Wyszukiwarka:
Artykuły > Studia >

Koncepcje narodu




Koncepcje narodu Definicja narodu jest przedmiotem licznych i złożonych sporów w naukach społ. Wyróżniamy liczny zespół cech, na podstawie których można wyróżniać grupy narodowy. Często do def. narodu wprowadzane są pewne elementy ideologiczne. Warunkiem powstawania narodów jest dostatecznie długie pozostawanie w ramach wyodrębnionej społeczności (później naród może ulec trwałemu rozproszeniu, zachowywać więź narodową przez kilka pokoleń, może także być podzielony granicami państwowymi, ale mimo to istnieć dalej jako grupa). Naród – wspólnota powstała na gruncie historycznym, terytorium, życia ekonomicznego, przejawiająca się w świadomości narodowej jego członków. Naród musi oprzeć się nie na klasach i warstwach, ale na wspólnym terytorium, na ruchu pieniądza, towarów itd., na wspólnym obywatelstwie (naród w tym ujęciu pojawia się po Rewolucji Francuskiej) Naród jest grupą wspólnotową – dopiero wtórnie może organizować się w jakieś grupy celowe. Więź narodowa polega na uznawaniu wspólnych wartości kulturowych, poczuciu wspólnoty oraz odrębności w stosunku do innych takich grup. Współczesne narody dążą do uzyskania odrębności polityczno – państwowej. Obiektywne kryteria wyodrębniania narodów: - kryteria wspólnego pochodzenia - wspólność języka - wspólna państwowość - wspólność interesów ekonomicznych Kryteria subiektywne: - poczucie wspólnoty kulturowej - inicjacja narodowa młodego pokolenia - dziedzictwo kulturowe W literaturze polskiej jest 5 interpretacji narodu: - wspólnota terytorialno–ekonomiczna - wspólnota historyczna - wspólnota polityczna - wspólnota kulturowa - wspólnota psychiczna Koncepcje narodu: - naturalistyczna – wg Turowskiego – naród traktowany jest jako grupa genetyczna, uwarunkowana biogennie – w pewnym środowisku geograficznym, zamieszkiwała pewna grupa rasowa i przekazywała swe właściwości psychofizyczne następującym po sobie generacjom – jest to echo deterministycznych teorii mówiących o wpływie środowiska geograficznego czy cech somatycznych na cechy psychiczne członków danej zbiorowości - politologiczna – naród jako wspólnota polityczna, wykształcona ze wspólnoty plemiennej przez wykształcenie instytucji państwowych, które mogą obejmować więcej grup postplemiennych, przystępuje do tworzenia wspólnego narodu (jednolita kultura, oświata, gospodarka, oraz poczucie odrębności w stosunku do innych narodów) - kulturowa – kształtowanie się w toku rozwoju historycznego społeczności, które tworzą własna kulturę (język, sztukę, obyczaje, działalność gospodarczą, tradycje), a jej członkowie uczestniczą w tej kulturze – łączy ich wspólnota kultury i wspólna ideologia