Barok:

1.Sytuacja polityczna i gospodarcza Polski

· rozkład polityczny w kraju - liberum veto

· najazdy szwedzkie i wojny wschodnie

· ucieczka Jana Kazimierza, królowie elekcyjni, zdrada magnatów

· trudna sytuacja miast, wzrost ucisku feudalnego, bunty chłopskie

2. Geneza światopoglądowa

· kontrreformacja po soborze trydenckim. Święta Inkwizycja

· uniwersalizm - szkoły jezuickie z językiem łacińskim

· priorytet kultury sakralnej

· powrót do łaciny. Dominacja Kościoła Katolickiego

· ekspansja sztuki (relatywizm)

3. Geneza polityczna

· absolutyzm, silna władza królewska; Francja, Prusy, Rosja

· demokracja szlachecka w Polsce

4. Geneza społeczna

· potęga feudalizmu

· kontrasty społeczne

wybuch rewolucji burżuazyjnej w Anglii

Sarmatyzm - dawniej - oznaczał rycerskość, dzielność, waleczność odwagę, gościnność i życzliwość

 w baroku - oznaczał prywatę, pijaństwo, głupotę, warcholstwo, brak ducha rycerskiego i patriotyzm, megalomania

Sarmatyzm w literaturze: upadek literatury - zwichrzona treść, napuszony styl; makaronizmy, ważniejsza forma, upadek życia umysłowego i nauki.