Wyszukiwarka:
Artykuły > Pozostałe >

Geografia - Sciagi




Geografia - Sciagi Litosfera – skorupa ziemska Atmosfera – (toposfera, stratosf) Hydrosfera – wody 73% Pedosfera – gleba Biosfera – fauna i flora Środowisko geograficzne (przekształcone)- char.przyrodn., poszcz.komponenty uległy przeksz w ponad 50% - pola uprawne, zagosp.przez czł. lasy,wody itp. Środ.antropogeniczne (sztuczne) jest nasycone element. wprowadz. przez człow. w ok.90% - np.miasto Zasoby środowiska: Wyczerpywalne: (nieodnawialne) bogactwa mineralne; (odnawialne) powietrze atmosferr., woda, gleba, Świat rośl.i zwierz.; (b.trudno odnawialne) powierzchnia użytk. Niewyczerpywalne: energia słoneczna, geotermiczna, wiatru, prądów morskich, pływów, Nauki idiograficzne – zadaniem ich jest opis indywidualizujący słowny i kartogr.opis, rej.faktów i zdarzeń, rej.różnych technol.pozys. użytków ze środ.geograficznego Nauki nomologiczne – wykrywan. prawidłowości; uporządkow. opis zmien.charakt.powierzchni ziemi Kryteria regionu powierzchn.: Poz.uprzemysł., stopień urbaniz. Geografia społ.ekonomiczna Kier.regionalny – dostarcza uporządkowanego opisu zmien. charakteru powierzchni ziemi Kier.ekologiczny – bada wzajemn oddz.śr.przyrod. i społeczeństwa Kier.przestrzenny – przestrzenne strukt. i proc. oraz ich współzależn Monitoring - system obserwacji, oceny i prog. stanów środow.czł. Metody kartograficzne: Kropkowa – ujęcie bezwzględne Kartogram – ujęcie względne Kartodiagram – może przedstaw. W ujęciu względn lub bezwzględn Izarytmy – jeśli liczby odnoszą się do pow. to umieszczamy je w środku ciężkości jedostki adm. (stolicy powiatu, gminy, woj.itd.) Metoda zasiegów - izolinie; Izohiety – j.suma opadów Izotermy – j.temperatura powietrza Izobaty – j.głębokość Izohipsy – j.wysokość Izobary – j.ciśnienie atmosferycz. Izochrony – j.odległość czasowa Izodynamy – j.pole magnetyczne Izodopany – j.koszt transportu Ekwibistanta –j.odległość od konkretnych obiektów lub linii Typy wsi: okolnica, owalnica, widlica, wielodrożnica, ulicówka, łańcuchów., samotnicze, przysiółki Miasta portowe: Baton Rouge, Hamburg, Manaus, Hawr Miasta górnicze: Kiruna, Cerro Boliwar, Krzywy Róg, Workuta Konurbacja: kilka dużych ośrod. powiązanych infrastrukturą Model koncentryczny: jeden duży ośr. i wiele mniejszych Model sektorowy: układ dzielnic podobny do wieloramien.gwiazdy Struktura aktywności zawodow. I sektor – rolnictwo, II – przemysł, III – usługi Megapolis: dł.1000 szer 200 km Nazwa miasto / zespół w mln. Nowy York 7,4 / 18,4 Meksyk 15 / 16,67 San Paulo 9,8 / 16,58 Seul 10 / 16,3 Los Angeles 3,6 / 15,8 Chung King 6 / 15,3 Bombaj 9,9 / 15,09 Buenos Aires 3 / 11,3 Rio de Janeiro 5,6 / 10,2 Pekin 7,3 / 12,3 Kalkuta 4,3 / 11,7 Dżakarta 9,3 / 11,5 Osaka 2,6 / 10,6 Tokio 8 / 11,8 Paryż 2,1 / 10,6 Moskwa 8,39 / 8,63 Kair 6,8 / 9,9 Warszawa 1,64 / 2,14 Urbanizacja – Świat – 43%, Polska - 62% ponad 75% - Argent., Australia, Belgia, Brazylia, Chile, Czechy, Dania, Hiszpan., Holand., Kanada, Islandia, Izrael, Japonia, Libia, Norwegia, Słowacja, Szwecja, Urugwaj, USA, Wenezuela, poniżej 50% Afganistan, Angola, Bangladesz, Bhutan, Botswana, Egipt, Etiopia, Gujana, Kambodża, Indie, Indonezja, Jemen, Namibia, Nepal, Nigeria, N.Gwinea, Oman, Pakistan, Portugal., Rwanda, Uganda, Zimbabwe, Liczba ludności w czasie: 1 mld 1830 r. 2 mld 1930 r 3 mld 1960 r. 4 mld 1975 r. 5 mld 1986 r. 6 mld 1995 r. Eksplozja demograficzna 1950 r. Czas potrzebny na podwojenie liczby ludności: Europa-175 lat (Europa Zach.i Płn. 700 lat); Ameryka Płn 70; Azja Wsch 50, Azja Płd 32; Ameryka Łacińska 28; Afryka 24 Typy społeczeństwa Str.wieku; Me w.; dzieci; o.starsze Progresywne b.młode i mł; 15-24 ; >30%; <10% Stacjonarne (zastojowe) Starzejące; 25-34; 15-30%;10-20% Regresywne Stare i b.stare; 35 ; <15%; >20% Ludność świata: 75% - Azja + Europa 25% - Indie + Korea 20% - Chiny 80% - 20-60o szer.geogr.pólnocnej 10% - półkula południowa 56% - na nizinach >200 m npm 4% - na obszarach <1000 m npm 27% - do 50 km od brzegu morza 9% - ponad 1000 km od brzegu m Zaludnienie Region pow. mln.osób % km2 Świat 135,6 5978 100,0 44,0 Afryka 30,3 767 12,8 25,3 Amer.Pd 17,8 341 5,7 19,1 Am.Pn.Śr 24,2 477 8,0 19,7 Azja b/Ros 31,8 3634 60,8 114,3 Eur.+Ros 23,0 729 12,2 31,7 Oceania 8,5 30 0,5 3,5 Najgęściej zaludnione rejony łącznie 45% ludności świata Nizina Chińska, Płw.koreański, japońskie wypsy Honsiu i Kiusiu, państwa subkont. indyjskiego (Indie, Pakistan i Bangladesz) Gęstość zaludnienia osób/km2 Ponad 200 osób/km2: Belgia, Bangladesz, Haiti, Holandia, Indie, Izrael, Japonia, Korea Płd, Liban, Mauritius, Niemcy, Rwanda, Salwador, Singapur, Sri Lanka, W.Brytania, Poniżej 3 osób/km2: Australia, Botswana, Islandia, Kanada, Kazachtan, Libia, Mauretania, Mongolia, Surinam Najludniejsze kraje świata Chiny 1.238 mln 21,5% Indie 931 mln 16 % USA 263 mln 4,6 % Indonezja 201 mln 3,5 % Brazylia 161 mln 2,8 % Rosja 150 mln 2,6 % Pakistan 135 mln 2,3 % Bangladesz 128 mln 2,2 % Najbogatsze państwa PKB/miesz Luksemburg – 29.510 USD USA 24.750 USD Szwajcaria 23.620 USD Zjed.Emiraty Arab. 23.390 USD Katar 22.910 USD Japonia 21.090 USD Najbiedniejsze państwa Etiopia 120 USD Bangladesz 170 USD Czad 190 USD Uganda 220 USD Nigeria 310 USD Afganistan 334 USD Nigeria, Rwanda, Mozambik, Zair, Liberia Najsilniejsze przemysłowo G-7 USA, Japonia, Niemcy, Francja, Włochy, W.Brytania, Kanada Rezerwy surowców energetycz. Węgiel kamienny –USA, Kanada, Ameryka Łac., kraje b.ZSRR Węgiel brunatny – kraje b.ZSRR, Eur.Zach., Australia, Eur.Śr-Wsch. Ropa naftowa – kraje OPEC 78%, Kraje b.ZSRR Produkcja energii elektrycznej kWh/1 mieszk. -świat – 2,2tys, Powyżej: Norwegia 26,4; Kanada 18,8; Szwecja 16,5; Finlandia12,1; Szwajcaria 8; USA 11,7;Francja 8; Belgia 6,5;Niemcy 6,5;Austria 6,5; Słowenia 6,4;Rosja 5,9; Włochy 4; Czechy 5,7; Korea Płd 4,2; Polska 3,5; Wegry 3,2; Wenezuela 3,4 Poniżej: Argentyna 1,9;Chiny 0,8; Indie 0,4; Meksyk 1,9;Brazylia 1,9 Hydroelektrownie – ponad 50% Norwegia 100%, Szwajcaria 78%, Austria 63%, Szwecja 43%, Brazylia 93%, Kolumbia 75%, Wenezuela 56%, Kanada 67% Geotermiczne elektrownie: USA, Filipiny, Meksyk, Włochy, Japonia, Nowa Zelandia Elektrownie jądrowe: USA 30%, Francja 16%, WNP 10% światowej produkcji Najwięksi producenci en.el.: USA 24,1%; Chiny 7,3%; Rosja 6,9%; Japonia 7,6%; Indie 3%; Brazylia 2,1% Struktura pozyskiwania energii Paliwa kopalne 64% Energia wodna 21% Energia jądrowa 15% Przemysł elektromaszynowy: Metal.,maszyn.,precyz.,śr.transp., elektrotechniczny i elektroniczny Przemysł lekki: Włokien., odzieżowy, skórzany Przem. paliwowo-energetyczny: Węglowy, paliw, energetyczny Przemysł metalurgiczny: Hut.żelaza, hut.met.nieżelaznych Przemysł mineralny: Mat.bud., szklarski, ceramiki szl.