Artykuły > Język Polski > FUNKCJA SATYRY W LITERATURZE OSWIECENIA
FUNKCJA SATYRY W LITERATURZE OSWIECENIA Satyra w literaturze oswiecenia przede wszystkim krytykuje narodowe wady. Jest ich wcale niemalo. Ignacy Krasicki, ma przyklad, poprzez swe satyry (pijanstwo, zona modna, swiat zepsuty), walczyl o moralnosc spoleczna w kraju. Jest on ogolnie uwazana za wzor i przyklad umyslu oswieceniowego. Na taka osobowasc sklada sie i wyksztalcenie , erudycja, inteligencja, talent, dar wymowy, blyskotliwosc slowa, a takze krytyka wad swiata, nie pozbawiona dowcip i ironii. I taka wlasnie krytyka zawarta jest w satyrach Ksasickiego. Oto w skrocie kilka z nich : • „Pijaństwo” – jest oczywiscie potepieniem pijackiego trybu zycia, ale takze klotliwosci, bezmyslnosci i gadulstwa zamiast dzialania na rzecz kraju. • „Świat zepsuty” – glosi upadek cnoty, prawa i prawdy w spoleczenstwie polskim. Szerzey sie lgarstwo, herezja, upadek obyczajow, chciwosc i odwieczne polskie klotnie. • Wszystkie te cechy spoleczenstwa pokazane sa w satyrze „do krola”. Wypowiada sie w niej typowy sarmata. Wyglasza on oracje o niepodwazalnych argumentach przeciw krolowi. Nie wady krola jednak obnaza „mowca”, lecz wlasnie zawisc i pyche ktore wladaja cala szlachta, zaslepienie, nieustwo, ciasnota pogladow oraz bardzo wysokie mniemanie o sobie. Satyra nie musi ukazywac sposobu napraw, czy „lekarstwa” na wszystkie bolaczki panstwa i ludzi w nim mieszkajacych. Jest ona po to by negowac, osmieszac i pouczac. Postacie kreowane przez Krasinskiego sa barwne, opisane kąsliwie, byc moze z przesada, ale trafnie. Pozwalaja poznac reprezentantow owczesnego spoleczenstaw polskiego, zwlaszcza typy negatywne, przedstawione z humorem.
Najczęściej czytane
Adam Mickiewicz "Dziady część III"
Mit grecki - pojęcie i podział
Biblia
Literatura parenetyczna; ideał rycerza i władcy, ascety - świętego, oraz kochanka
Quo Vadis
"Treny" J. Kochanowskiego
Topos śmierci w kulturze i sztuce średniowiecza
Adam Mickiewicz „Dziady” cz. II, IV, I
Henryk Sienkiewicz „Potop”
„Pan Tadeusz” czyli Ostatni zajazd na Litwie...
Molier "Świętoszek" - charakterystyka Tartuffe'a
Barok - literackie i ideowe wyznanie epoki
Filozofia starożytnej Grecji i Rzymu
Barok - charakterystyka epoki.
Filozofowie greccy.
Wybrane mity greckie, ich sens oraz ponadczasowy charakter
Wizja Boga, świata i człowieka...
"Świętoszek” Molier’a – charakterystyka postaci
Porównaj dwie wybrane relacje literackie z życia w obozach
Stanisław Wyspiański “Wesele”