Analiza – badanie i opis kompozycji utworu; podmiot liryczny, zabiegi poetyckie, motyw utworu, sytuacja liryczna, zasady, którymi kierował się poeta.

Interpretacja – odpowiedź na pytanie, czemu służy powyższa konstrukcja, utworu, sens wynikający z niego, jak utwór mieści się w historii i filozofii, jest to działanie badawcze zmierzające do wydobycia sensu danego zjawiska.

Sposób postępowania:

1        Co wynika z tytułu, określić centralny motyw, temat

2        Określić rodzaj liryki:

a)      bezpośrednia (Ja w pierwszej osobie)

b)      pośrednia (w trzeciej osobie)

c)      opisowa

d)      inwokacyjna (druga osoba)

e)      maski (postać podstawiona reprezentująca poglądy poety)

f)        sytuacyjna

g)      aktora (zamiast poety wypowiada się inna osoba)

h)      podmiotu zbiorowego

i)        biesiadna

j)        patriotyczna

k)      polityczna

l)        refleksyjno-filozoficzna

m)    miłosna

3        Określić sytuacje liryczną (sytuacja w jakiej pada wypowiedź podmiotu lirycznego):

a)      sytuacja wyznania

b)      apostrofa

c)      liryka sytuacyjna (dialog)

4        Forma wypowiedzi:

a)      monolog

b)      dialog

c)      narracja

5        Co wiemy o podmiocie lirycznym, określenie jego rodzaju

6        Wymowa utworu, analiza obrazów (za pomocą jakich środków został przedstawiony obraz):

a)      rymy (żeńskie i męskie, gramatyczne i niegramatyczne, dokładne i niedokładne) parzyste i nieparzyste, okalające i krzyżowe), rytmy, onomatopeje, eufonie, aliteracje

b)      archaizmy, neologizmy, zdrobnienia, zgrubienia, poetyzmy

c)      powtórzenia, refreny, inwokacje, porównania, elipsy, inwersje

d)      figury stylistyczne, epitety, porównania, kontrasty, alegorie, metafory, personifikacja, animizacja, oksymoron, metonimia, hiperbola, peryfraza, symbol

7        Analiza warstw językowych:

a)      fonetyczna (wyrazy dźwiękonaśladowcze)

b)      leksykalna (słownictwo)

c)      składniowa (budowa zdań)

d)    morfologiczna (słowotwórstwo)