Wyszukiwarka:
Artykuły > Wypracowania >

Epos antyczny a epos romantyczny




 



 

 


Epos (z greckiego znaczy "słowo") = epopeja. Cechy eposu starożytnego:

1. Jest to rozbudowany utwór wierszowany, przedstawiający dzieje legendarnych lub historycznych bohaterów na tle wydarzeń przełomowych dla danej społeczności lub narodu.

2. Występuje paralelizm akcji (dwutorowość), fabułę tworzyły równoległe ciągi wydarzeń - działalność ludzi i działalność bogów.

3. O wyniku końcowym akcji decydowało Przeznaczenie, któremu podlegali zarówno ludzie jak i bogowie.

4. Autora cechował obiektywizm, wydarzenia przedstawiał z epickim dystansem.

5. Podniosły styl obfitował w realistyczne, drobiazgowe opisy.

6. Narrator ujawnia się w inwokacji, czyli bezpośrednim zwrocie do muz z prośbą o natchnienie.

Rodzaje i przykłady:

Najwcześniejszy grecki epos bohaterski.

Homer:

"Iliada" (Ilios - Troja) przełom IX/VII w.p.n.e. 24 księgi, ton bardzo podniosły, historia 40 dni 10-ego roku oblężenia Troi przez Greków.

"Odyseja" pierwsza połowa VIII w. p.n.e., opisuje tułaczkę Odysa wracającego do rodzinnej Itaki.

Hezjod:

"Teogonia", epos kosmologiczny o powstawaniu bogów i ludzi

"Katalog niewiast" (zachowane fragmenty), epos genealogiczny opowiadający o początkach rodów, których protoplastami byli potomkowie bogów i kobiet śmiertelnych.

"Prace i dnie", epos dydaktyczny o pracy rolnika w różnych porach roku.

Apollonios z Rodos: "Wyprawa Agronautów" - epos mitologiczny

Epos rzymski:

Wergiliusz: "Eneida" wzorowany na utworach Homera; Eneasz po ucieczce z płonącej Troi wraz z ojcem, żoną i grupą towarzyszy po kilkuletniej tułaczce przybywa do Italii, gdzie zakłada kolonię od której mieli pochodzić Rzymianie.

Epos romantyczny: Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz" epopeja narodowa:

- szeroki obraz życia społeczeństwa losy bohaterów jednostkowych ukazane na tle ważnych wydarzeń historycznych,

- inwokacja źródłem natchnienia nie muzy, lecz wspomnienia o dalekiej ojczyźnie.

Typowe dla romantyzmu:

- połączenie rodzajów literackich: epika, fragmenty liryczne (inwokacja, opis wiosny 1812 na Litwie), dramat (zebranie w karczmie, narada szlachty u Maćka),

- pomieszanie gatunków: epopeja połączona z poematem epickim, powieścią i sielanką,

- romantyczny bohater, który życie poświęcił obronie ojczyzny (ksiądz Robak).