Artykuły > Epoka - Renesans > Czy Mikotaj Sęp Sarzyński jest twórcą renesansowym czy barokowym?
Twórczość Mikołaja Sępa Sarzyńskiego to "zachodzące słońce renesansu", a tym samym przedsionek baroku. Zwykło się mówić, że jest to pomost między epokami. Poetę - Mikołaja Sępa Sarzyńskiego uznano za prekursora tendencji nowej epoki, choć jego krótkie życie mieści się w granicach renesansu (1550-1581). Przedwcześnie zmarły, "dziwnie pokorny", skromny, żarliwy katolik, który pozostawił tylko jeden tomik wierszy (Rytmy albo wiersze polskie), wydane 20 lat po śmierci poety - wydaje się być tragiczną, lecz bardzo ciekawą sylwetką tych czasów, zwłaszcza gdy wczytamy się w smutek i w "ból życia" zawarty w jego otworach. Podręcznik do klasy I szkół średnich prezentuje dwa sonety: IV "O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem" oraz V "O nietrwałej miłości rzeczy świata tego". Co w tych utworach jest jeszcze renesansowe? - miłość do życia, fakt, iż przemija nie umniejsza jego wartości, wręcz wyczuwamy, że poeta pragnie życia - jest to pogląd renesansowy. - przedstawia walkę z szatanem, lecz nie odmalowuje straszliwych obrazbw sżatana i śmierci, pełnych grozy, stractu - charakterystycznych dla póżniejszej epoki, - człowiek jest istotą godną, szlechetną i silną (harmonia) choćby przez sam trud walki, jaką podejmuje, poprzez bojowanie z własng słabościg, - Sęp Sarzyński, żyjący w granicach renesansu, jawi się jako poeta-doctus, uczony również w rzemiośle poetyckim, na wzór renesansowych humanistów, co zresztą widać w jego twbrczości. A co w Rymach Szarzyńskiego jestjuż barokowe? - barokowy styl obrazowani: zmienność toku zdania (powykręcany szyk), ozdobność wypowiedzi, gwałtowność i uczuciowość wyrazu, zabawy słowne, paradoksy - aby ujrzeć 6w styl, wystarczy zerknąć na tytuły sonetow: długie, ozdobne, rozbudowane, - zmiana renesansowego światopoglądu: np. trwoga wynikająca ze zmienności i znikomości doczesnego świata. Człowiek jest samotny i słaby. Życie jest zadaniem do wypełnienia - ciągła walka z szatanem, niepokój, przemijalność, zagubienie zastępują ład, harznonię i spokój renesansowy, - barokowy motyw szatana, śmierci, przemijalności i marności rzeczy doczesnych.
Najczęściej czytane
Adam Mickiewicz "Dziady część III"
Mit grecki - pojęcie i podział
Biblia
Literatura parenetyczna; ideał rycerza i władcy, ascety - świętego, oraz kochanka
Quo Vadis
"Treny" J. Kochanowskiego
Topos śmierci w kulturze i sztuce średniowiecza
Adam Mickiewicz „Dziady” cz. II, IV, I
Henryk Sienkiewicz „Potop”
„Pan Tadeusz” czyli Ostatni zajazd na Litwie...
Molier "Świętoszek" - charakterystyka Tartuffe'a
Barok - literackie i ideowe wyznanie epoki
Filozofia starożytnej Grecji i Rzymu
Barok - charakterystyka epoki.
Filozofowie greccy.
Wybrane mity greckie, ich sens oraz ponadczasowy charakter
Wizja Boga, świata i człowieka...
"Świętoszek” Molier’a – charakterystyka postaci
Porównaj dwie wybrane relacje literackie z życia w obozach
Stanisław Wyspiański “Wesele”