Wyszukiwarka:
Artykuły > Studia >

Analiza efektywności wykorzystania majątku obrotowego w przedsiębiorstwie




Analiza efektywności wykorzystania majątku obrotowego w przedsiębiorstwie „DOMINO” opiera się o zestaw danych zawartych w bilansie firmy za dwa kolejne lata obrachunkowe (tab. 1) oraz o rachunek zysków i strat za analogiczne okresy (tab. 2) Tabela 1 Bilans przedsiębiorstwa „DOMINO” Stan na Stan na Początek roku Koniec roku Początek roku Koniec roku A Majątek trwały 27000 32000 A Kapitał własny 23900 26500 I Wartości niematerialne i prawne 1000 1300 I Kapitał podstawowy 18000 18000 II Rzeczowy majątek trwały 24500 29000 II Kapitał zapasowy 1400 3500 III Finansowy majątek trwały 1500 1700 III Kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny - 2000 IV Należności długoterminowe - - IV Nie podzielony wynik finansowy z lat ubiegłych - - B Majątek obrotowy 20500 22500 V Wynik finansowy netto roku obrachunkowego 4500 3000 I 1 Zapasy Zapasy materiałowe 11000 8000 12000 8500 B Rezerwy - - II Należności i roszczenia 6000 5000 C Zobowiązania długoterminowe 8400 10400 1 Należności z tytułu dostaw i usług 5000 4000 D Zobowiązania krótkotermi- nowe i fundusze spec. 15500 17800 2 Pozostałe należności 1000 1000 1 Zobowiązania krótkoterminowe 15000 17100 3 Roszczenia sporne - - 2 Fundusze specjalne 500 700 III Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu 1500 2500 E Rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów 200 300 IV Środki pieniężne 2000 3000 C Rozliczenia międzyokresowe 500 500 Razem A+B+C 48000 55000 Razem A+B+C+D+E 48000 55000 Tabela 2. Rachunek zysków i strat. Lp. Wyniki Rok ubiegły Rok bieżący A B C D E F G H I J K L M N Przychody ze sprzedaży Koszty działalności operacyjnej w tym: amortyzacja koszty materiałowe Zysk ze sprzedaży (A-B) Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne Zysk na działalności operacyjnej(C+D-E) Przychody finansowe Koszty finansowe w tym odsetki Zysk brutto na działalności gospodarczej(F+G-H) Zyski nadzwyczajne Straty nadzwyczajne Zysk brutto(I+J-K) Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego Zysk netto(L-M) w tym: - dywidenda - potrzeby przedsiębiorstwa 80000 70000 4000 30000 10000 2000 1500 10500 1000 3500 2000 8000 500 1000 7500 3000 4500 1500 3000 95000 86000 6000 40000 9000 3500 4000 8500 1500 3000 2500 7000 500 2500 5000 2000 3000 1500 1500 I. Analiza sytuacji finansowej firmy według oraz zmian struktury majątku i źródeł jego finansowania Tabela 3. Bilans analityczny (strona aktywna) wraz z wskaźnikami struktury oraz dynamiką w ujęciu względnym i bezwzględnym. Stan na Wskaźniki struktury początek koniec początek koniec zmiana I Majątek trwały w tym: 27000 32000 5000 118,5 56,3 58,2 +1,9 1 rzeczowy 24500 29000 4500 118,4 51,1 52,7 +1,6 2 finansowy 1500 1700 200 113,3 3,1 3,1 - 3 niematerialny 1000 1300 300 130,0 2,1 2,4 0,3 II Majątek obrot. w tym: 21000 23000 2000 109,5 43,7 41,8 -1,9 1 zapasy 11000 12000 1000 109,1 22,9 21,8 -1,1 2 należności 6000 5000 -1000 83,3 12,5 9,1 -3,4 3 środki pieniężne papiery wartościowe 2000 1500 3000 2500 1000 1000 150,0 166,6 4,2 3,1 5,4 4,6 1,2 1,5 4 rozliczenia międzyokresowe 500 500 - 100,0 1,0 0,9 -0,1 Razem 48000 55000 7000 114,6 100,0 100,0 x Analiza dynamiki aktywów pozwala stwierdzić, że nastąpił wzrost całości ma­jątku przedsiębiorstwa o 14,6%, przy czym wzrost majątku trwałego był wyższy (118,5%) niż majątku obrotowego (109,7%). We wzroście majątku trwałego naj­wyższe odchylenie bezwzględne odnosi się do rzeczowych składników majątku (+4500), które też określiły wzrost ich dynamiki (118,4%). W majątku obroto­wym najwyższą dynamikę wykazują środki pieniężne (150,0%) i krótkotermino­we papiery wartościowe (166,6%). Ocenę dynamiki danych bilansu pogłębia analiza zmian strukturalnych. Wy­nika z niej, że w obrębie aktywów nastąpił wzrost udziału majątku trwałego z 56,3 do 58,2%, tj. o 1,9%, przy podobnym spadku udziału majątku obrotowe­go z 43,7 do 41,8%. W majątku trwałym wzrost ten wiązał się ze wzrostem rzeczowych składników majątku (o 1,6%) oraz wartości niematerialnych i prawnych (o 0,3%). W majątku obrotowym wystąpił spadek udziału zapasów (1,1%) i należności (3,4%) oraz wzrost środ­ków pieniężnych (1,2%) i papierów wartościowych przeznaczonych do obro­tu (1,5%). Firma nie zanotowała żadnych nietypowych zmian w dynamice czy strukturze aktywów. Trzeba jednak zwrócić uwagę na to, że wzrost majątku trwałego sfinan­sowany został głównie przez wzrost zobowiązań. Nie jest to tendencja korzyst­na, szczególnie w przypadku, gdy stopa oprocentowania kredytów i pożyczek jest wyższa od stopy rentowności majątku. Uwagę zwraca też ponadprzeciętny wzrost środków pieniężnych i papierów wartościowych co świadczy o wolnych środkach pieniężnych w firmie. Natomiast większa dynamika wzrostu majątku trwałego niż majątku obrotowego wskazuje na niewielkie usztywnienie majątku firmy, ale także na wzrost mocy produkcyjnych – wzrost dotyczy głównie rzeczowego majątku trwałego, który jest majątkiem bezpośrednio produkcyjnym. Zestaw wskaźników firmy wskazuje na ogólny rozwój majątku, jedyny spadek dotyczący należności jest zjawiskiem pozytywnym, gdyż świadczy o wzroście ściągalności należności. II. Ocena płynności finansowej Wyszczególnienie Formuła 1 2 Wskaźnik bieżącej płynności (CR) 1,33 1,27 Wskaźnik szybkiej płynności (QR) 0,61 0,58 Wskaźnik płynności gotówkowej (WSZ) 0,13 0,17 Wskaźnik płynności gotówkowej II ( Wsz’’) 0,22 0,30 Wszystkie wskaźniki płynności wykazują zbyt niski poziom. Wskaźnik CR powinien zawierać się w granicach 1,5-2,0; QR około 1, a Wsz oscylować wokół 0,2. Dwa pierwsze wskaźniki oprócz tego wykazują tendencję spadkową jedynie wskaźnik płynności gotówkowej zbliża się do wartości właściwej. Może to świadczyć o tym, że firma w sposób ciągły reguluje najpilniejsze zobowiązania natomiast może sobie jednocześnie pozwolić na napięte wskaźniki płynności prawdopodobnie ze względu na dobrą opinię i renomę firmy wśród dostawców i kooperantów, co gwarantuje, że nie nastąpi sytuacja natychmiastowej wymagalności wszystkich zobowiązań. III. Analiza aktywności gospodarczej 1.Produktywność aktywów. Wyszczególnienie Formuła 1 2 Wskaźnik produktywności aktywów OA 1,55 1,84 Wskaźnik produktywności środków pieniężnych OŚr 32,0 38,0 Wskaźnik produktywności należności ON 14,54 17,27 Wskaźnik produktywności papierów wartościowych OPW 40,0 47,5 Wskaźnik produktywności Rozliczeń międzyokr. OR 160,0 190,0 Wskaźnik produktywności zapasów ogółem OZ 6,96 8,26 Średni stan aktywów - 51500 Średni stan środków pieniężnych - 2500 Średni stan zapasów - 11500 Średni stan rozliczeń międzyokresowych – 500 Średni stan papierów wartościowych – 2000 Średni stan należności - 5500 Przedsiębiorstwo charakteryzuje się wysoką produktywności składników majątku obrotowego. Jedna złotówka aktywów firmy wypracowała w roku bazowym 1,55 PLN przychodu, a odpowiednio: środków pieniężnych: 32,00 PLN. rozliczeń międzyokresowych: 160,00 PLN. papierów wartościowych: 40,00 PLN. należności: 14,54 PLN zapasów: 6,96 PLN. Pozytywnym zjawiskiem jest to, że wszystkie wskaźniki zanotowały wzrost o około 18,75% co pozwoliło w roku następnym na to, by aktywa obróciły się 1,84 raza, w tym: środki pieniężne 38 razy, rozliczenia międzyokresowe 190 razy, papiery wartościowe 47,5 raza, należności 1,27 raza. Analiza rentowności. Wartość Struktura w % 1 2 1 2 1 Wynik ze sprzedaży 10000 9000 133,33 180,00 2 Wynik na pozostałej działalności operacyjnej 500 -500 6,67 -10,00 3 Wynik na działalności operacyjnej 10500 8500 140,00 170,00 4 Wynik z operacji finansowych -2500 -1500 -33,33 -30,00 5 Wynik brutto na działalności gospodarczej 8000 7000 106,67 140,00 6 Saldo strat i zysków nadzwyczajnych -500 -2000 -6,67 -40,00 7 Wynik brutto 7500 5000 100,00 100,00 W obydwu okresach obrachunkowych firma wypracowała zysk jednak w drugim okresie zysk ten spadł o ponad 33 % z poziomu 4500 do 3000. Analiza składników zysku brutto wskazuje, że główną rolę w jego tworzeniu ma wynik na sprzedaży odpowiednio 133,33 i 180 % masy zysku brutto. Jednak gdy w pierwszym okresie pozostała działalność operacyjna przyniosła zysk tak w drugim spowodowała straty zmniejszając zysk o 10%. W obu latach wynik operacji finansowych był ujemny powodując spadek zysku o 33,33% w pierwszym i 30% w drugim okresie. Saldo zysków i strat nadzwyczajnych także zmniejszyło masę zysku, lecz kiedy w pierwszym okresie było to tylko 6,67% to w drugim spadek ten wyniósł aż 40%. Do wskaźników rentowności obrotu należą rentowność sprzedaży, rentowność netto oraz wynikowy poziom kosztów. Wskaźnik rentowności sprzedaży: R1 = 5,63% R2 = 3,15% Wskaźnik rentowności netto: Rn1 = 6% Rn2 = 3,23% Wynikowy poziom kosztów ogółem i na poziomie operacyjnym: WPK1 = 93,75 % WPK2 = 97,89 % WPKo1 = 87,50 % WPKo2 = 90,53 % Wskaźnik rentowności aktywów: RA1= 0,21% RA2= 0,13% Rentowność firmy w okresie pierwszym kształtowała się na dość dobrym poziomie 5,63 %, jednak w drugim okresie nastąpił duży spadek o 44 % do poziomu 3,16% jest bardzo znaczna różnica. Trochę lepiej prezentuje się rentowność netto, gdyż na ten wskaźnik ma wpływ sama firma generując koszty (nie bierzemy pod uwagę poziomu cen naszych produktów na rynku czy też chłonności rynku), jednak i on zanotował bardzo wysoki spadek o 46 %. To, że spadek ten jest większy niż spadek rentowności sprzedaży świadczy że na tak słabą rentowność ma wpływ poziom kosztów. Niska jest także rentowność aktywów. W badanym okresie spadła ona o 61,9%. Przypuszczenie to wyjaśnia wynikowy poziom kosztów ogólnych którego poziomy w obydwu okresach (93,75% i 97,89%) znacznie przekraczają dopuszczalne granice 70-90%. Wynikowy poziom kosztów na poziomie operacyjnym wskazuje, że główna działalność firmy kształtuje ten wskaźnik na dość dobrym poziomie 87,5% w pierwszym okresie i trochę gorzej w drugim 90,53%, stąd wynika że nie najlepsza rentowność jest wynikiem wysokich kosztów i nieadekwatnych do nich przychodów na pozostałej działalności operacyjnej i finansowej. IV. Podsumowanie Analizowana firma „DOMINO” nie zanotowała żadnych nietypowych zmian w dynamice czy strukturze aktywów. Na kilka rzeczy trzeba jednak zwrócić uwagę przy dalszej działalności firmy: Za pozytywne zjawisko należy uznać spadek wielkości należności, gdyż oznacza to, że poprawiona została ściągalność należności. Należy ograniczyć dalszy wzrost zobowiązań, gdyż nie jest to korzystne dla rozwoju firmy. Nadmierne przeciążenie firmy zobowiązaniami, zwłaszcza krótkoterminowymi może doprowadzić do utraty płynności finansowej firmy, a w konsekwencji do poważnych kłopotów przedsiębiorstwa „DOMINO”. Wzrost środków pieniężnych i papierów wartościowych jest korzystny w krótkim okresie, ponieważ w długim okresie czasu wolne środki pieniężne w nadmiernej ilości mogą świadczyć o złym ich zagospodarowaniu. Środki pieniężne i papiery wartościowe są potrzebne w firmie jedynie w takiej ilości, aby była utrzymana bieżąca płynność finansowa przedsiębiorstwa. Mimo, że należą one do majątku obrotowego, powinny być jak najszybciej zainwestowane w inny rodzaj majątku obrotowego, oczywiście tylko w takim wymiarze, aby nie stracić bieżącej płynności. Mimo, że wskaźniki płynności firmy wykazują zbyt niski poziom, nic nie wskazuje na to, że płynność ta może zostać utracona. Jedynie wskaźnik płynności gotówkowej jest na właściwym poziomie, lecz spowodowane jest to raczej dużą ilością gotówki w przedsiębiorstwie, niż ogólną sytuacją firmy. Z bilansu wynika, że przedsiębiorstwo „DOMINO” ma stabilną sytuację finansową jednak, aby poprawić płynność firmy należy ograniczyć wielkość majątku trwałego na rzecz majątku obrotowego. Przedsiębiorstwo charakteryzuje się wysoką produktywnością składników majątku obrotowego. Wszystkie wskaźniki produktywności miały wysoki poziom i w badanym okresie wzrosły, co wskazuje na poprawę wydajności w firnie. Z kolei rentowność firmy znacznie spadła. Wpływ na to miały przede wszystkim koszty i niskie przychody na pozostałej działalności operacyjnej i finansowej. Duże sumy z działalności operacyjnej są inwestowane w firmę i ma to na celu zwiększenie możliwości produkcyjnych przedsiębiorstwa. Nie można tego zjawiska ocenić jednoznacznie pozytywnie czy negatywnie. Ogólna sytuacja firmy „DOMINO” przedstawia się pozytywnie. Po wyeliminowaniu, chociażby częściowym, wymienionych wyżej niedociągnięć, sytuacja ta powinna się jeszcze poprawić i badane przedsiębiorstwo powinno nie tylko utrzymać, ale i wzmocnić swoją pozycję na rynku.