Artykuły > Wypracowania > "Bogurodzica" i "Lament Swietokrzyski" jako zabytki literatury polskiej
Czas powstania "Bogurodzicy" jest sporny. Najczesciej przyjmuje sie 1 pol. XIII w. Po raz pierwszy wydrukowano ja w 1506r. w "Statucie" Jana Laskiego. Byla hymnem dynastycznym Jagiellonów. Pierwotny utwór posiadal 2 strofy, z czasem dodawano kolejne, az do 22. Pierw-sza czesc jest modlitwa do Matki Bozej z prosba o wstawiennictwo u Chrystusa. Druga - prosba do Syna Bozego o wysluchanie modlitw, pobozne zycie doczesne i po smierci - zycie wieczne. Kompozycja "Bogurodzicy" jest zgodna z zasadami scholastyki (godzi prawa wiary i rozumu). Wystepuje tu symboliczna liczba 4, oznaczajaca kwadrat cnót. Tekst w wersach rozlozony jest na równolegle odcinki o jednakowej (badz wydluzonej o jedna) liczbie sylab. W piesni wystepuja rymy wewnetrzne i koncowe. Utwór jest meliczny i monodyczny. "Posluchajcie bracia mila..." to liryka skargi. Utwór zawiera motyw Matki Bolesciwej sto-jacej pod krzyzem katowanego Syna. Monolog Marii uwydatnia ludzki wymiar cierpienia. Zawarty jest takze obraz meki; pasji Syna. W piesni istnieja opozycje czasowe (przeszlosc i doswiadczana dramatyczna terazniejszosc) oraz przestrzenne (sfera ziemska i duchowa). Wspólczucie Stabat Mater dla matek ziemskich czyni ja Matka Milosierdzia; posredniczka miedzy ludzmi, a Bogiem. Utwór stal sie inspiracja dla wspólczesnych twórców (np. Józef Wittlin w wierszu okupacyjnym przedstawia kobiete stojaca przed powieszonym przez Niem-ców synem - stanowi ona alegorie Matki Polski).
Najczęściej czytane
Adam Mickiewicz "Dziady część III"
Mit grecki - pojęcie i podział
Biblia
Literatura parenetyczna; ideał rycerza i władcy, ascety - świętego, oraz kochanka
Quo Vadis
Adam Mickiewicz „Dziady” cz. II, IV, I
Topos śmierci w kulturze i sztuce średniowiecza
"Treny" J. Kochanowskiego
Henryk Sienkiewicz „Potop”
„Pan Tadeusz” czyli Ostatni zajazd na Litwie...
Molier "Świętoszek" - charakterystyka Tartuffe'a
Filozofia starożytnej Grecji i Rzymu
Barok - literackie i ideowe wyznanie epoki
Barok - charakterystyka epoki.
Filozofowie greccy.
Wybrane mity greckie, ich sens oraz ponadczasowy charakter
Wizja Boga, świata i człowieka...
"Świętoszek” Molier’a – charakterystyka postaci
Stanisław Wyspiański “Wesele”
Porównaj dwie wybrane relacje literackie z życia w obozach