka...
"Świętoszek” Molier’a – charakterystyka postaci
Stanisław Wyspiański “Wesele”
Porównaj dwie wybrane relacje literackie z życia w obozach